“Əfsuslar olsun ki, hələ kölgə iqtisadiyyatı bizim iqtisadiyyatımızın bir hissəsini ehtiva edir”. Bunu Prezident İlham Əliyev oktyabrın 22-də Şahin Mustafayevi yeni vəzifəyə - Baş nazirin müavini təyin olunması ilə əlaqədar qəbul edərkən deyib.
Ölkə başçısının Baş nazirin müavini qarşısında qoyduğu vəzifələrdən biri də kölgə iqtisadiyyatı ilə mübarizə ilə bağlı olub. Prezidentin sözlərinə görə, yeni artım mənbələri aşkar etməliyik: “Onlardan biri kölgə iqtisadiyyatına qarşı mübarizədir. Əfsuslar olsun ki, hələ kölgə iqtisadiyyatı bizim iqtisadiyyatımızın bir hissəsini ehtiva edir. Düzdür, bütün postsovet ölkələrində bu problem var və ölkələr çalışırlar ki, bu problemlə mübarizə aparsınlar. Azərbaycanda kölgə iqtisadiyyatına qarşı mübarizə daha mütəşəkkil formada aparılır. Hesab edirəm ki, kölgədən çıxarılacaq biznes, əlbəttə, bizim iqtisadi göstəricilərimizi də düzəldəcək. Yəni göstəricilər reallığı əks etdirəcək. Eyni zamanda, biznes dairələri bilməlidirlər ki, ölkədə vahid qanunlar, vahid qaydalar mövcuddur. İnhisarçılığa qarşı çox ciddi mübarizə aparılmalıdır. Bəzi hallarda dövlət məmurları, hansılar ki, eyni zamanda, müxtəlif biznes dairələrinə də kömək göstərirlər, onlar haqsız rəqabət aparırlar. Azərbaycanda inhisarçılığa qarşı mübarizə mütəşəkkil xarakter daşımalıdır. Əgər biz buna nail olsaq, əlbəttə, biznes dairələri üçün daha yaxşı şərait yaradılacaq”.
Görünən odur ki, kölgə iqtisadiyyatı tamamilə aradan qaldırılmayıb. Bir sıra işlərin görülməsinə baxmayaraq, hələ də bu problem qalır. Bütövlükdə, kölgə iqtisadiyyatından necə xilas olmaq olar?
“...sahibkarlarla vergi orqanları arasında münasibətlər elastik olmalıdır”
Məsələyə münasibət bildirən iqtisadçı-ekspert Fuad İbrahimovun sözlərinə görə, kölgə iqtisadiyyatından xilas olmaq üçün bir sıra işlər görülməlidir: “Kölgə iqtisadiyyatı bütün dünyada var. Elə ölkə yoxdur ki, orada bu problem olmasın. İstənilən dövlətin prioritet sahələrindən biri də kölgə iqtisadiyyatı ilə mübarizədir. Yəni kölgə iqtisadiyyatının rəsmiləşdirilməsi dövlətlərin başlıca vəzifələrindən biridir. Kölgə iqtisadiyyatını minimum səviyyəyə endirmək üçün dövlət stimullaşdırıcı tədbirlər görməlidir. Uzun illər bu sahədə problemlər var idi. Bəzi qurumlar bu istiqamətdə işini qura bilmirdi. Əvvəlki nazirlər işi təşkil edə bilmirdilər. Xüsusən də keçmiş vergilər naziri Fazil Məmmədov. Nəticədə sahibkarlar müxtəlif vasitələrlə vergidən yayınırdılar. Fazil Məmmədovdan sonra sahibkarlarla vergi orqanları arasında elastik münasibətlər qurulub. Artıq bu, statistik və konkret rəqəmlərlə təsdiq olunur. Bu o deməkdir ki, artıq sahibkar özü maraqlıdır biznesini leqallaşdırsın. Hesab edirəm ki, ən şəffaf yol sahibkarı stimullaşdırmaqdır. Sahibkar vergisini ödəməkdə, pensiya fondunu müəyyənləşdirməkdə maraqlı olmalıdır. Bu nöqteyi-nəzərdən sahibkarlarla vergi orqanları arasında münasibətlər elastik olmalıdır. Hədə-qorxu yolu ilə bu işləri həll etmək mümkün deyil”.
Vidadi ORDAHALLI
