Azərbaycan dəmir yolu nəqliyyatının səmərəliliyi indeksində ABŞ və Almaniyanı qabaqlayıb. Bu barədə Dünya İqtisadi Forumunun 2019-cu il üçün dərc etdiyi Qlobal rəqabətlilik hesabatında deyilir.
Azərbaycan dəmir yolu nəqliyyatının səmərəliliyi indeksi 70,8-ə bərabər olub. Azərbaycan bu indeksdə ABŞ (69,2) , Almaniya (65,3), Estoniya (60,9), Norveç (57,6) və İsveç (49,3) kimi ölkələri qabaqlayaraq 141 ölkə arasında 11-ci yerdə qərarlaşıb.
Azərbaycanın dəmir yolu nəqliyyatı səmərəlilik indeksi üzrə MDB ölkələri arasında 1-ci olub. Reytinq cədvəlində Rusiya 64,6 bal toplayaraq MDB-də 2-ci, dünyada 17-ci olub. Siyahıya dünya üzrə liderliyi 96 balla Yaponiya edib. Ən aşağı indeks göstəricisi isə Lesotoda olub.
Qeyd edək ki, səmərəlilik indeksi tezlik, dəqiqlik, sürət və qiymət kimi kateqoriyalar birləşdirilərək ölçülür. Dəmir yolu şəbəkələrinin sıxlığı və ümumi sürücülük səviyyəsi səmərəlilik dərəcələrində öz əksini tapmır.
Göründüyü kimi, Azərbaycan dəmir yolu nəqliyyatının sözügedən indeks üzrə ABŞ və Almaniya kimi inkişaf etmiş ölkələri üstələməsi böyük göstəricidir. Bununla belə, 141 ölkə arasında 11-ci yerdə qərarlaşması ciddi uğurdur. Bütövlükdə, Azərbaycan sözügedən parametrlər üzrə ABŞ və Almaniyanı necə üstələyib? Ekspertlər bunu necə dəyərləndirirlər?
“Dəmir yolunun yenidən qurulması, yeni tələblərə cavab verən yolun çəkilməsi, yüklərin operativ şəkildə daşınması...”
Məsələyə münasibət bildirən nəqliyyat məsələləri üzrə ekspert Azər Allahverənov Azərbaycanın bu sahədə ciddi uğur əldə etməsini bir sıra faktorlarla əlaqələndirdi: “Azərbaycan dəmir yolu nəqliyyatının sözügedən indiqatorlar üzrə əhəmiyyətli dərəcədə irəliləməsi qürurverici haldır. Çünki səmərəlilik indeksi tezlik, dəqiqlik, sürət və qiymət kimi kateqoriyaları özündə birləşdirir. Görünən odur ki, hər bir indiqator üzrə müsbət nəticələr əldə olunub. Bütün bunların sayəsində Azərbaycan 141 ölkə arasında 11-ci yerdə qərarlaşıb. Onu da nəzərə almaq lazımdır ki, Bakı-Tiflis-Qars dəmir yolunun istifadəyə verilməsi ilə əlaqədar ciddi nəticələr əldə olunmaqdadır. Get-gedə bu yol vasitəsilə yüklərin daşınması artmaqdadır. Azərbaycan istər yük, istərsə də sərnişindaşımada fəal aktora çevrilməkdədir. İndiyə qədər bu dəmir yolu ilə yalnız yük daşınırdısa, gələn ildən etibarən BTQ ilə sərnişinlərin daşınması da həyata keçiriləcək. Dəmir yolunun yenidən qurulması, yeni tələblərə cavab verən yolun çəkilməsi, dəmir yolu vasitəsilə yüklərin operativ şəkildə daşınması və digər parametrlər üzrə görülən işlər Azərbaycanın ciddi üstünlük əldə etməsinə gətirib çıxarıb. Yeni qatarların xəttə buraxılması, bu qatarları idarə edən personalın yetişdirilməsi də bunda öz rolunu oynayıb. Hesabat hazırlanan zaman bütün bunlar nəzərə alınır. Onlayn bilet satışı, beş il əvvələ baxanda qatarların sürətinin artması da vacib məqamdır. Dəmir yolu sahəsində əldə olunan bir çox nəticə məhz həmin o indiqatorlar üzrə gündəmdə olan məsələlərlə bilavasitə bağlıdır. Yəni sürətin artırılması, operativlik, xidmət keyfiyyəti, dəmir yolunun beynəlxalq standartlara uyğunlaşdırılması burada vacib rol oynayır. Dünya miqyasında qiymətləndirmə aparılarkən bütün bunlar nəzərə alınır. Bəlli olan odur ki, Azərbaycan bütün bu parametrlər üzrə uğurlu nəticələr əldə edib”.
Vidadi ORDAHALLI
