“İlk növbədə, bizim mövqeyimiz demək olar ki, bu 40 gün ərzində artıq dəfələrlə bəyan edilib. Mən dəfələrlə demişəm ki, bizim vəzifəmiz Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü bərpa etmək, bir milyon azərbaycanlı qaçqın və məcburi köçkünü öz doğma torpaqlarına, onların əsrlər boyu yaşadıqları ərazilərə geri qaytarmaq və bundan sonra həmin ərazidə Azərbaycan əhalisi və erməni icması arasında sülh şəraitində birgəyaşayışı təmin etməkdir.
Bizim mövqeyimiz sağlam düşüncəyə, humanitar zəminə əsaslanır və beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən dəstəklənir. Beləliklə, bu, çox açıq-aşkardır. Ermənistan kompromisdən danışanda konkret heç nə demir. Onlar yalnız öz müqəddəratını təyinetmədən danışırlar, amma öz müqəddəratını təyinetmə onlar tərəfdən kompromis deyil. Onlar öz mövqelərində daha dəqiq olmalıdırlar, çünki hazırda o, çox qeyri-müəyyəndir. Ona görə də biz Ermənistan qoşunlarının işğal olunmuş ərazilərdən çıxması üçün vaxt cədvəli tələb etdik və biz bunu toqquşmaların ilk günündən tələb etdik…”. Bu fikirləri Prezident İlham Əliyev noyabrın 4-də İspaniyanın EFE informasiya agentliyinə müsahibəsində deyib.
Bu qeyri-müəyyənliyi aradan qaldırmaq üçün beynəlxalq vasitəçilər Ermənistana nə deməlidirlər?
“Resurs” Analitik İnformasiya Mərkəzinin rəhbəri, politoloq Rasim Quliyev “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, Ermənistanın keçmiş rəhbərliyi ilə Azərbaycan arasında vaxtilə razılaşdırılan “Madrid prinsipləri”ndən Paşinyan imtina etdi, əvəzinə isə ortaya heç nə qoymadı: “Əvvəla onu deyim ki, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli ilə bağlı vasitəçilərin iştirakı ilə razılaşdırılan “Madrid prinsipləri”ndə münaqişənin həlli ilə bağlı müəyyən razılaşdırmalar var idi. “Madrid prinsipləri”nə əsasən, münaqişənin ikivariantlı həlli var idi. Artıq bu barədə çox danışılıb, təfərrüatlara varmaq istəmirəm. Onu qeyd etməliyəm ki, o sənəddə axırıncı mərhələdə kompromislər dəqiqləşdirilməli idi. Yəni burada söhbət ərazilər boşaldıldıqdan sonra Dağlıq Qarabağa hansı statusun verilməsindən söhbət gedirdi. Amma “Madrid prinsipləri” əsasında aparılan danışıqları Paşinyan hakimiyyətə gəldikdən sonra ləğv etdi. Yəni Paşinyan hesab edirdi ki, onun rəhbərlik etdiyi ölkə indiyə qədər danışıqlarda uduzub. Sonra mətbuatda dedi ki, erməni xalqı o danışıqlarda uduzmuşdu, ona görə də Dağlıq Qarabağla bağlı danışıqları davam etdirə bilməzdim, danışıqları bilərəkdən pozdum. Son danışıqlara qədər əldə olunun nəticələrin isə artıq Ermənistan tərəfi üstündən xətt çəkib. Həm danışıqların üzərindən xətt çəkib, həm də 5+2 prinsipi artıq yoxdur. Bu prinsip özündə onu ehtiva edirdi ki, Ermənistan öz xoşuna ərazilərimizi qrafiklə boşaldırdı, ardınca isə danışıqların növbəti mərhələsi gəlirdi. Ermənistan könüllü şəkildə o prinsiplərə əməl etmədiyi üçün, bu gün o prinsipləri Azərbaycan Ordusu yerinə yetirdi. Bu baxımdan da Ermənistan hansı kompromisləri nəzərdə tutursa onu dəqiqləşdirməlidir. Cənab Prezidentin də dediyi budur. Ermənistan uduzmuş tərəfdir, demək olar ki, ərazilərimizin böyük hissəsi işğaldan azad olunub. Bununla da Azərbaycan Ordusu həm BMT-nin qərarlarını, həm də ATƏT-in Minsk Qrupunun prinsiplərini öz gücü ilə icra edir. İndi Ermənistan yeni situasiyada yeni təkliflər irəli sürməlidir, amma bu təkliflər ortada olmadığı üçün, hər hansı bir komporomisdən, hansısa bir addımdan danışıla bilməz. Çünki indi təşəbbüs Azərbaycan tərəfdədir, yeni yaranmış situasiyada Ermənistan tərəfi öz kompromislərini deməlidir - nə edə bilər, nə istəyir və bu qeyri-müəyyənliyə son qoymalıdır. Çünki hərb meydanında uduzub”.
R.Quliyevin fikrincə, beynəlxalq vasitəçilər Ermənistanın danışıqlar masasına qayıtmasını istəyirlərsə, onda Ermənistandan öz mövqeyini konkret olaraq ortaya qoymasını tələb etməlidirlər. “Beynəlxalq vasitəçilər Ermənistandan tələb etməlidirlər ki, Azərbaycanın mövqeyi aydındır, sən də öz mövqeyini ortaya qoy və qeyri-müəyyənliyi aradan qaldır. Cənab Prezidentin bir şərti var ki, Ermənistan Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü, beynəlxalq səviyyədə tanınan sərhədlərini tanıdığını bildirməli və konkret qrafik verməlidir ki, ordusunu nə zaman Azərbaycan torpaqlarından çıxarır, bundan sonra danışıqlar masasına oturmaq olar. Beynəlxalq vasitəçilər Ermənistana deməlidirlər ki, sən öz işğalçı ordunu Azərbaycan torpaqlarından hansı qrafik üzrə çıxaracaqsansa, o qrafiki təqdim et, Azərbaycanın şərtlərini yerinə yetir və ondan sonra danışıqlar prosesi bərpa edilsin. Ermənistanın bizə nəyi güzəşt edəcəyini anlaya bilmirəm. Faktiki olaraq, əlində güzəşt etməli heç nə yoxdur, uduzub. Ona görə də Ermənistan təcili surətdə ölkəmizin beynəlxalq sənədlərlə tanınan və təsdiq edilən ərazi bütövlüyünü, suverenliyini tanımalı və Azərbaycan ərazilərini işğal etdiyini etiraf edərək, terrorçu işğalçı qüvvələrini torpaqlarımızdan çıxarmalıdır. Bundan sonra yeni şəraitdə yeni şərtlərlə danışıqlar masasında oturmaq olar. Vasitəçilər bunu Ermənistana başa sala bilsələr, o zaman danışıqlar masasında oturmaq mümkün olacaq. Hələlik isə vasitəçilər bunu edə bilmirlər. Deyirlər ki, atəşkəs elan edilsin, atəşkəs elan edilir, biz dayanırıq, yenə də Ermənistan atəşkəsə riayət etmir. Çünki, istənilən halda, Ermənistan atəşkəsə riayət edəndə də uduzduğunu etiraf edəcək və terrorçu silahlı birləşmələrini işğal etdiyi Azərbaycan torpaqlarından çıxaranda da öz işğalçılığını təsdiqləyəcək” - deyə R.Quliyev vurğuladı.
İradə SARIYEVA
