“Son illər Azərbaycanın xarici borcunun ÜDM-də payı 22 faizdən 17 faizə düşüb”
“Biz dünya miqyasında xarici borcun aşağı səviyyəsinə görə qabaqcıl yerdəyik”. Bunu Prezident İlham Əliyev məlum iqtisadi müşavirədə çıxışı zamanı deyib. Ölkə başçısı çıxışında bununla bağlı bir sıra məqamlara toxunub: “Bizim xarici dövlət borcumuz çox aşağı səviyyədədir – ümumi daxili məhsulun cəmi 17 faizini təşkil edir. Bu göstəriciyə görə biz dünya miqyasında doqquzuncu yerdəyik. Onu da bildirməliyəm ki, bizdən daha yaxşı nəticə olan ölkələrin bəziləri o ölkələrdir ki, o ölkələrə ümumiyyətlə xaricdən heç bir kredit verilmir. Ona görə onların yüksək pillədə olması, əlbəttə ki, obyektiv mənzərəni əks etdirmir. Beləliklə, biz dünya miqyasında xarici borcun aşağı səviyyədə olmasına görə qabaqcıl yerlərdəyik. Bunu da bir daha demək istəyirəm ki, mənim tərəfimdən hökumət qarşısında vəzifə qoyulub ki, biz ildən-ilə xarici dövlət borcumuzu azaldaq və gələn ilin büdcəsində bu nəzərdə tutulur”.
Qeyd edək ki, ölkədə həyata keçirilən iqtisadi islahatların dəstəklənməsi və ayrı-ayrı prioritet layihələrin maliyyələşdirilməsi məqsədilə 2019-cu il iyulun 1-nə beynəlxalq maliyyə-bank qurumları və digər kredit təşkilatları ilə 12,2 milyard dollarlıq kredit sazişləri imzalanıb. Bu sazişlər əsasında istifadə olunmuş kreditlər üzrə Azərbaycanın xarici dövlət borcunun ümumi məbləği şərti maliyyə öhdəlikləri (təxminən 10,0 faiz) daxil olmaqla 8,9 milyard dollar olub. Ümumilikdə, ötən ilin sonlarından başlayaraq Azərbaycanın xarici dövlət borcu azalmağa doğru gedir. Bütövlükdə Azərbaycanın dünya miqyasında xarici borcun aşağı səviyyəsinə görə öncül yerdə olmasını ekspertlər necə dəyərləndirir?
Məsələyə münasibət bildirən iqtisadçı-ekspert Vüqar Bayramovun sözlərinə görə, Azərbaycanın xarici borcunun ÜDM-də payı digər postsosialist ölkələri ilə müqayisədə xeyli aşağıdır:“Nəzərə almaq lazımdır ki, MDB-də Rusiya ilə yanaşı ən yaxşı ikiliyi bölüşürük. Bu da nəticə etibari ilə ondan xəbər verir ki, borcların idarə olunması ilə bağlı ölkə prezidentinin müəyyənləşdirdiyi strategiyaya uyğun olaraq, xarici borcların məbləği azalır. Bu azalmalar bir tərəfdən borc asılılığının minimumlaşdırılması baxımından vacibdir, digər tərəfdən ölkənin öz dövlət gəlirlərini daha səmərəli istifadə etməsi baxımından faydalıdır. Çünki borc çox olanda bununla bağlı büdcədən vəsait çox ayrılır. Nəticədə bu səbəbdən sosial və digər sahələrə yetəri qədər vəsait ayırmaq mümkün olmur. Ona görə də borcların idarə edilməsi ilə bağlı strategiya və aparılan siyasət Azərbaycanın xarici borcunun ÜDM-də payının optimal həddə qədər azalmasına səbəb olub. Son illər Azərbaycanın xarici borcunun ÜDM-də payı 22 faizdən 17 faizə düşüb. Ona görə də düşünürəm ki, bu siyasət praktik olaraq Azərbaycanda vəsaitlərin səmərəli xərclənməsi baxımından vacibdir. Bu isə ondan xəbər verir ki, gələcəkdə Azərbaycanın xarici borcu ölkə üçün hər hansı bir risq formalaşdırmayacaq”.
Vidadi ORDAHALLI
