Dünya iqtisadiyyatının inkişafı milli iqtisadiyyatlarda kiçik və orta sahibkarlığın (KOS) rolunun vacibliyini bir daha sübut edir. KOS-lar ölkədə bir tərəfdən yeni iş yerlərinin artırmaqla işsizlik problemini aradan qaldırır, digər tərəfdən rəqabət mühiti yaratmaqla keyfiyyətli xidməti və ucuz qiyməti təmin edir.
Kiçik müəssisələr istehlak tələbatının dəyişməsinə, bazarın konyukturasına reaksiya verməklə iqtisadiyyatda əlavə sabitlik təmin edir. Kiçik və orta müəssisələr fəaliyyətləri dövründə təsərrüfat əməliyyatlarının maliyyələşdirilməsi ilə bağlı mürəkkəb problemlərlə üzləşməli olurlar. Beynəlxalq təcrübə göstərir ki, kiçik və orta müəssisələr xarici maliyyə resursları qismində bank kreditlərinə daha çox üstünlük verirlər. Ancaq bizdə isə sahibkarlıqla məşğul olanların maliyyə resusrlarına çıxışına müəyyən problemlər var. Sahibkarların özləri maliyyə resurslarına çıxışda problemlə üzləşdiklərini etiraf edirlər.
Bu günlərdə Azərbaycan Sahibkarlar Konfederasiyası (ASK) iş adamları arasında sorğu keçirib. Sorğu nəticəsində məlum olub ki, Azərbaycan sahibkarlarının 43%-nin maliyyə resurslarına çıxışı məhduddur və bu amil onların fəaliyyətinə mane olur. Sorğu iştirakçılarının 14%-i xammal çatışmazlığından, 8%-i kadr çatışmazlığından, 4%-i isə qanunvericilikdəki çatışmazlıqlardan şikayətlənib, 31% fəaliyyətini məhdudlaşdıran amilin nə olduğunu deyə bilməyib. İş adamlarının 59%-i yaxın 1 il ərzində gəlirlərinin artacağını gözləyir. 11% iştirakçı buna bir qədər şübhə ilə yanaşır, 18% iştirakçı az ehtimal edir, 2% iştirakçı isə gəlirlərinin artacağını gözləmir, 10% iştirakçı isə bu məsələnin onun üçün qeyri-müəyyən olduğunu bildirib.
Maraqlıdır, sahibkarlar maliyyə resurslarına çıxışda nə kimi problemlərlə üzləşirlər? Onların fəaliyyətinə hansı əngəllər törədilir?
“…80 faizi istehlak kreditləridir”
Suallarımıza cavab tapmaq üçün iqtisadçı-ekspert Natiq Cəfərliyə müraciət etdik. O, “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, sahibkarlar uzunmüddətli və aşağı faizlə kredit götürməkdə çətinlik çəkirlər: “İş adamları da müəyyən biznes fəaliyyət ilə məşğul olmaq üçün uzunmüddətli və aşağı faizli kreditin verilməsinə üstünlük verirlər. Məlumdur ki, banklar hazırda istehlak kreditlərinin verilməsinə üstünlük verirlər. İstehlak kreditlərinin faizlərinin yüksək olması banklara sərf edir. Çünki onlar yüksək faiz sayəsində gəlir əldə edirlər. Cari il ərzində bankların vətəndaşlara verdiyi kreditlərin 80 faizi istehlak kreditləridir. Bu isə ölkə iqtisadiyyatında dinamikanı aşağı salır. İş adamlarına uzunmüddətli kreditlər verilməlidir ki, yeni iş yerləri yaradılsın”.
Həmsöhbətimizin sözlərinə görə, sahibkarların üzləşdiyi əsas problemlərdən biri onlara aşağı faizlə kredit verilməməsidir. Ümumiyyətlə, biznes şəraitinin beynəlxalq standartlara cavab verməməsi də sahibkarlıqla məşğul olanlara mənfi təsir edir. Eyni zamanda, Azərbaycanın beynəlxalq təşkilatlara üzvlüyünün gecikdirilməsi də biznes fəaliyyəti ilə məşğul olanların maliyyə resurslarına çıxışında müəyyən problemlər yaradır.
Günel CƏLİLOVA
