“Zəngəzur dəhlizi açılmalıdır. Zəngəzur üzərindən həm dəmir yolu, həm avtomobil yolu məsələsi ilə bağlı aprelin 6-da Brüsseldə geniş fikir mübadiləsi aparılmışdır”. Bunu Prezident İlham Əliyev bu ilin birinci rübünün yekunlarına həsr olunmuş müşavirədə deyib.
Ölkə başçısının sözlərinə görə, ümumiyyətlə, bizim nəqliyyat infrastrukturu ilə bağlı olan bütün planlarımız vaxtlı-vaxtında yerinə yetirildi: “Əgər bu gün həm limana, həm dəmir yollarına, həm hava limanlarına, avtomobil yollarına və digər infrastruktura bu böyük investisiyalar qoyulmasaydı, Azərbaycan, əlbəttə ki, yeni yaranan bu imkanlardan məhrum ola bilərdi. Ancaq əksinə, biz bu gün öz nəqliyyat infrastrukturumuzu maksimum işə sala bilərik”.
Yeri gəlmişkən onu da qeyd edək ki, erməni mediasının yaydığı məlumata görə, Qərb Zəngəzurla ciddi maraqlanır. Avropa İttifaqı dairələri böyük sosial proqramlar hazırlayıb və Zəngəzura qrantlar ayıracaqlar.
Bütövlükdə, Avropa İttifaqı müstəvisində, yəni qurumun prezidentinin iştirakı ilə Zəngəzur dəhlizinin açılmasının müzakirəsi, bu dəhliz üçün nə kimi perspektiv müəyyən edir? O cümlədən, bu dəhlizin maliyyələşməsində Aİ-nin iştirakı nə dərəcədə real ola bilər? Bütün bunlar Zəngəzur dəhlizinin perspektivinə necə təsir edəcək?
“Qurumun dəhlizin reallaşmasına maliyyə vəsaiti ayırması mütləq olacaq”
Sözügedən məsələ ilə bağlı fikirlərini “Bakı-Xəbər”lə bölüşən AMİP-in sədr müavini Afsəddin Nəbiyevin fikrincə, Avroittifaqın məsələyə xüsusi önəm verməsi Zəngəzur dəhlizinin perspektevinə hər mənada müsbət təsir edəcək: “Əvvəlcə onu qeyd edim ki, 10 noyabr Bəyannaməsinin imzalanmasından bu günə gədər ermənilər Zəngəzur dəhlizinin açılmaması üçün çoxlu sayda "əngəllər" uydurdular. İlk günlərdə dedilər bu dəhliz yox yol olmalıdı. Sonrakı dönəmlərdə söylədilər ki, bu yol açılsa, o zaman bu, addım Ermənistanın təhlükəsizliyinə təhlükə ola bilər və s. Göründüyü kimi, Ermənistan rəhbərliyi və cəmiyyəti qalib Azərbaycan dövlətinin yaratdığı yeni reallıqları dərk edə bilmədilər. Azərbaycan Bəyannamədən irəli gələn butün öhdəlikləri layiqincə yerinə yetirdi. Ermənistan həm Qarabağda erməni silahlı birləşmələri qanunsuz olaraq saxladı, həm də Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı öhdəliklərini yerinə yetirmədi. Fransız sərkərdəsi Napoleonun təbirincə desək, coğrafiya taledir. Nə etməliyik, Rusiya bizim coğrafiyamıza belə bir xalqı yerləşdirilib. Sərhədində olan bir ölkə ilə normal münasibətlər qura bilmir. Belə bir dövlətin dayanıqlı siyasətinin olmaması Ermənistanı oyuncaq bir dövlətə çevirib. Bu sözləri Ermənistan baş naziri dəfələrlə erməni xalqına soyləyib”.
A.Nəbiyev hesab edir ki, Zəngəzur dəhlizi təkcə bizim üçün deyil, bütövlükdə bölgənin iqtisadiyyatna mühüm təsir göstərə bilər: “Elə ermənilərə də bu coğrafiyada yeni nəfəslik ola bilər. Bunu ermənilər də yaxşı bilir. Sadəcə, bu prosesi uzatmaq üçün bir çox manipulyativ addımlar atmağa başladılar. Azərbaycan dövləti, hər zaman olduğu kimi, bu bölgədə kommunikasiyaların memarı olduğu üçün alternativ yolu dəqiqliklə müəyyən etdi. İranla alternativ yolların açılması ilə bağlı müqavilə imzaladı. Bu dəfə Ermənistan komunikasiyalardan kənarda qalacağını dərk edərək, vəziyyətin onlar üçün acınacaqlı sonluğunu dərk edərək, Azərbaycan dövlətinin irəli sürdüyü 5 şərti qəbul etmək məcburiyyətində qaldı. Ermənistan tərəfi yeni reallıqları dərk edərək dünyada baş verən hərbi siyasi proseslərdən dərs alaraq Azərbaycan dövlətinin sülh şərtlərinin qəbul etdiklərini açıqladılar. Bu addım Ermənistanın bir dövlət kimi mövcudluğunu davam etdirmək üçün son adımdan idi. Bizim də də istədiyimiz odur ki, Ermənistanla nəhayət sülh müqaviləsi imzalansın, bölgəmizdə davamlı əmin amalıq yaransın. Avroittifaqın bu məsələyə xüsusi diqqət ayırması strateji maraqlardan irəli gəlir. Çünki Avropa Rusiyadan yan keçən enerji və nəqliyyat dəhlizlərin reallaşmasında maraqlıdır. O üzdən, qurumun dəhlizin reallaşmasına maliyyə vəsaiti ayırması mütləq olacaq. Xüsusən də Ermənistanın məhdud maliyyə imkanları nəzərə alınaraq, bu ölkəyə bu məqsədlə yardım ediləcək”.
Bir sözlə, sədr müavini Aİ-nin bu məsələdə aktiv iştirak edəcəyi qənaətindədir.
Vidadi ORDAHALLI
