Ölkənin təhlükəsizliyində lazımi informasiyaların qorunması, lazım olmayan məlumatların dövriyyəyə buraxılmasına şəraitin yaradılmaması önəmli yer tutur. Bunun adına informasiya təhlükəsizliyi də deyirlər.
Etiraf edək ki, texniki imkanların genişliyi, sosial şəbəkələrin böyük areallarda yayılması informasiya axınına nəzarəti də çətinləşdirir. Çünki hazırda əlində müasir tip telefon olan və internet üzərindən qlobal şəbəkələrə qoşulmağı bacaran hər bir fərd potensial informasiya yayıcısıdır. Bizim bu sahədəki vəziyyətimiz daha ciddi diqqət tələb edir. Çünki faktiki olaraq, bizimlə düşmənçilyinə son qoymayan Ermənistanla informasiya müharibəsi şəraitində yaşayırıq. Yalan məlumatları tirajlamaq üzrə ixtisaslaşan həmin təbliğat maşını ilə necə mübarizə aparmaq bizim üçün hər zaman prioritet olub. Ancaq təəssüflər olsun ki, bu sahədə ciddi nöqsanların buraxıldığını görürük. Maraqlıdır ki, əksər hallarda bu səhvləri fərdlər deyil, media adına iddialı olan təsisatlar həyata keçirir. Əsasən də adını xəbər portalı qoyan bəzi “youtube” kanalları Ermənistanın yaydığı məlumatları, görüntüləri heç bir şərh vermədən, redaktə etmədən olduğu kimi tirajlayır. Bununla da, faktiki olaraq, düşmən təbliğatına dəstək vermiş olurlar. Bunun bir adı da cinayətdir. Özü də milli maraqlarımıza vurulan zərbə üzərindən törədilən cinayət. Belə hallarla bağlı nəzarət necə olmalıdır, həmin adamlar etdikləri əməllərə görə hansı məsuliyyəti daşımalıdır?
Media eksperti Müşfiq Ələsgərli “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, “youtube” üzərindən audio və vizual məlumatlar paylaşan qurumların və şəxslərin sayı çoxdur: “Onların hamısını eyni kontekstdən qiymətləndirmək olmaz. Burada KİV standartlarını gözləməklə peşəkar fəaliyyət göstərənlər də var. Bununla yanaşı, ümumi xəbər hazırlama standartlarını pozanlar da az deyil. Onlar sosial şəbəkələrin verdiyi imkanlardan geninə-boluna yararlanırlar. Bu baxımdan, qeyd etdiyiniz nüanslar doğrudur. Bu kateqoriyadan olanları iki qrupda təsnifatlandıra bilərik. Birinciyə xəbər standartlarını bilməyənlər daxildir. Onların fəaliyyətində olan nöqsanları biz qeyri-peşəkarlıqla əlaqələndirə bilərik. Hətta yayımı qanunvericiliklə qadağan olan materialları da tirajlayırlar. Yaddan çıxarırlar ki, yayılması qanunvericiliklə qadağan olan informasiyalarla bağlı tələb yalnız KİV nümunələrinə deyil, bütün sosial şəbəkə istifadəçilərinə aiddir. İkinci bir qrup da mövcuddur. Onlar ölkəmizin maraqlarına zidd olan informasiyaları bilərəkdən tirajlayırlar. Niyyətləri də birmənalı şəkildə ölkəmizə ziyan gətirməkdən ibarətdir. Bəziləri sensasiya naminə, hətta düşmən mənbələrinə aid olan materialları da olduğu kimi yayırlar. Bilirsiniz ki, sosial şəbəkələrin həmin məlumatlardan şikayət etmək kimi funksiyaları mövcuddur. Bu istiqamətdə şikayətlər verəndə görürük ki, sosial şəbəkələrin adminləri həmin məlumatların silinməsini yubadır. Təəssüf ki, hüquqi ölçülər götürmək də hər zaman mümkün olmur. Çünki sosial şəbəkələrin yurisdiksiyaları Azərbaycandan kənarda yerləşir. Buna görə də onlar barədə edilən şikayətlər lazımınca araşdırılmır. Yaxşı olardı ki, bununla bağlı beynəlxalq standartlar formalaşsın. Belə adamlar çox vaxt saxta adla hesab açırlar. Həmin feyk profillərin çoxunun heç Azərbaycana aidiyyəti olmur. Ancaq real adamlar var ki, öz profilləri ilə çıxış edirlər və bu cür səhvlərə yol verirlər. Belələrinin də əksəriyyəti xaricdə oturur. Onlar müəyyən mərkəzlərin təsiri altına düşüb belə fəaliyyətə üstünlük verirlər. Azərbaycan üçün əhəmiyyətli olan dönəmlərdə belə vasitələr üzərindən kampaniyaların aparılmasının şahidi olmuşuq. Buna görə də, belə hallarla bağlı həm texniki, həm də hüquqi ölçülərin götürülməsi ilə bağlı təşəbbüslər qaldırılıb. Biz, əsasən cəmiyyəti maarifləndirməklə bu cür informasiyalara inamın azaldılmasını təmin etməliyik”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
