Yerli və mərkəzi icra hakimiyyəti orqanları yanında ictimai şuraların yaradılması prosesinə bir neçə ildir başlansa da, ictimai nəzarətin yerinə yetirilməsində müəyyən problemlər də var. Sözügedən qurumlarda ictimai nəzarətin yüksək səviyyədə həyata keçirilməsi, ictimai nəzarət institutunun tam oturuşması istiqamətində dövlət tərəfindən böyük işlər görülüb, görüşlər keçirilib.
Bildiyimiz kimi, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin köməkçisi Hikmət Hacıyev mərkəzi icra hakimiyyəti orqanlarında ictimai nəzarətin həyata keçirilməsi, bu sahədə mövcud olan problemlərin aradan qaldırılması, mövcud hüquqi bazanın təkmilləşdirilməsi məsələləri ilə bağlı həmin qurumların rəhbər şəxsləri ilə görüş keçirib.
H.Hacıyev Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin ölkəmizdə dövlət orqanlarının fəaliyyətinə ictimai nəzarətin həyata keçirilməsinin vacibliyini vurğuladığını, müxtəlif sahələrdə mövcud olan problemlərin araşdırılmasında və onların həlli yollarına dair təkliflər hazırlanmasında vətəndaş cəmiyyəti təsisatlarının fəal iştirakı ilə bağlı müvafiq tapşırıq və tövsiyələr verdiyini diqqətə çatdırıb.
Prezident köməkçisi 2013-cü ildə ölkəmizdə ictimai nəzarət mexanizminin hüquqi bazasının yaradıldığını, “İctimai iştirakçılıq haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununun qəbul edildiyini, qanuna əsasən, mərkəzi və yerli icra hakimiyyəti, habelə yerli özünüidarəetmə orqanlarının fəaliyyətinə ictimai nəzarəti təşkil etmək üçün həmin qurumların nəzdində vətəndaşların və vətəndaş cəmiyyəti institutlarının seçkili nümayəndələrindən ibarət ictimai şuraların yaradılması mexanizminin təsbit edildiyini vurğuladı. O, sözügedən qanunun qəbul edilməsindən 7 ilə yaxın vaxt keçməsinə baxmayaraq, hələ də onun tətbiqində ciddi problemlərin qaldığını, bir sıra mərkəzi icra hakimiyyəti orqanlarında ictimai şuraların yaradılmadığını, mövcud olan əksər şuranın yaradılmasında və fəaliyyətində isə kifayət qədər nöqsana yol verildiyini bildirdi.
Daha sonra mərkəzi icra hakimiyyəti orqanlarının nümayəndələri çıxış edərək ictimai şuraların yaradılması və fəaliyyəti zamanı üzləşdikləri problemləri diqqətə çatdırıblar. Onlar bəzi hallarda ictimai şuralara seçilən qeyri-hökumət təşkilatlarının nümayəndələrinin öz funksiyalarını, hüquq və vəzifələrini bilmədiklərini, habelə aidiyyəti sahə üzrə məlumatsız olduqlarını vurğuladılar.
Sonda Hikmət Hacıyev çıxış edərək, qısa müddət ərzində ictimai şuraların yaradılması prosesinə başlanması, qanunvericiliyin bütün tələblərinə əməl edilməklə şəffaf və obyektiv seçkilərin keçirilməsinin vacibliyini vurğuladı. O, ictimai şuralarda müstəqil və təcrübəli şəxslərin təmsil olunmasına üstünlük verilməsinin, yerli qeyri-hökumət təşkilatları ilə sıx əməkdaşlığın təmin edilməsinin, ictimai şuraların fəaliyyəti ilə bağlı beynəlxalq təcrübənin öyrənilməsinin, müvafiq təlim proqramlarının təşkil edilməsinin, ictimai şuraların iclaslarının mütəmadi keçirilməsinin, şuraların işində şəffaflığın təmin edilməsinin vacibliyini diqqətə çatdırdı.
Hikmət Hacıyev ictimai şuralarla bağlı problemin həllinin vacibliyini necə əsaslandırdı?
“...bu görüşlərin keçirilməsi qısa müddət ərzində ölkəmizdə yeni bir mühitin formalaşmasına, ictimai şuraların yenidən yaranmasına təkan verəcək”
Milli Qeyri-Hökumət Təşkilatları Forumunun prezidenti Rauf Zeyni baki-xeber.com-a bildirdi ki, H.Haciyevin ictimai şuraların fəaliyyətinin artırılması, gücləndirilməsi ilə bağlı mərkəzi icra hakimiyyəti orqanlarının rəhbərləri ilə keçirdiyi görüşün nəticələri çox faydalı olacaq: “Bu olduqca aktual bir məsələdir. Mərkəzi icra hakimiyyəti orqanlarında ictimai şuraların yaradılması, fəaliyyətinin gücləndirilməsi, bu istiqamətdə qarşıya çıxan problemlərin həlli istiqamətində edilən təkliflər təqdirəlayiqdir. Neçə ildir vətəndaş cəmiyyəti institutlarının nümayəndələri, ekspertləri olaraq dəfələrlə bildirmişik ki, Prezident İlham Əliyevin 1 iyun 2014-cü ildə imzaladığı “İctimai iştirakçılıq haqqında” Qanuna müvafiq olaraq, ictimai nəzarət mexanizminin, sisteminin qurulması çox vacib məsələdir. Ölkəmizin, cəmiyyətimizin, vətəndaş cəmiyyətinin inkişafı üçün mərkəzi icra hakimiyyətləri nəzdində ictmai şuraların fəaliyyətinin gücləndirilməsi, ictimai nəzarətin artırılması çox vacib məsələlərdən biridir”.
R.Zeyninin sözlərinə görə, “Azərbaycan – 2020: Gələcəyə baxış” konsepsiyasının 9-cu fəsli bilavasitə vətəndaş cəmiyyətinin inkişafına həsr olunub. Bu məsələnin çox aktual olduğunu vurğulayan R.Zeyni hesab edir ki, “İctimai iştirakçılıq haqqında” Qanun 1 iyun 2014-cü ildə qüvvəyə minsə də, tam icra olunmayıb: “Qanunun 1 iyun 2014-cü il tarixində qüvvəyə minməsinə baxmayaraq, bütövlükdə, 11 dövlət qurumunda ictimai nəzarət şurası yaranıb. Qeyd etmək lazımdır ki, düzdür, Ədliyyə Nazirliyində nazir Fikrət Məmmədovun təşəbbüsü ilə 2006-cı ildən ictimai komitə yaranıb və Penitinsiar Xidmətə ictimai nəzarət komitəsi kimi fəaliyyət göstərir. Qeyri-hökumət təşkilatları da o komitənin üzvüdürlər, bu fəaliyyət davam edir. Amma müvafiq qanun, dediyim kimi, 2014-cü ildə qüvvəyə minib və 11 dövlət qurumu ictimai nəzarət şurasının yaradılmasını təmin etsə də, digər qurumlar da bu şuraların yaradılmasına məsul olmalarına baxmayaraq, bu yöndə hər hansı bir addım atmayıblar. Onlar bu işdə maraqlı olmayıblar və ictimai şuraların yaradılmasına təşəbbüs göstərməyiblər. Ona görə də fikrimin davamı olaraq demək istəyirəm ki, biz bu görüşü çox əhəmiyyətli görüş hesab edirik və inanırıq ki, bu görüşlərin keçirilməsi qısa müddət ərzində ölkəmizdə yeni bir mühitin formalaşmasına, ictimai şuraların yenidən yaranmasına təkan verəcək.
Hesab edirəm ki, Prezident köməkçisinin mərkəzi icra hakimiyyəti orqanlarının rəhbərləri ilə keçirdiyi görüşün nəticəsi olaraq digər qurumlarda da ictimai nəzarət şurasının fəaliyyəti təmin ediləcək”.
R.Zeyni qeyd etdi ki, rəhbərlik etdiyi təşkilat da daxil olmaqla bütün vətəndaş cəmiyyəti institutları, aparıcı QHT-lər bu təşəbbüsləri dəstəkləyirlər. “Biz də öz bilik və bacarığımızdan, təcrübəmizdən istifadə edərək, mərkəzi icra hakimiyyəti orqanlarında ictimai şuraların formalaşmasına öz töhfələrimizi verməyə hazırıq ki, qısa müddət ərzində bizim arzuladığımız ictimai şuralar yaransın” - deyə R.Zeyni qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
