“Bu yaxınlarda UNESCO-nun bir məmuru əsassız bir ifadə işlədib ki, guya bizə müraciət olunub, Azərbaycan isə səssiz qalıb. Biz 30 il ərzində dəfələrlə UNESCO-ya müraciət etmişik, dəfələrlə bildirmişik ki, bizim məscidlərimiz dağıdılıb, tarixi abidələrimiz dağıdılıb, bizim tarixi abidələrimiz erməniləşdirilir, bir dəfə missiya göndərildimi? Bir dəfə bizim müraciətimizə cavab verildimi? Elə müharibə qurtaran kimi başlayıblar ki, erməni xalqının abidələri gərək qorunsun”. Bu fikirləri Azərbaycan Prezidenti, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyev işğaldan azad edilmiş Zəngilanda məscidin qarşısında çıxış edərkən deyib.
Dövlət başçısı bildirib: “Zəngilan işğaldan azad olunandan sonra rayonda yerləşən məscidlərin birində donuzların saxlanması ilə bağlı videokadrlar nümayiş etdirilmişdir. Düşmən bizim dinimizi təhqir edib, bütün müsəlmanları təhqir edib. Bax, burada məscid olub, indi yoxdur, dağıdıblar. İndi bəziləri azad edilmiş torpaqlarda erməni xalqının dini irsi haqqında məsələ qaldırırlar. Bəs, bizim milli-dini irsimiz haqqında niyə heç kim məsələ qaldırmayıb? Bu yaxınlarda UNESCO-nun bir məmuru əsassız bir ifadə işlədib ki, guya bizə müraciət olunub, Azərbaycan isə səssiz qalıb. Biz 30 il ərzində dəfələrlə UNESCO-ya müraciət etmişik, dəfələrlə bildirmişik ki, bizim məscidlərimiz dağıdılıb, tarixi abidələrimiz dağıdılıb, bizim tarixi abidələrimiz erməniləşdirilir, bir dəfə missiya göndərildimi? Bir dəfə bizim müraciətimizə cavab verildimi? Elə müharibə qurtaran kimi başlayıblar ki, erməni xalqının abidələri gərək qorunsun. Biz bütün abidələri qoruyuruq, bütün xalqların abidələrini qoruyuruq və dünya bunu bilir. Amma baxın, görün, məscid olub bura, UNESCO, buraya gəl, gəl gör. Avropa Şurası səssiz qalma, gəl gör buranı! Bütün məscidlər dağıdılıb. Yaxşı, məscidi dağıtmaq olar? Məscidi dağıtmaq, deməli, cinayət deyil? Bu ədalətsizlik nə qədər davam edəcək? Bu riyakarlıq nə qədər davam edəcək? Bu ikili standartlar nə qədər davam edəcək? Bu islamofobiya nə qədər davam edəcək? Bunu dağıdan erməni olub. Özündən mədəni millət obrazı yaratmağa çalışan və bəzi xarici himayədarları tərəfindən belə qəbul edilən mədəni adam bunu edər? Mədəni adam məsciddə donuz saxlayar? Bütün dünya bunu görsün! O cümlədən, dünya müsəlmanları görsünlər və müsəlman ölkələrinin xalqları görsünlər. Bunu törədən ölkə ilə hansı dostluqdan söhbət gedə bilər?”
“...Azərbaycana qarşı uydurma proses açırlar, hansısa əsassız iddialar irəli sürürlər”
Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutunun şöbə müdiri, tarix üzrə fəlsəfə doktoru, tanınmış mütəxəssis Fərhad Quliyev “Bakı-Xəbər”ə şərhində qeyd etdi ki, UNESCO-nun daxilində bəzi ermənipərəst qüvvələr fəaliyyət göstərir və indiyə qədər bu təşkilatın Azərbaycanın çağırışlarına reaksiya verməməsinin kökündə əsasən bu amil dayanır. F.Quliyev qeyd etdi ki, UNESCO-da işləyən bu kimi anti-Azərbaycan mövqeyindən çıxış edən məmurların fəaliyyətinin nəticəsində UNESCO indiyə kimi Azərbaycanın işğaldan azad olunmuş ərazilərinə missiya göndərməyib. Hansısa ermənipərəst UNESCO məmurunun Azərbaycana qarşı əsassız iddia irəli sürməsinə gəlincə, F.Quliyev bildirdi ki, o insanlar Azərbaycan ərazisində hər hansı bir xristian abidəsini hansısa bir problem gözləmədiyini yaxşı bildikləri halda həqiqətə uyğun olmayan iddialar irəli sürürlər, bununla da öz ermənipərəst mövqelərini göstərirlər.
UNESCO ilə Azərbaycan arasında uzun illərdir ki, səmərəli əməkdaşlığın davam etdiyini qeyd edən F.Quliyevin sözlərinə görə, dövlətimiz etibarlı bir tərəfdaş kimi hər zaman UNESCO-nun həyata keçirdiyi beynəlxalq layihələrdə yaxından iştirak edib, amma bəzi UNESCO məmurlarının günahı ucbatından bu qurum Azərbaycana hələ də missiya göndərməyib, erməni vandalizminin ifşası istiqamətində addımlar atmayıb: “Azərbaycan dövləti hər zaman bir tərəfdaş olaraq UNESCO-nun bütün layihələrində iştirak edib. Bilirik ki, UNESCO-nun təşkilatçılığı ilə dünya abidələri ilə bağlı həyata keçirilən tədbirlərdə dövlətimiz həmişə aktiv olub. Hətta bu qurumun rəhbərliyinin xahişinə cavab olaraq, Azərbaycan dövləti həmişə onun həyata keçirdiyi layihələrdə hər zaman fəallıq göstərib və dünyanın bir çox ölkəsində abidələrin bərpasına maliyyə vəsaiti ayırıb, onların qorunmasında aktiv iştirak edib. Halbuki, həmin abidələr Azərbaycanın sərhədlərindən çox uzaqda yerləşən ölkələrə aid olub və o abidələr Azərbaycanın maddi irsi olmasa belə, dövlətimiz UNESCO-nun missiyasını, əsas fəaliyyət istiqamətlərini nəzərə alaraq, sivil dünyanın abidələrinin bərpası, qorunması və təbliği layihələrində yaxından iştirak edib. Ən əsası isə maliyyə dəstəyi göstərib. Deyim ki, bir çox ölkə, xüsusən də Ermənistan UNESCO-nun heç bir layihəsində aktiv iştirak etməyib, yalnız öz ərazisində olan abidələrin bərpası ilə bağlı layihələrdə iştirak edib, Azərbaycandan fəqrli olaraq, beynəlxalq layihələrdə həmişə kənarda qalıb, heç vaxt dəstək olmayıb. Ona görə də UNESCO-nun bəzi məsuliyyətsiz məmurlarının Azərbaycanın erməni vandalizminə məruz qalan abidələrinə bu cür münasibəti elmi ictimaiyyət olaraq bizi təəccübləndirir və hiddətləndirir. Çünki münasibətlər qarşılıqlı olmalıdır. UNESCO nəzərə almalı idi ki, Azərbaycan tərəfi onun bütün tədbirlərində, xüsusən də dünyanın mədəni isrsinin bərpası və qorunması istiqamətindəki fəaliyyətdə çox ciddi şəkildə aktivdir, onun bütün işlərinə dəstək olub. Çox təəssüflər olsun ki, UNESCO Azərbaycan kimi bir dövlətin erməni vandalizminə məruz qalan maddi-mədəni irsinə, abidələrinə bu cür biganə, laqeyd münasibət sərgiləyir və “erməni irsi”nin qeydinə qalır. Bu bizi möhkəm hiddətləndirir və hesab edirik ki, bu qurumun bizə münasibəti bizim UNESCO-ya olan inam hissimizi hardasa qırır. Bu baxımdan, fikrimcə, UNESCO-nun daxilində müəyyən anti-Azərbaycan, ermənipərəst qüvvələr var və onlar ölkəmizə qarşı qərəzli mövqedən çıxış edirlər, ona görə də Azərbaycanın müraciətlərinə biganə yanaşılır. Bilirsiniz ki, Avropa ölkələrində kifayət qədər anti-Azərbaycan mövqeyindən çıxış edənlər var. Ona görə də nəzərə almalıyıq ki, UNESCO Fransada yerləşir, ola bilsin, həmin anti-Azərbaycan qüvvələri UNESCO-nun da işinə müdaxilə edirlər. Yəni oradakı bəzi anti-Azərbaycan qüvvələri UNESCO-da çalışan bir sıra məmurları öz tərəflərinə çəkməklə Azərbaycana qarşı uydurma proses açırlar, hansısa əsassız iddialar irəli sürürlər”.
F.Quliyevin sözlərinə görə, bununla belə, Azərbaycan və UNESCO münasibətləri çox yüksək səviyyədədir. O ehtimal edir ki, UNESCO-nun Azərbaycana qarşı biganəliyi uzun sürməyəcək və qurum Azərbaycana missiya göndərəcək: “Düşünürəm ki, yaxın gələcəkdə UNESCO rəhbərliyi Azərbaycanın haqq işini əsas tutaraq ölkəmizə bu məsələdə dəstək olacaq. Çünki UNESCO rəhbərliyi Azərbaycanın vaxtilə işğal olunmuş ərazilərinin olduğunu, işğal dövründə abidələrimizin dağıdıldığını, vandalizmə məruz qaldığını yaxşı bilir. Həm işğal, həm də işğaldan sonrakı dövrlərdə bizim dövlətimiz dəfələrlə bu faktla bağlı UNESCO-ya müraciətlər edib, məlumatlar verib. Mən yaxın gələcəkdə UNESCO-nun münasibətini dəyişəcəyinə çox inanıram. UNESCO-da Azərbaycanın haqlı olduğunu bilən, ədalətli mövqeyini dəstəkləyən, ölkəmizi haqlı, obyektiv ölkələr sırasında görən məmurlar da yox deyil. Ona görə də hesab edirəm ki, ola bilsin, indiyə qədər yol verilən səhvlər UNESCO tərəfindən düzəldilsin. Amma bununla yanaşı, təklif edərdik ki, Azərbaycan UNESCO ilə münasibətlərində daha da ciddi addımlar atsın. Bu münasibətlər soyumamalıdır. UNESCO-nun mövcud olan institutlarının filialları var ki, onlar dünyanın müxtəlif ölkələrində fəaliyyət göstərirlər. Biz çalışmalıyıq ki, UNESCO-nin həmin institutlarının filialları Azərbaycanda da açılsın və fəaliyyət göstərsin. Bu amil bizim işimizə ciddi dəstək ola bilər. Bizə qarşı antitəbliğat aparan qüvvələrin əməllərindən çəkinməli deyilik, əksinə, UNESCO ilə əlaqələri daha da möhkəmləndirməliyik, haqlı və ədalətli olduğumuzu sübut etmək üçün mütləq bu əlaqələri daha da genişləndirməliyik.
Təcrübəmdən deyə bilərəm ki, UNESCO-nun Qazaxıstan Respublikasında fəaliyyət göstərməsi çox müsbət nəticələr verib. Ola bilsin ki, bu hadisələr ona gətirib çıxarır ki, bizim gələcəkdə UNESCO ilə münasibətlərimizi tamam fərqli müstəvidə qurmağımıza ehtiyac olsun. Mənə elə gəlir, gələcəkdə UNESCO-nun maddi-mədəni irslə, maddi mədəniyyət abidələrinin qorunması və təbliği ilə bağlı institutlarının ölkəmizdə fəaliyyət göstərməsinə, UNESCO xətti ilə daha çox layihənin həyata keçirilməsinə ehtiyac olacaq. Əsas odur ki, bir çox məmurun UNESCO daxilində Azərbaycana qarşı mənfi hərəkətlərinə cavab olaraq, UNESCO-nun müxtəlif institutları, ayrı-ayrı əməkdaşları, məmurları ilə əlaqələrimizi daha da genişləndirməyimiz bizim ədalətli işimizə dəstək olardı”.
İradə SARIYEVA
