Məlum olduğu kimi, ölkədə sahibkarlıq fəaliyyəti ilə həm fiziki (fərdi), həm də hüquqi şəxs kimi məşğul olmaq mümkündür. Qanunvericiliyə əsasən, fərdi sahibkarlıq hüquqi şəxs yaratmadan fiziki şəxslərin gəlir əldə etmək məqsədilə yaratdıqları sahibkarlıq fəaliyyətinin bir növüdür. Hüquqi şəxs isə qanunla müəyyənləşdirilmiş qaydada dövlət qeydiyyatından keçən qurumdur.
Açıqlanan statistik rəqəmlərə əsasən, Azərbaycanda hüquqi şəxs yaratmadan sahibkarlıqla məşğul olan qadınların sayı 200 minə yaxındır. Bu barədə bir neçə gün öncə "Üfüqdə yeni fürsətlər: qadın sahibkarlara yaşıl işıq” adlı forumda çıxış edən Azərbaycanın İqtisadiyyat nazirinin müavini Niyazi Səfərov deyib. O qeyd edib ki, onlardan təxminən 33%-i Bakıda, 17%-i Aranda, 16%-i Gəncə-Qazax, 10%-ə yaxını isə Lənkəran, qalanları isə digər iqtisadi rayonlarda fəaliyyət göstərir.
Maraqlıdır, hüquqi şəxs yaratmaqla-yaratmamağın bizneslə məşğul olanlar üçün nə kimi üstünlüyü var? Sahibkarlıqla məşğul olanlar niyə hüquqi şəxs yaratmırlar?
“Hüquqi şəxs qismində fəaliyyət göstərənlər isə elektron şəkildə qeydiyyatdan keçməklə sahibkar kimi çalışırlar”
Məsələ ilə bağlı fikir bildirən iqtisadçı-ekspert Ruslan Atakişiyev “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, dövlət tərəfindən sahibkarlığın inkişafına xüsusi diqqət və qayğı göstərilir. İş adamlarının beynəlxalq bazarlara çıxması üçün əlverişli imkanlar yaradılmaqdadır.
Həmsöhbətimizin sözlərinə görə, sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olanlar fiziki və ya hüquqi şəxs kimi qeydiyyatdan keçə bilərlər: “Fiziki şəxs kimi qeydiyyatdan keçənlər heç bir maneə yaşamadan fəaliyyət göstərə bilərlər. Onlar VÖEN almaqla vergi ödəyicisinə çevrilir və sərbəst şəkildə işləyirlər. Bu tip qeydiyyatdan keçənlər istədiyi sayda insanı işçi kimi götürə bilərlər. Hüquqi şəxs qismində fəaliyyət göstərənlər isə elektron şəkildə qeydiyyatdan keçməklə sahibkar kimi çalışırlar. Hüquqi şəxs yaratmadan fəaliyyət göstərən sahibkar bununla bağlı öhdəliklər üçün özünün bütün əmlakı ilə cavabdehdir”.
Ekspert onu da vurğuladı ki, statistik rəqəmlərə əsasən, 200 min qadın hüquqi şəxs yaratmadan sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğuldur. Həmin xanımlar daha az vergi ödəmək üçün hüquqi şəxs yaratmayıblar.
Günel CƏLİLOVA
