Oktyabrın 4-də Avropa Parlamentində dinləmələr zamanı bəzi deputatlar Avropa İttifaqının beynəlxalq məsələlər üzrə ali komissarı Cozef Borreldən Azərbaycana qarşı sanksiyalar tətbiq olunmasını tələb ediblər. Bu tələblər “Azərbaycanın Ermənistana qarşı təcavüzü” iddiaları ilə əsaslandırılıb.
Cavabında Borrel deyib ki, “bu, qəti şəkildə qəbuledilməzdir”. O vurğulayıb ki, Avropa İttifaqı Bakıdan qoşunlarını geri çəkməyi və bu yaxınlarda yayılan məhbusların edamı videosunun araşdırılmasını tələb edir.
Ali komissar “Avropa İttifaqı Azərbaycana qarşı sanksiyalar tətbiq etmək mümkündürmü” sualına mənfi cavab verib. Borrel qeyd edib ki, Avropa İttifaqına üzv ölkələrin heç biri Azərbaycana qarşı sanksiya tətbiqini təklif etməyib. O qeyd edib ki, Azərbaycan yayılan videokadrlarla bağlı araşdırmalara başlayıb və onun nəticəsini gözləmək lazımdır:
“Azərbaycan bizə milyardlarla kubmetr qaz verir və bu il imzalanmış saziş sayəsində biz həcmi əhəmiyyətli dərəcədə artıracağıq – 8-12 milyard kubmetr olacaq. Biz sərhəddə Avropa İttifaqının vasitəçilik missiyasının yerləşdirilməsini təklif etdik. Ermənistan razılaşdı, Azərbaycan yox. Biz hər iki tərəfin razılığı olmadan Avropa İttifaqı qoşunlarını göndərə bilmərik. Hazırda Avropa İttifaqı bu ayın sonuna kimi Brüsseldə sərhədlərin delimitasiyası üzrə Ermənistan-Azərbaycan komissiyasının növbəti görüşünün keçirilməsinin təmin edilməsi üzərində işləyir”.
Yəni Borrelin sözlərindən belə çıxır ki, Avropada bu il qaz sıxıntısı olmasaydı, Putin qazı kəsməsəydi bunlar Azərbaycana qarşı sanksiya tətbiq edəcəkdi. Bu nə yanaşmadı? Elə bu yanaşma Qərbin fundamental dəyərləri alver predmentinə çevirdiyinə ən bariz nümunə sayıla bilərmi?
Siyasi şərhçi Tofiq Abbasov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, Avropa İttifaqının siyasəti düşünülmüş siyasət deyil: “Yəni Avropa İttifaqının daxilində bir neçə qrup dövlətlər var. Onların öz aralarında ixtilaflar, münasibətlərində gərginliklər var. Və belə olduğu halda mərkəz Brüsselin siyasətində biz çalxalanmaların, dalğalanmalarln şahidi oluruq. Belə olduğu halda, orta səviyyəli siyasətçilər yüksək kürsülərə gəlib çata bilirlər. Əslində Borrelin bir siyasi fiqur kimi çəkisini yüksək qiymətləndirmirəm. O, prosesləri dərindən bilmir. Verdiyi açıqlamalarda çox səthiliyə üstünlük verir. Özü-özünü ifşa edir. Məsələn, Rusiya Ukrayna qarşıdurması zəmnində də biz bir neçə dəfə Borrelin təzadlı yanaşmalarının şahidi olduq. Gah dedi ki, Rusiyanı sanksiyalarla əhatəyə almaq lazımdır. Sonradan dedi ki, Ukrayna Rusiya qarşısında tab gətirməyəcək, Rusiya ilə münasibətlərimizi sona kimi qırmayaq. Digər tərəfdən onun çıxışındakı "Azərbaycan qaz təminatçısıdır, biz ona görə Azərbaycana, rəsmi Bakıya qarşı sanksiyalar təqdim etməyəcəyik " yanaşması çox bəsit yanaşmadır. Görünür ki, Borrel bu proseslərin mahiyyətindən bir o qədər də xəbərdar deyil. Əminəm, Şarl Mişel bu məsələyə münasibət bildirsəydi, qəti olaraq deyərdi ki, Azərbaycan çox etibarlı tərəfdaşdır. Azərbaycan Ermənistana sülh təklif etdiyinə görə biz onu dəyərləndirməliyik. Şarl Mişel çox istəyir ki, Azərbaycan təklif etdiyi sülhlə bağlı Ermənistanla razılığa gəlsin və sazişə imza atsın. Əlbəttə, Avropa İttifaqında mahir siyasətçilər var. Onlar proseslərin tematikasını daxildən bilirlər. Azərbaycan 30 ildir ki, Avropa İttifaqı ilə etibarlı tərəfdaş kimi davranır. Biz çəkimizə görə Avropa İttifaqının qarşısında yığcamıq. Ancaq buna baxmayaraq, biz özümüzü təsdiq etmiş məmləkət kimi artıq arenada çıxış edirik və bizim mövqeyimiz qarşı tərəflərin diqqətinə layiq görülür, bizi yüksək dəyərləndirirlər. Borrel çox zəif siyasətçi qismində özünü nümayiş etdirir. Birincisi, o, Azərbaycan-Avropa münasibətlərindən xəbərsizdir. Digər tərəfdən, Azərbaycanın Avrasiya məkanında inteqrasiya verdiyi paylardan xəbərsizdir. Cənub Qaz Dəhlizi Azərbaycanın elə bir möhtəşəm, fundamental inteqrasiya layihəsidir ki, onun memarı Prezident İlham Əliyevdir. Kapital tutumu nəhəng bir layihədir. Və bu barədə İlham Əliyev ilk dəfə çıxış edəndə fərqli yanaşanların sayı çox idi. Bu layihə artıq ərsəyə gəldikdən sonra biz gördük ki, Prezident İlham Əliyevin şəxsi səyləri Avropa ittifaqında yüksək dəyərləndirilir. İstər-istəməz, ağıllı başlar həmişə istənilən proqramlar çərçivəsində şaxələnmə siyasətinə üstünlük verirlər. Bilirlər ki, bu gün əlverişli görünən bir şərait sabah köklü şəkildə dəyişə bilər. Ona görə də normal, ağıllı düşünən siyasətçilər həmişə bütün prosesləri bir neçə müstəvidə dəyərləndirirlər və alternativin axtarışına böyük önəm verirlər. Mən hesab edirəm ki, nəhəng birliyin siyasət nümayəndəsi kimi belə cılız bir şərh verməsi ilk növbədə Borrelin özünə yaraşmır, onun özünün necə zəif olmasını açıq-aşkar göstərir. Azərbaycan BMT-dən sonra ikinci nüfuzlu beynəlxalq təşkilat olan Qoşulmama Hərəkatında 120 ölkə içərisində lider mövqeyi ilə seçilir. Biz praqmativ hərəkət edən məmləkətik. Bütün beynəlxalq münasibətlərin sistemini düzgün dəyərləndirərək elə addımlara üstünlük veririk ki, onlar tək bizim özümüzə yox, həm də beynəlxalq səviyyədə rasional nəticələr gətirir. Ən azı bunlara görə Borrelin söylədiyi bu fikir son dərəcə cılız, bəsit görünür. Bizə gəldikdə isə, biz seçdiyimiz kursdan dönməyəcəyik. Bu kurs qarşılıqlı anlaşma, qarşılıqlı əməkdaşlıq kursudur ki, Avropa İtifaqı ilə son dərəcə etibarlı münasibətlər qurmuşuq. Bu yaxınlarda Azərbaycanla Avropa İttifaqı arasında yeni əməkdaşlıq sazişinə imza atılmalıdır. Onun da cüzi bir hissəsi müzakirə səviyyəsindədir. O sənəd ərsəyə gəldikdən sonra biz tam mənada Avropa İttifaqının Avrasiya məkanında ən vacib partnyoru olaraq öz yerimizi daha da möhkəmlədəcəyik”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
