Rusiyadan Azərbaycana göndərilən pullar sürətlə azalmağa başlayır

Tarix: 06.01.2015 / 02:10
Bölmə: Gündəm

Dünyanın qədəm qoyduğu yeni ildə ən çox maraqla gözlənən məsələlərdən biri də Rusiya ilə Qərb arasında getdikcə kəskinləşən qarşıdurmanın hansı nəticələrə gətirib çıxaracağıdır. Hazırda yaşanan qarşıdurma həm Qərb, həm də Rusiya iqtisadyyatına mənfi təsir göstərir. Bundan isə bütün dünya iqtisadiyyatı təsirlənir. MDB məkanında rublun dəyərdən düşməsi isə proseslərə daha çox mənfi təsir göstərir.

Rublun dəyərinin sürətlə aşağı düşməsi bu ölkədən Azərbaycana göndərilən pulun həddən artıq azalmasına səbəb olub. Cari il ərzində göndərilən pulların miqdarının daha çox azalması gözlənir və göndəriləcək ümumi vəsaitin heç bir milyard dollara çatmayacağı da istisnalıq təşkil etmir. Halbuki, əvvəlki illərdə bu məbləğ 1,5-2 milyard dollar təşkil edirdi. Rusiyada yaşayan həmvətənlərimiz tərəfindən göndərilən vəsait hesabına yaşayan ailələlərin maddi durumunun aşağı olmasının regionlarda bazara daha çox təsir etdiyini də aydın müşahidə etmək olar. Bazarda qiymətlər bir o qədər yüksək olmasa da, satıcı və alıcılar alış-verişdən razı deyil. Rus pulunun düşməsilə əlaqədar regionlarda qiymətlərdə enmələr də müşahidə olunur. Hələlik Rusiyada çalışan bir çox həmyerlimiz vəziyyətin yaxşılaşacağını gözləyir. Əks halda onların geri qayıtması istisna edilmir. Rusiyada isə vəziyyət yaxşı deyil. Artıq Rusiya hökuməti də iqtisadiyyatın son 5 ildə ilk dəfə tənəzzül yaşadığını rəsmən bəyan edib. Ekspertlər isə ölkə iqtisadiyyatının hələ iki il tənəzzül yaşayacağını bildirir. Bu fonda rublun yenidən dəyər itirməsi istisna olunmur. Rusiyadakı FBK Strateji Araşdırmalar İnstitutunun direktoru İqor Nikolayev rublun kursunun yaxın zamanlarda sabitləşməsinə imkan verən amillərin heç birinin mövcud olmadığını söyləyib: "Səmimi desək, məni hətta 2015-ci ildən qat-qat çox 2016-17-ci illərdə baş verəcəklər maraqlandırır. Bununla belə, 2-3 illik proqnozları sonraya saxlayaq. Bu il nə gözləməliyik? Bəllidir ki, hökumət, o sırada maliyyə naziri tələm-tələsik bəyan ediblər ki, guya rublun zəifləməsi başa çatıb, axın dəyişib. Xeyr". Mütəxəssisin sözlərinə görə, rublun zəifləməsinin dayanmasını yalnız bu zəifləməni şərtləndirən faktorların dəyişməsi mümkün edə bilər, onlar isə yoxdur. "Məgər neftin qiyməti qalxmağa başlayıb? Yox. Bəlkə iqtisadiyyatımız kəskin şəkildə yoxuşa gedir? Tam əksinə. Bəlkə sanksiyalar götürülüb? Kaş ki, yeniləri tətbiq edilməyə. Sadalanan neqativ amillər varsa və olacaqsa, o zaman tendensiya qəfildən necə dəyişə bilər? Buradan gəlinən qənaət ondan ibarətdir ki, 2015-ci ildə də rubl zəifləməkdə davam edəcək və artıq yazda onun kursu 1 dollara görə 70-80 rubl ola bilər. Səmimi desəm, mən bu il rubla təzyiq edəcək faktorların hamısını sadalamaqdan çəkindim. Digər tərəfdən, bu il Rusiya iqtisadiyyatı genişmiqyaslı resessiyaya girəcək".

Rusiya iqtisadiyyatının 2015-ci il üçün proqnozları dəhşətli olsa da, prezident Vladimir Putin xalqa yeni İl müraciətində problemləri həll edəcəklərini vəd edib. Putin onu da xüsusi olaraq qeyd edib ki, Rusiya bütün çətinliklərin öhdəsindən yaxın zamanda gələcək. Lakin Putinin opponentləri məsələyə bədbin yanaşır. Rusiyanın sabiq baş naziri Mixail Kasyanov qeyd edir: "Son lap yaxındadır. Ölkə dərin böhran qarşısındadır. Mən bunu hiss edirəm. Ona görə də deyirəm ki, insanlar küçələrə çıxıb vəziyyətin dəyişməsini tələb edəcək və biz də buna yardım edəcəyik. Mən 2015-ci ilin əhəmiyyətli və tarixi il olacağını düşünürəm. Lakin istənilən halda, neft qiymətlərinin düşməsi ilə Qərbin Rusiyaya qarşı həyata keçirdiyi sanksiyalar birlikdə bu il ölkə iqtisadiyyatındakı tənəzzülü daha da dərinləşdirəcək".

Rusiyanın sabiq maliyyə naziri, Mülki Təşəbbüslər Komitəsinin rəhbəri Aleksey Kudrin isə bildirib ki, Rusiyanı bürüyən iqtisadi böhran digərlərindən öz kəskinliyi və müddətinə görə fərqlənəcək: "Hökumət səhvlərinə davam edərsə və iqtisadiyyatda islahatlar aparmazsa, bizi yaxın üç-dörd il ərzində mənfi inkişaf templəri gözləyir. Mənim optimist variantda 2%-ə qədər, pessimist variantlarda isə 4%-ə qədər etdiyim proqnozlarım artıq həm Mərkəzi Bank, həm də İqtisadiyyat Nazirliyinin rəsmi proqnozları ilə təsdiq edilib". Sabiq nazir deyib ki, bu yaşananlar əsl böhrandır və uzun müddət davam edəcək: "İki il kiçik müddət deyil. Daha sonra, ehtimal ki, durğunluq davam edəcək. Resessiyanın nə qədər davam etməsi Rusiyanın "sanksiyaların zəifləməsi" barəsində razılığa gəlib-gəlməməsi və öz iqtisadiyyatını islah edə bilməsindən asılıdır". Rusiyanın maliyyə üzrə rəsmiləri iqtisadiyyatdakı tənəzzülün qarşısının alınması üçün bəzi təkliflər irəli sürür. "Metalinvestbank"dan Sergey Romançuk bildirir: "Ümumi siyasətdə azacıq təkmilləşmə də bazarların güclənməsinə yardım edir". Lakin baş vernələrə rəğmən, Putinin xalq arasında reytinqi hələ də yüksəkdir. Ən son rəy sorğuları prezident Putinə xalq arasında dəstəyin hələ də 70-80 faiz civarında olduğunu göstərir. Bu dəstəyi ən çox su və elektrik çatışmazlığından əziyyət çəkən, Rusiyanın ilhaq etdiyi Ukrayna ərazisi Krımın rusdilli əhalisində görmək olur. Xatırladaq ki, Krımın ilhaqı və Moskvanın Ukraynanın şərqindəki separatçılara dəstəyi Qərbin qınağına və Rusiyanın iqtisadi tənəzzülünə səbəb olub.