“Hazırda mən onunla görüşməkdə bir məna görmürəm”. Bunu Prezident İlham Əliyev İspaniyanın EFE informasiya agentliyinə müsahibəsində “Siz hazırda cənab Paşinyanla bir masa arxasında oturmağa hazırsınız, yoxsa bunun bir mənası yoxdur” sualına cavabında bildirib.
Ölkə başçısının sözlərinə görə, Paşinyanla görüşməyin qətiyyən heç bir mənası yoxdur: “Son iki il ərzində mənim onunla çoxsaylı görüşlərim olub, lakin onların hamısı tamamilə səmərəsiz və mənasız olub, ilk görüşlər istisna olmaqla. O, mənə söz vermişdi ki, əgər Azərbaycan dırnaqarası “inqilab”dan sonra ona vaxt versə, o, yaxşı hazırlaşacaq, Ermənistanda siyasi cəhətdən öz mövqeyini gücləndirəcək və sonra əsas prinsipləri yerinə yetirmək üçün konstruktiv şəkildə işləməyə hazır olacaq. Bu, onun Ermənistanda rəhbərliyinin ilk aylarında mənə söylədikləri idi. Lakin bir ildən sonra o, tamamilə fərqli sözlər dedi. O dedi ki, Azərbaycana qaytarılası bir santimetr belə torpaq yoxdur. Dedi ki, “Qarabağ Ermənistandır”. Dedi ki, Azərbaycan Dağlıq Qarabağdakı qondarma qurumun dırnaqarası “rəhbərliyi” ilə danışıqlar aparmalıdır. Beləliklə, o, danışıqlar prosesini pozmaq üçün hər şeyi etdi. Ona görə də hazırda mən onunla görüşməkdə bir məna görmürəm. Bu yaxınlarda bizim xarici işlər nazirlərimiz Cenevrədə görüşüblər və mən düşünürəm ki, hazırda bu, təmaslar üçün doğru formatdır”.
Həqiqətən də Paşinyanla görüşüb danışıqlar aparmağın bir mənası yoxdur. O baxımdan bununla bağlı ölkə başçısının səsləndirdiyi fikirlər reallığı əks etdirir. Xarici işlər nazirləri səviyyəsində danışıqların davam etdirilməsi daha düzgün formatdır.
Maraqlıdır, bəs ekspertlər buna necə baxırlar? Vasitəçilər Paşinyanı şəxsən danışıqlar masasından kənara çıxarmaq üçün nə etməlidirlər?
“Danışıqlarda sərgilədiyi maksimalist mövqeyə görə onunla görüşməyin mənası yoxdur”
Məsələyə münasibət bildirən keçmiş diplomat, politoloq Fikrət Sadıqovun sözlərinə görə, həmsədrlər Paşinyanı danışıqlardan kənarlaşdırmaq üçün, paktiki olaraq, xarici işlər nazirləri səviyyəsində görüş formatına önəm verməlidirlər: “Çünki Paşinyanın danışıqlarda sərgilədiyi maksimalist mövqeyə görə onunla görüşməyin mənası yoxdur. Belə olan halda, vasitəçilər hərəkətə keçməlidirlər. Anlamalıdırlar ki, əbədi olaraq nəticəsiz danışıqlar davam edə bilməz. Biz onlara 30 il şans verdik, amma onlar bunu anlamadılar. Azərbaycan haqlı olaraq torpaqların hərb yolu ilə azad edilməsi yolunu tutub. Paşinyan konkret güzəştlərə getməyəcəksə, ümumiyyətlə, onu danışıqlardan kənarda saxlamaq lazımdır. Düzdür, Paşinyan hökumət başçısıdır, amma nazirlər səviyyəsində görüşləri davam etdirməklə onu oyundan kənarlaşdırmaq olar. Xarici işlər nazirlərinin görüşü zamanı bir sıra məsələlər müzakirə edilir. Sözügedən məsələləri həm həmsədrlər eşidir, həm də erməni tərəfi bizim mövqeyimizlə tanış olur. İndiki məqamda həqiqətən də Paşinyanla görüşmək mənasızdır. Belə görüşlər müəyyən mənada Paşinyana hörmət gətirə bilər. Çünki onun erməni cəmiyyətində nüfuzi sarsılıb. Belə olan halda, onunla yüksək səviyyəli hansısa görüş müəyyən mənada Paşinyanın xeyrinə ola bilər. Bu baxımdan da ona hansısa şans verməməliyik. Bununla belə, Ermənistan tərəfi döyüşlərdə uduzan tərəfdir. Xarici dövlətlərə yalvarırlar ki, bizə kömək edin. Paşinyanla danışmaq vaxt itirmək deməkdir. Zatən, ermənilərin məqsədi odur ki, danışıqlar adı altında vaxt qazanıb yenidən toparlansınlar. Birinci Qarabağ müharibəsi zamanı dəfələrlə belə aldadıcı taktikalardan istifadə ediblər. Bu dəfə onlara belə bir şans verilməyəcək. Gərək ermənilər bunu vaxtında dəyərləndirəydilər. Bunu etmədiklərinə görə indi özləri peşman olsunlar”.
Politoloq onu da qeyd etdi ki, vasitəçilər yeni reallıqları nəzərə alıb mövqe ortaya qoymalıdırlar.
Vidadi ORDAHALLI
