Azərbaycanın investisiya yatırımının adambaşına həcminə görə ən çox və ən az yatırım edilən şəhər/rayonlar məlum olub. Uzun müddət bu siyahıya rəhbərlik edən paytaxt Bakı bu dəfə ikinci yerə düşüb. 2019-cu ilin ilk 9 ayının nəticələrinə görə, adambaşına düşən investisiyanın həcminə görə isə ölkədə birinci yerə Xızı rayonu çıxıb. Bakının yaxınlığındakı ən kiçik rayonlardan birində ilk 9 ayda adambaşına düşən yatırımın məbləği nə az, nə çox – 7263 manat olub. Müqayisə üçün bildirək ki, bu, Bakının göstəricisindən 2,6 dəfə, ölkə üzrə orta göstəricidən (1011 manat) isə 7,2 dəfə artıqdır.
Adambaşına yatırımın həcminə görə ikinci yeri Bakı şəhəri - 2 771 manat, üçüncü yeri isə Siyəzən rayonu – 1 395 manat tutur. Digər bütün rayon və şəhərlərdə adambaşına yatırımların həcmi 1000 manatdan aşağıdır.
Adambaşına yatırımın həcminə görə ən pis vəziyyət (işğal altında olanları nəzərə almayanda) Saatlı, Neftçala, Bərdə və Ağsudadır. Bu rayonlarda adambaşına yatırımlar 100 manatdan da aşağıdır.
Qeyd edək ki, iqtisadi artım və azalma bölgələrə cəlb olunan investisiyaların həcmi ilə bağlıdır. Danılmaz faktdır ki, Bakı hər zaman iqtisadi aktivliyə görə seçilib. Digər rayonların da bu sahədə yüksək nəticə göstərməsi lazım idi. Bu istiqamətdə görülən işlər sayəsində artıq bölgələrdə iqtisadi aktivlik müşahidə olunur.
Məlumdur ki, investisiyaların cəlb olunması yeni yaradılan iş yerlərinin sayının artmasına səbəb olub. Vətəndaşların işlə təmin olunması baxımından ölkənin bütün ərazisində iqtisadi aktivliyin qeydə alınması üçün şərait yaradılmalıdır.
“İnvestorlar rayonların iqtisadi xəritəsinə, pasportuna baxarkən...”
Məsələ ilə bağlı fikir bildirən iqtisadçı-ekspert Natiq Cəfərli “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, investisiyaların bölgələr üzrə yatırılmasında hər il fərqli mənzərə müşahidə olunur. Bu il Xızı yüksək göstərici ilə paytaxt Bakını keçib: “İnvestisiyaların ən çox yatırıldığı ərazilər üzrə Xızının ilk yerdə olması sevindirici olsa da, bu hal yalnız bu il müşahidə olunacaq. Məlumat üçün bildirim ki, bu il Xızıda bir sıra iqtisadi layihələr həyata keçirildi. Xızının əhalisi də digər bölgələrlə müqayisədə azdır. Bakının əhalisi az qala 4 milyona çatır”.
Həmsöhbətimizin sözlərinə görə, investisiyanın regionlar üzrə ayrılması mərkəzdən - Bakıdan verilən qərar əsasında bəlli olur: “Prezident İlham Əliyev dəfələrlə öz çıxışında bildirib ki, regionlar investisiya cəlb etməkdə maraqlı olmalıdırlar. Hansı bölgədə investisiya cəlbi aşağı səviyyədədirsə, bu, rayon rəhbərliyinin işinə səhlənkar yanaşması ilə bağlıdır”.
İqtisadçı hesab edir ki, bölgələrə investisiya cəlb olunması üçün həm mərkəzləşdirilmiş qaydada bəzi məsələlər həllini tapmalı, eyni zamanda, Ümumdünya Ticarət Təşkilatına da üzv olmalıyıq. Hər bir rayonun öz iqtisadi pasportu olmalıdır. İqtisadi pasportda hansı sahələrin perspektivli olduğu və imkanların olduğu dəqiq şəkildə qeyd olunmalıdır: “İnvestorlar rayonların iqtisadi xəritəsinə, pasportuna baxarkən özünə uyğun fəaliyyət növü aşkar etməlidirlər. Azərbaycanda isə bununla bağlı problem var. Təəssüf ki, ölkədə bölgələr üzrə dəqiq işlənmiş, investisiya cəlbediciliyi üçün əhəmiyyətli olan iqtisadi pasport yoxdur”.
Günel CƏLİLOVA
