Məlum olduğu kimi, bu günlərdə Rusiya sülhməramlıları erməni deputatları Qarabağa buraxmayıblar. Bu məsələ artıq Ermənistanda siyasi müstəvidə ciddi çəkişmə predmetinə çevrilib. Ermənistanın xarici işlər naziri Ararat Mirzoyan isə baş verənləri belə izah etməyə çalışıb ki, Rusiya sülhməramlıları mümkün təxribatların qarşısını almaq üçün erməni deputatların Qarabağa daxil olmasına icazə verməyib.
Xatırladaq ki, bu günlərdə müxalif "Hayastan" və “Şərəf duyuram" fraksiyalarından bir qrup deputat parlamentin dördgünlük iclasını boykot edərək Qarabağa getmək istəsə də, bunun qarşısı sülhməramlılar tərəfindən alınıb. Məsələ ilə bağlı "Hayastan" blokundan olan deputat Vahe Akopyan bildirib ki, Laçın yolunun girişində rus sülhməramlılarına qanunsuz səfərə cəhd edəcək şəxslərin siyahısı verilib və onların buraxılmaması istənilib. Eyni zamanda, yolun girişində Ermənistan Milli Təhlükəsizlik Xidmətinin əməkdaşları da buna nəzarət edir. Akopyan rus sülhməramlıları ilə uzun-uzadı müzakirə apardığını və səfər qadağasının səbəbini öyrənməyə çalışdığını da qeyd edib: “Rus sülhməramlıları heç bir əsas göstərmədilər, sadəcə buraxmadılar. Biz Rusiya səfirliyi ilə əlaqə saxladıq. Rusiya səfirliyindən bildirildi ki, səfirliyin rus sülhməramlılarına heç bir aidiyyəti yoxdur”. Akopyan iddia edib ki, bu, rəsmi İrəvanın qərarıdır, Ermənistan hakimiyyəti rəsmi Bakı ilə ciddi kontaktdadır və yenicə formalaşmağa başlayan əlaqələrə zərər vermək istəmir. Elə Ermənistanın “Qraparak” nəşri də məsələyə bu prizmadan yanaşır: “İndi Ermənistan parlamentinin əksəriyyətinin reaksiyasından belə güman etmək olar ki, müxalif deputatların Qarabağa səfəri hakimiyyət üçün arzuolunmazdır, üstəlik bu, müəyyən təhlükələr ehtiva edir. Bəlkə İlham Əliyevə söz veriblər ki, nəinki daha Qarabağa səfər etməyəcəklər, hətta Ermənistandan gələnləri də ziyarətə buraxmayacaqlar. “Vətəndaş müqaviləsi” Partiyasının üzvləri əvvəlcə parlamentdə müxalifəti pisləyiblər, daha sonra müxalifətin iştirak etməyəcəyini və edərsə, maaşlarından məhrum ediləcəyini bəyan ediblər. Ardınca Ermənistandan Rusiya sülhməramlılarına Qarabağa daxil olmağı qadağan etmək üçün siyahı göndərilib. Laçına çatan müxalifətçilər saatlarla sərhəddə dayanıblar, ümid ediblər ki, nəhayət sərhədi keçə biləcəklər. Maraqlıdır ki, bir çox zənglərimiz cavabsız qaldı, müxalifət susmağa və məsələlərin həlli üçün “altdan” danışıqlara getməyə qərar vermişdi. Alınmayanda deputatlar yazmağa, Qarabağa buraxılmama ilə bağlı xəbərimizi təsdiq etməyə başladılar. Sonradan bildik ki, onlar Gorusa geri göndəriliblər. Bunun ardınca Zabux keçid məntəqəsində “Qarabağ fraksiyaları”nın rəhbərləri ilə tələsik görüş keçirib Ermənistana qayıdıblar. Onların bütün günü səs-küy salmadan və medianın suallarına cavab vermədən niyə susduqları aydın deyil”.
Ekspertlər isə bunları təsadüf hesab etmir. Belə ki, Azərbaycanla Ermənistan arasında münasibətlərin normallaşması prosesi başlayıb. Aprelin 6-da Avropa İttifaqının vasitəçiliyi ilə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan arasında Brüsseldə reallaşan görüş bu qənaəti daha da gücləndirir. Ancaq həm Ermənistanda, həm də ondan xaricdə iki dövlətin bir-birinə yaxınlaşmasına və sülh əldə etməsinə mane olanlar var. Ermənistanın keçmiş prezidentləri Robert Köçəryan, Serj Sarkisyan, keçmiş müdafiə naziri Seyran Ohanyan və başqaları indi Ermənistanda müxalifət adı ilə sülhə əngəl olmağa çalışır. Onlar hakimiyyətdə olduqları dövrdə regionda təhlükəsizliyi təhdid etdikləri kimi, indi də müxalifət adı altında iki ölkə arasında etimad mühitinin yaranmasına və sülhə mane olurlar. Lakin sülhün əngəllənməsi mümkünsüz hesab edilir. Elə erməni politoloq Ruben Akopyan da prosesləri bu müstəvidən izah edir. Onun iddiasına əsasən, “Paşinyan Əliyevə söz verib ki, onların mövqeyini bölüşməyən bir məmur da Qarabağa girməyəcək: “Erməni deputatların Qarabağa buraxılmaması, deputatların siyahısının sülhməramlıların əlinə keçməsi Paşinyanın İlham Əliyevə verdiyi sözün nəticəsidir. Xarici İşlər Nazirliyinin əməkdaşlarının bir az da olsa məntiqi varsa, o zaman izah etsinlər görək 20 ad-soyad, eləcə də digər məlumatlar olan bu siyahı necə Rusiya sülhməramlılarının əlinə keçib. Axı bu siyahını kimsə göndərib, elə deyilmi? Konspirasiya versiyasını nəzərə almadan, çox sadə məntiqə görə iki versiya irəli sürmək olar: ya Ermənistanda bu məlumatı ötürən dövlət strukturu var, ya da Paşinyanla Əliyev arasında şifahi razılaşma olub”. Ermənistanın keçmiş müdafiə naziri, ölkə parlamentinin “Hayastan” fraksiyasının rəhbəri Seyran Ohanyan isə qeyd edir ki, Qarabağa artıq Bakının razılığı olmadan getmək müşkül məsələdir: “Biz elə addımlar atırıq ki, bu ölkənin hökuməti Ermənistanın suverenliyinə və Qarabağın “öz müqəddəratını təyinetmə perspektivi”nə qarşı yönəlmiş hər hansı təhlükəli hadisəyə yol verməsin. Ermənistanın hazırkı hakimiyyət nümayəndələri ölkəni müharibəyə aparanlardır, lakin bunlar sadəcə sözlər deyil. Müharibə zamanı onlar Qarabağı müdafiə etmək məqsədilə erməni xalqının bütün potensialını birləşdirmək üçün heç nə etmədilər. Onlar sonralar Ermənistan sərhədlərini qorumaq üçün də heç bir iş görmədilər. Geri çəkilməklə, mərhəmət istəməklə sülh formalaşdırmırlar. Ermənistan hakimiyyəti əlini Qarabağdan çəkib. Hakimiyyətin hərəkətləri yaranmış vəziyyətə uyğun gəlmir. Hakimiyyət müxalifətin Qarabağda aktual məsələlər, o cümlədən təhlükəsizliklə bağlı dinləmələr və müzakirələr keçirmək təkliflərini rədd edir. Onlar bu cür davranışı daimi xarakter daşıyan gərgin vəziyyətlə izah edirlər. Bu o deməkdirmi ki, biz fəaliyyətlə məşğul olmamalıyıq? Parlamentin fəaliyyəti Ermənistandakı hərbi-siyasi vəziyyətə uyğun olmalıdır. İndiki Ermənistan hakimiyyəti ölkəni növbəti dəfə məğlubiyyətə, alçaldılmaya, suverenliyin itirilməsinə, Qarabağ probleminin daha da pisləşməsinə aparır. Artıq Qarabağa gedə bilmirik. Bu da o deməkdir ki, Qarabağ tam şəkildə Azərbaycanın ümidinə buraxılıb”.
Samirə SƏFƏROVA
