Çökən rubl Azərbaycana da fəsadlar yarada bilər

Tarix: 27.08.2015 / 03:35
Bölmə: İqtisadiyyat

Dünyada neft qiymətlərinin düşməsi fonunda birja satışlarında Rusiya rublunun dollara, avroya və digər bir sıra pullara nisbətdə daha çox məzənnə inkisinə məruz qaldığı müşahidə olunur. Analitiklər rublun məzənnədən düşməsinin səbəbini ucuzlaşmaqda olan neft qiymətlərində görür. Neftin isə qiymətdən bir qədər də düşməsi qaçılmaz sayılır. Neft qiymətlərinin enişi neft bazarında təklifin tələbdən xeyli yüksək olması ilə əlaqələndirilir.

İnvestorların fikrincə, İran üzərindən sanksiyaların qaldırılması neft hasilatını artırmaqla qiymətlərin daha da enməsinə səbəb olacaq. Bu fonda rubl daha çox dəyər itirməli olacaq. Hətta Rusiya Mərkəzi Bankı yerli banklara dolların kursunun 100 rubla qalxma ehtimalı haqda xəbər verib və bu vəziyyətdə onlara stress-testlər keçirməyi tövsiyə edib. "Vozrojdeniya" bankının idarə heyətinin sədri Andrey Şamilov "Röyter"ə bu xüsusda deyib: "Tənzimləyicilər bankların hansı tədbirləri həyata keçirməyə hazır olduğunu və keçiriləcək tədbirlərin ümumi sistemə hansı ziyanlar verə biləcəyini müəyyən etmək istəyir". Şamilovun sözlərinə görə, bu tip tədbirlər Rusiyanın valyuta borcları risqlərini qiymətləndirmək üçün keçirilməlidir. Beləliklə, rublla bağlı vəziyyətin getdikcə pisləşməsi qaçılmaz sayılır. Dünyanın nüfuzlu iqtisadi nəşrlərindən "The Financial Times" qəzeti baş verənləri həm də "valyuta müharibəsi"nin başlanması ilə əlaqələndirir. Qəzet qeyd edir ki, iqtisadiyyatı laxlayan ölkələr bir-birinin ardınca öz milli valyutalarını ucuzlaşdırır. Bildirilir ki, rublun kəskin dəyərdən düşməsi MDB ölkələri üçün ciddi fəsadlar meydana çıxarır. Məsələn,

Qazaxıstan tengesi çox dəyərdən düşüb. Gürcüstan, Ermənistan, Qırğızıstan və Ukrayna da öz milli valyutalarının dəyərdən düşməsinin qarşısını ala bilmir: "Neftin qiymətində növbəti enmənin başlaması və sanksiyaların təsiri altında rubl yenidən dəyərdən düşməkdədir".

Aydındır ki, dəyərdən düşən rubl digər MDB ölkələrinə də təsir edəcək. Rublun böyük ölçüdə ucuzlaşması Azərbaycanın da maraqlarına cavab vermir. İlk növbədə Rusiyanın ölkəmizin qeyri-neft ixracatında əsas ticarət və iqtisadi tərəfdaşımız olduğunu nəzərə alsaq, rublun dəyərsizləşməsi bu ölkəyə ixrac potensialımıza təsir göstərməkdədir. Xatırladaq ki, rublun məzənnəsindəki azalmalar artıq 2014-cü ildə Rusiya -Azərbaycan ticarət dövriyyəsində özünü göstərdi. Belə ki, ötən ilin yekunlarında iki ölkə arasındakı ticarət dövriyyəsi rəsmi statistikada əvvəlki ildəki 2 milyard 583 milyon dollardan 1 milyard 954 milyon dollaradək azaldı. Bu özünü Rusiyaya ixracatımızda da göstərdi. Şimal qonşumuza 2013-cü ildə 1 milyard 77 milyon dollarlıq mal göndərdiyimiz halda, bu göstərici ötən il 640 milyon dollar olub. Rubl xeyli dəyərdən düşsə, analoji vəziyyət bu il də təkrarlana bilər. Digər tərəfdən, Rusiyada rublun dollara nisbətən məzənnədən düşməsi rublun manata nisbətən kursunun da azalmasına gətirib çıxarır. Yəni manat da rubla nisbətən möhkəmlənir. Bu, Rusiyaya məhsul ixrac edən azərbaycanlı yerli iş adamlarının ixrac qabiliyyətini məhdudlaşdırır.

Çünki Azərbaycan məhsullarının Rusiyada bahalaşmasına gətirib çıxarır. Bununla yanaşı, Azərbaycan fermerlərinin istehsal etdiyi tərəvəz məhsullarının Rusiya bazarında üstünlüyə malik olmasına zəif rubl mənfi təsir edə bilər. Məzənnənin aşağı düşməsi Azərbaycana göndərilən Rusiya mallarının qiymətlərinə artıq təsir göstərməkdədir. Digər tərəfdən, rublun məzənnəsi aşağı düşdükdə bu ölkədə yaşayan həmyerlilərimizin də biznesində durğunluq yaranır. Bu baxımdan onların Azərbaycana göndərdiyi vəsaitlərin məbləğində azalma qeydə alınır. Digər zərər Neft Fondunun Rusiyadakı aktivlərində yaranır. Fond, 2011-ci ildə investisiya siyasətinə edilmiş dəyişikliyə uyğun olaraq, 2012-ci ildən etibarən rus rublunu valyuta ehtiyatına daxil edib. Hazırda bu ehtiyatlar dollarla ifadədə azalır. Eyni zamanda, fond Rusiyanın ikinci ən böyük bankı olan "VTB bank"ın 500 milyon dollarlıq səhmlərini alıb. Bu sahədə də itkilər var.

Rublun dəyərdən düşməsi Rusiyada ərzaq inflyasiyasını da gücləndirir. Bunun nəticəsində isə, manatın möhkəmlənməsinə rəğmən, Rusiyadan Azərbaycana ərzaq inflyasiyası idxal edilir.

Tahir TAĞIYEV

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 27.10.2026 / 18:02

Azərbaycana mal əti idxalı kəskin artdı - yerli istehsal "ölür", bazar bahalaşır...

Tarix: 26.10.2026 / 21:46

Naxçıvanın büdcəsi 13 milyon kəsildi - maraqlı səbəblərdən danışılır...

Tarix: 26.10.2026 / 11:50

Kimlərin pensiyalarına əlavələr ediləcək? - AÇIQLANDI...

Tarix: 23.10.2026 / 16:05

Azərbaycanda islam maliyyəçiliyi nə deməkdir?..

Tarix: 23.10.2026 / 10:37

Sosial ödənişlərin artırılması üçün altıncı sosial islahat paketi hazırlanır...

Tarix: 23.10.2026 / 09:57

Gələn il şəhər və rayonlara dotasiya ayrılmayacaq - xərclərini öz gəlirləri hesabına ödəyəcəklər...

Tarix: 23.10.2026 / 09:26

Gələn ilin büdcəsi layihəsi Milli Məclisdə - gəlirlər və xərclər açıqlandı...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 10:36

Sabahdan vint, bolt və qaykaların ixrac tarifi 20 DƏFƏ ARTIRILIR...

Tarix: 21.10.2026 / 17:06

Azərbaycan daha bir rekord vurdu - "tranzitlərin rekordu"...

Tarix: 21.10.2026 / 16:50

Neft Fondumuzun çox valyuta qazanmasına mane olan tək səbəb var...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 16:56

15 temmuz “FETÖ darbesində” bircə nəfər siyasətçi-deputatın adı çıxmadı...

Milli kimliyə bağlı gənclər uğurlu gələcəyin əsas təminatçılarıdır...