Çökən rubl Azərbaycana da fəsadlar yarada bilər

Tarix: 27.08.2015 / 03:35
Bölmə: İqtisadiyyat

Dünyada neft qiymətlərinin düşməsi fonunda birja satışlarında Rusiya rublunun dollara, avroya və digər bir sıra pullara nisbətdə daha çox məzənnə inkisinə məruz qaldığı müşahidə olunur. Analitiklər rublun məzənnədən düşməsinin səbəbini ucuzlaşmaqda olan neft qiymətlərində görür. Neftin isə qiymətdən bir qədər də düşməsi qaçılmaz sayılır. Neft qiymətlərinin enişi neft bazarında təklifin tələbdən xeyli yüksək olması ilə əlaqələndirilir.

İnvestorların fikrincə, İran üzərindən sanksiyaların qaldırılması neft hasilatını artırmaqla qiymətlərin daha da enməsinə səbəb olacaq. Bu fonda rubl daha çox dəyər itirməli olacaq. Hətta Rusiya Mərkəzi Bankı yerli banklara dolların kursunun 100 rubla qalxma ehtimalı haqda xəbər verib və bu vəziyyətdə onlara stress-testlər keçirməyi tövsiyə edib. "Vozrojdeniya" bankının idarə heyətinin sədri Andrey Şamilov "Röyter"ə bu xüsusda deyib: "Tənzimləyicilər bankların hansı tədbirləri həyata keçirməyə hazır olduğunu və keçiriləcək tədbirlərin ümumi sistemə hansı ziyanlar verə biləcəyini müəyyən etmək istəyir". Şamilovun sözlərinə görə, bu tip tədbirlər Rusiyanın valyuta borcları risqlərini qiymətləndirmək üçün keçirilməlidir. Beləliklə, rublla bağlı vəziyyətin getdikcə pisləşməsi qaçılmaz sayılır. Dünyanın nüfuzlu iqtisadi nəşrlərindən "The Financial Times" qəzeti baş verənləri həm də "valyuta müharibəsi"nin başlanması ilə əlaqələndirir. Qəzet qeyd edir ki, iqtisadiyyatı laxlayan ölkələr bir-birinin ardınca öz milli valyutalarını ucuzlaşdırır. Bildirilir ki, rublun kəskin dəyərdən düşməsi MDB ölkələri üçün ciddi fəsadlar meydana çıxarır. Məsələn,

Qazaxıstan tengesi çox dəyərdən düşüb. Gürcüstan, Ermənistan, Qırğızıstan və Ukrayna da öz milli valyutalarının dəyərdən düşməsinin qarşısını ala bilmir: "Neftin qiymətində növbəti enmənin başlaması və sanksiyaların təsiri altında rubl yenidən dəyərdən düşməkdədir".

Aydındır ki, dəyərdən düşən rubl digər MDB ölkələrinə də təsir edəcək. Rublun böyük ölçüdə ucuzlaşması Azərbaycanın da maraqlarına cavab vermir. İlk növbədə Rusiyanın ölkəmizin qeyri-neft ixracatında əsas ticarət və iqtisadi tərəfdaşımız olduğunu nəzərə alsaq, rublun dəyərsizləşməsi bu ölkəyə ixrac potensialımıza təsir göstərməkdədir. Xatırladaq ki, rublun məzənnəsindəki azalmalar artıq 2014-cü ildə Rusiya -Azərbaycan ticarət dövriyyəsində özünü göstərdi. Belə ki, ötən ilin yekunlarında iki ölkə arasındakı ticarət dövriyyəsi rəsmi statistikada əvvəlki ildəki 2 milyard 583 milyon dollardan 1 milyard 954 milyon dollaradək azaldı. Bu özünü Rusiyaya ixracatımızda da göstərdi. Şimal qonşumuza 2013-cü ildə 1 milyard 77 milyon dollarlıq mal göndərdiyimiz halda, bu göstərici ötən il 640 milyon dollar olub. Rubl xeyli dəyərdən düşsə, analoji vəziyyət bu il də təkrarlana bilər. Digər tərəfdən, Rusiyada rublun dollara nisbətən məzənnədən düşməsi rublun manata nisbətən kursunun da azalmasına gətirib çıxarır. Yəni manat da rubla nisbətən möhkəmlənir. Bu, Rusiyaya məhsul ixrac edən azərbaycanlı yerli iş adamlarının ixrac qabiliyyətini məhdudlaşdırır.

Çünki Azərbaycan məhsullarının Rusiyada bahalaşmasına gətirib çıxarır. Bununla yanaşı, Azərbaycan fermerlərinin istehsal etdiyi tərəvəz məhsullarının Rusiya bazarında üstünlüyə malik olmasına zəif rubl mənfi təsir edə bilər. Məzənnənin aşağı düşməsi Azərbaycana göndərilən Rusiya mallarının qiymətlərinə artıq təsir göstərməkdədir. Digər tərəfdən, rublun məzənnəsi aşağı düşdükdə bu ölkədə yaşayan həmyerlilərimizin də biznesində durğunluq yaranır. Bu baxımdan onların Azərbaycana göndərdiyi vəsaitlərin məbləğində azalma qeydə alınır. Digər zərər Neft Fondunun Rusiyadakı aktivlərində yaranır. Fond, 2011-ci ildə investisiya siyasətinə edilmiş dəyişikliyə uyğun olaraq, 2012-ci ildən etibarən rus rublunu valyuta ehtiyatına daxil edib. Hazırda bu ehtiyatlar dollarla ifadədə azalır. Eyni zamanda, fond Rusiyanın ikinci ən böyük bankı olan "VTB bank"ın 500 milyon dollarlıq səhmlərini alıb. Bu sahədə də itkilər var.

Rublun dəyərdən düşməsi Rusiyada ərzaq inflyasiyasını da gücləndirir. Bunun nəticəsində isə, manatın möhkəmlənməsinə rəğmən, Rusiyadan Azərbaycana ərzaq inflyasiyası idxal edilir.

Tahir TAĞIYEV

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 09.07.2026 / 19:05

Azərbaycana diri heyvan idxal edən iri şirkətlər əsas məlumatları "gizli" saxlayır...

Tarix: 09.07.2026 / 17:56

Britaniya “Zəngəzur” tankerini sanksiya siyahısından çıxardı

Tarix: 08.07.2026 / 15:30

"Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsi icra mərhələsinə keçdi

Tarix: 08.07.2026 / 10:53

Beyləqanda şəkər çuğunduru fiaskosu...

Tarix: 07.07.2026 / 20:28

Sahibkarlara böyük şans açılır - üstəlik “qapı-qapı gəzməyə” son veriləcək...

Tarix: 07.07.2026 / 20:11

İran müharibəsi qlobal enerji təminatında yeni böhran yaradıb...

Tarix: 07.07.2026 / 16:35

Beyləqanın Əlinəzərli kəndində fermerlər üçün aqrar sığorta təlimi keçirilib

Tarix: 07.07.2026 / 12:56

Azərbaycanda vençur kapitalı fondları yaradılacaq...

Tarix: 06.07.2026 / 21:45

Ermənistan Azərbaycanla Türkiyənin elektrik şəbəkəsinə qoşulmaq istəyir...

Tarix: 06.07.2026 / 21:05

Avropanın daha bir dövləti Azərbaycanın Orta Dəhliz layihəsinə qoşulur...

Tarix: 06.07.2026 / 19:25

Ermənistan məhsullarının Avropaya çatdlrılmasında ağır problemlər yarandı...

Tarix: 06.07.2026 / 17:09

Rusiya Azərbaycan vasitəsilə Ermənistana 30 vaqon propan göndərdi

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 09.07.2026 / 21:52

İrandan Trampa “İrəvan mesajı” - sülh olmasa, TRIPP marşrutuna dözmərik...

Tarix: 09.07.2026 / 19:38

Vətəndaşın məmurlarla birbaşa ünsiyyətində sıfır hədd - rəqəmsallaşma dövrünün hədəfi...

Tarix: 09.07.2026 / 18:51

Çin və ABŞ-ın mübarizə apardığı Gürcüstan limanında Azərbaycan həlledici söz sahibinə çevrilir...

Diasporumuza Rusiyada problemlər yaradılandan sonra Avropa, Amerika istiqamətində fəallıq başladı...