“Azərbaycan ailəsi, məişəti, mədəniyyəti üçün xas olmayan xırda, sünü ailə dramlarını şişirtməklə biz nə qazanırıq, bununla tamaşaçıya nə deyirik, nəyi öyrədirik?”
“Tarixi və milli dəyərlərimiz seriallarda öz əksini taparsa yaxşı olar”
Yerli telekanallar tərəfindən istehsal edilən serialların bir qismi tamaşaçıların, eləcə də rəsmi qurumların narazılığına səbəb olur. Əsas problem serialların məzmunu və əhatə etdiyi mövzularla bağlıdır.
Yeri gəlmişkən, Milli Teleradio Şursının sədri Nuşirəvan Məhərrəmli yerli mətbuata verdiyi açıqlamada “özəl telekanallarda yayımlanan bayağı seriallar bizi çox narahat edir” deyib. Şura sədri qeyd edib ki, rəhbərlik etdiyi qurumun diqqətində olan məsələlərdən biri də teleserialların aşağı səviyyədə olmasıdır:“Doğrudur, dövlət büdcəsindən maliyyələşən kanallarda belə hallar yoxdur. O ki qaldı özəl kanallardakı vəziyyətə, təbii ki, onlar kommersiya maraqlarına kökləniblər. Onların Azərbaycan cəmiyyətinə yad olan mövzuları daha çox göstərməsi bizi narahat edir. Xüsusən də Azərbaycanda ailə-məişət məsələlərinə həsr olunmuş komediya janrında bayağı seriallar bizi çox narahat edir. Həmin seriallarda göstərilənlər Azərbaycan ailəsinə aid deyil. Bu, ssenari müəlliflərinin eybəcər şəkildə təsvir etdiyi ailələrdir”.
Özəl telekanallarda nümayiş etdirilən seriallar hansı baxımdan MTRŞ-nı narahat edir? Qüsurlar konkret olaraq özünü hansı serialların timsalında göstərir?
MTRŞ sədrinin müavini, professor Qafar Cəbiyev bakı-xeber.com-a bildirdi ki, serialların məzmunu, mövzusu milli dəyərlərimizi əks etdirməlidir. “Bilirsiz ki, təxminən 9-10 il bundan əvvəl Azərbaycan efiri xarici teleseriallarla dolu idi. Xüsusən də Latın Amerikası serialları ilə. Bu seriallarda Azərbaycan cəmiyyətinin, Azərbaycan xalqının milli-mənəvi dəyərlərinə uyğun olmayan xeyli məqamlar vardı. Bunlar da cəmiyyətdə bütövlükdə əxlaqi, milli-mənəvi dəyərlərin aşınmasına, ailə-cəmiyyət arasında bizim üçün ənənəvi olmayan tendensiyaların yayılmasına aparıb çıxarıb. Belə bir şəraitdə, yadınızdadırsa, 2011 və 2013-cü ildə cənab Prezidentin xüsusi sərəncamları ilə özəl telekanalların serial çəkməsi məqsədilə əvvəlcə 5 milyon manat, sonra isə daha artıq vəsait ayrıldı. Məqsəd o idi ki, Azərbaycan cəmiyyətinin bu günündən, keçmişindən, ənənələrindən, milli xüsuiyyətlərindən bəhs edən seriallar çəkilsin, efirlərdə milli seriallar olsun. Bu istiqamətdə xeyli işlər görüldü, bir sıra teleseriallar çəkildi. Çəkilən serialların içərisində yaxşıları da, yaxşı olmayanları da var idi. Onlar arasında tamaşaçı auditoriyasını qane edən seriallarla yanaşı, təəssüflər olsun ki, cəmiyəti, rəsmiləri qane etməyən səviyyəcə aşağı teleseriallar da çəkildi. Sözsüz ki, bu görülən işlər ilk təcrübə idi və təbii qarşılamaq olar. O zamandan artıq xeyli vaxt keçib. Artıq telekanalların özünün serial çəkmə ənənələri, bir növ komandaları formalaşıb. Bundan sonra telekanallar özləri də müxtəlif vaxtlarda seriallar çəkiblər və bu gün də çəkməkdədilər. Ancaq bütövlükdə, televizyalarda gedən serialların səviyyəsi məsələsi, tematikası hər zaman tamaşaçı auditoriyasını da, geniş ictimaiyyəti də, rəsmi dairələri də, o cümlədən də Milli Teleradio Şurasının narahat edir, düşündürür. Əgər bu sahəyə vəsait xərclənirsə, əmək qoyulursa onda nə üçün millətə, xalqa, ölkəyə, Vətənə gərək olan seriallar, filmlər çəkilməsin? Bu məqsədlə bu yaxınlarda belə bir qərar qəbul edilib razılığa gəlindi ki, indiyə qədər çəkilən teleseriallar Milli Teleradio Şurası tərəfindən təhlil olunsun, ümumiləşdirilsin. Onların zəif tərəfləri, eləcə də inkişaf etdirilməyə ehtiyacı olan müsbət tərəfləri araşdırılsın və bununla bağlı telekanlaların iştirakı ilə bir toplantı keçirilsin. Telekanalların iştirakı ilə bir tədbir keçirmək nəzərdə tutulur”.
Q.Cəbiyevin sözlərinə görə, bu yığıcağın keçirilməsində məqsəd bu sahənin yönləndirilməsi ilə bağlıdır. Ölkəmizin müharibə şəraitində olduğunu deyən Q.Cəbiyev hesab edir ki, bundan sonra çəkilən serialların mövzusu bayağı, qondarma ailə daramları ilə bağlı olmalı deyil. “Müharibənin reallıqları, vurduğu yaraların bu və ya digər dərəcələrdə seriallarda öz əksini tapması məqsədəuyğun olardı. Azərbaycan çox qədim tarixi, zəngin mədəni irsi olan bir ölkədir. Tarixi və milli dəyərlərimiz seriallarda öz əksini taparsa yaxşı olar. Azərbaycan Şərqin, Qərbin, Şimalın Cənubun qovşağı olan bir ölkəyə çevirilib. Bizim ölkədə hətta turizmin perspektivləri çox genişdir. Seriallar bu məsələ də diqqət yönəltsələr çox faydalı olar. Müstəqillik illərində Azərbaycanın keçdiyi yol, əldə etdiyi uğurlar seriallarda öz əksini tamalıdıdır. Müharibə şəraitində olmağımıza və böyük güc mərkəzlərinin məkrli planlarına baxmayaraq, ölkəmiz müstəqillik yollarında uğurla inkişaf edir, irəliləyir. Müharibənin nəticələrini aradan qaldırmaq üçün, Qarabağ probleminin həlli istiqamətində çox gərgin və çoxşaxəli tədbirlər görülür. Ordumuz gücləndirilir, ordunun qüdrəti artırılır, müdafiə sənayemizin inkişafına çox diqqət yetirilir və s. Biz istəyirik ki, teleseriallarda bu məqamlar qabarıq şəkildə öz əksini tapsın. Yoxsa Azərbaycan ailəsi, məişəti, mədəniyyəti üçün xas olmayan xırda, süni ailə dramlarını şişirtməklə biz nə qazanırıq, bununla tamaşaçıya nə deyirik, nəyi öyrədirik?”
Q.Cəbiyev vurğuladı ki, televiziyanın əsas missiyası maarifçilikdir. Onun sözlərinə görə, televizya cəmiyyətdən bir addım irəlidə getməlidir. Televiziyanın küçə səviyyəsinə enməli olmadığını deyən Q.Cəbiyev hesab edir ki, telekanallar cəmiyyətin ardınca yox, cəmiyyət televiziyanın və televiziyada aparılan təbliğatın ardınca getməlidir.
İradə SARIYEVA
