Ukraynanın Buça şəhərində dinc əhaliyə qarşı amansız qətlimlar törədilib, insanlar kütləvi şəkildə qəddarlıqla öldürülüb. Qətliamı törədənlər nə uşağa, nə qocaya aman veriblər, önlərinə çıxan hər kəsi öldürüblər. Ukrayna hökuməti buçalıların kütləvi qətliamı ilə bağlı bütün dünyaya çağırış edərək qətliamın Rusiya ordusu tərəfindən törədildiyini bəyan edib.
Ukrayna prezidenti Volodimir Zelenski bildirib ki, Ukraynada dinc əhalinin qətli soyqırımı kimi tanınacaq: "Ətrafda gördükləriniz müharibə cinayətləridir və bu, dünya tərəfindən soyqırımı kimi tanınacaq".
Zelenskinin sözlərinə görə, Rusiya hərbçilərinin cinayətlərinə dair çoxlu sübutlar var.
Ukraynada baş verənlərə BMT baş katibi Antoniu Quterreş də münasibət bildirib, qeyd edib ki, Rusiya hərbçilərinin Ukraynanın Buça şəhərində öldürdüyü mülki şəxslərin görüntülərindən sarsılıb.
BMT-nin baş katibi həmçinin deyib ki, Ukraynanın Buça şəhər sakinlərinin qətli araşdırılmalıdır.
Beynəlxalq təşkilatın rəhbəri özünün tvitter hesabında yazıb: “Ukraynanın Buça şəhərində öldürülən mülki şəxslərin görüntüləri məni çox sarsıtdı. Müstəqil araşdırmanın effektiv hesabatlılığa səbəb olması olduqca vacibdir”.
ABŞ prezidenti Co Bayden isə Kiyevətrafı Buçada baş verənləri soyqırım hesab etməkdən imtina edib:"Xeyr, məncə bu, müharibə cinayətidir”.
Buçada baş verənləri nə BMT-nin baş katibi, nə də Bayden soyqırım adlandırır. Ümumiyyətlə, Buçada baş verən qətliamla bağlı şübhələr var, bəziləri bu hadisənin Rusiya tərəfindən törədildiyinə şübhə ilə yanaşır, bu qətliamda başqa izlərin axtarılmalı olduğunu deyirlər. Dünyanı Buça qətliamı ilə bağlı müzakirələr bürüdüyü və Rusiyaya qarşı ittihamların rənginin get-gedə tündləşdiyi bir vaxtda Putini "müharibə canisi" adlandıran Bayden soyqırımı inkar edir, BMT nin baş katibi isə soyqırım ifadəsinə ehtiyatla yanaşır.
Buçada baş verənlərə Qərb niyə şübhəli qalıb? Nə üçün Zelenskinin soyqırım adlandırdığı qanlı olaya Qərb, xüsusən də ABŞ bu qədər soyuq yanaşır, Bayden isə soyqırım faktını inkar edir?
“Dünyanın şübhəsinə və ehtiyatlı davranışına son qoyulması üçün Buçada baş verənlər ətraflı araşdırılmalı və bu soyqırım kimi sübut olunmalıdır”
Qarabağ Azadlıq Təşkilatının (QAT) sədri Akif Nağı "Bakı-Xəbər"ə şərhində bildirdi ki, Ukraynanın Buça şəhərində dinc əhaliyə qarşı baş verən amansız qətliam barədə müxtəlif fikirlər səsləndirilir: "Buçada baş verən qanlı hadisə ilə bağlı müxtəlif fikirlər, versiyalar irəli sürülür, bu barədə ortada hələ qəti fikir, mövqe yoxdur. Rusiya qəti şəkildə özünü məsuliyyətdən kənara çəkməyə çalışır, Ukrayna tərəfin ittihamlarını inkar edir. Deyirlər ki, ortaya faktlar qoyulacaq. Artıq Rusiya prezidentinin mətbuat sözçüsü səviyyəsində açıqlamalar verilir ki, Rusiya ordusu Buçanı tərk edərkən orada heç bir belə hadisə yox idi və Rusiya tərəfi sübut üçün yerli hakimiyyət orqanlarının şahidliyini də ortaya qoymağa çalışır. Buçada törədilən qətliamın təfərrüatları tam aydın deyil. Ona görə də bu barədə müəyyən söz-söhbətlər, versiyalar ortaya atılır. Azərbaycan ictimai rəyində Buçada baş verənlər Xocalı soyqırımı ilə müqayisə olunur, eyniləşdirilir və oxşar cəhətləri də var. Çünki bütün qətliamlar, soyqırımlar bir-birinə bənzəyir, burada soyqırıma, qətliama gedən millətlər, toplumlar da fərqlidir. Dinc əhalini qətlə yetirməyə hər millətin əli qalxmaz. Müharibə müharibədir, müharibədə döyüşürsən, hər millət özünü müdafiə edir, yaxud hücuma keçir. Amma müəyyən toplumlar, müəyyən millətlər var ki, onlar soyuqqanlı şəkildə qətliama gedirlər, soyqırım törədirlər. Bu, əsasən ermənilərə xas xüsusiyyətdir ki, onlar gözlərini qırpmadan dinc əhaliyə qarşı qətliamlar törədirlər. Ermənilərin bu xarakteri dəfələrlə sübut olunub. Ruslarda, serblərdə də bu keyfiyyət var. Bütün hallarda Buçada baş verənlər kökündən araşdırılmalıdır. Qeyd edildiyi kimi, hələ BMT rəhbəri bu olaya soyqırım deməyə ehtiyat edir, ABŞ prezidenti də bunu soyqırım yox, müharibə cinayəti adlandırır. Görsənən odur ki, hələlik dünya, xüsusən də Qərb soyqırım ifadəsinə ehtiyatla yanaşmağa üstünlük verir. Bu da səbəbsiz deyil. Çünki bilirsiz ki, soyqırımla bağlı dünyada siyasi spekulyasiyalar da çoxdur".
A.Nağının sözlərinə görə, saxta soyqırım iddiası ilə ermənilər uzun illərdir ki, spekulyasiya edir, dünya artıq ermənilərin qondarma iddialarından bezib.
QAT sədri qeyd etdi ki, ermənilər soyqırım iddiasından bir alət kimi istifadə edir. "Dünya qondarma erməni soyqırımı siyasi spekulyasiyasından uzun illərdir ki, əziyyət çəkdiyi üçün soyqırım ifadəsinə ehtiyatla yanaşır. Təbii ki, Buçada baş verənlərlə bağlı geniş araşdırma aparılmalıdır, burada soyqırım əlamətlərinin olub-olmadığı aşkarlanmalıdır. Doğrudanmı, dinc əhaliyə qarşı düşünülmüş hərəkətlər törədilib, yoxsa müharibə vəziyyətində şəhərin raket atəşləri ilə bombalanması zamanı dinc əhali kütləvi şəkildə həyatını itirib? Qətliam odur ki, məqsədyönlü şəkildə dinc əhali ya bir araya gətirilərək qətlə yetirilir, yaxud yaşadıqları ərazilərdə evlərinə hücumlar olunur, onlar qətlə yetirilir. Bütün bunların hamısı aşkarlanıb təsdiq edilməlidir. Dünyanın şübhəsinə və ehtiyatlı davranışına son qoyulması üçün Buçada baş verənlər ətraflı araşdırılmalı və bu soyqırım kimi sübut olunmalıdır. Sübut olunduqdan sonra Buçada baş verənlərin soyqırım olduğu barədə qərar verilməlidir. Yəni Ukrayna prezidenti artıq indidən dünyaya car çəkib ki, Buçada baş verənlər dünyada soyqırım kimi tanınacaq. Bu bir az emosional mövqedir. Hələlik araşdırılmalıdır, faktlar ortaya qoyulandan sonra bu barədə yekdil rəy söylənilməlidir. Göründüyü kimi, hələ BMT və ABŞ bu məsələyə soyqırım kimi yanaşmağa tələsmir".
A.Nağı hesab edir ki, bütün hallarda, Azərbaycan da bu istiqamətdə ayıq olmalıdır, çünki dünya Buçada baş verənlərə qətliam, yaxud soyqırım mövqeyindən yanaşacaqsa, onda "bəs Xocalı" sualı ortaya çıxacaq. "Bu halda suallar yaranacaq ki, 30 il bundan əvvəl törədilmiş Xocalı soyqırımı ilə bağlı niyə ortada obyektiv mövqe yoxdur? Yəni Xocalı hadisəsi açıq-aydın soyqırımdır. Çünki Xocalı şəhərinə daxil olan erməni-rus qüvvələri azərbaycanlı dinc əhaliyə qarşı məqsədyönlü şəkildə qətliam törədiblər. Və hətta insanları şəhərdə qətlə yetirməklə kifayətlənməyib təqib ediblər, şəhərdən kənarda pusqu qurub dinc əhalini azərbaycanlı olduqları üçün amansızlıqla qətl ediblər. Ona görə də proseslərin gedişində Xocalı soyqırımı məsələsi də gündəmə gətirilməlidir. Eyni zamanda, Qaradağlı, Ağdaban, Meşəli və müharibə dövründə ermənilərin dinc əhaliyə qarşı törətdiyi kütləvi qətllər beynəlxalq birliyin diqqətinə çatdırılmalıdır”- deyə A.Nağı vurğuladı.
İradə SARIYEVA
