İranın Avropaya, nüvə anlaşması çərçivəsində bu ölkənin maraqlarını qorumaq məqsədilə addımlar atmaları üçün verdiyi mayın 8-də verdiyi möhlət bu gün başa çatıb. Bunun ardınca, rəsmi Tehran Hərtərəfli Birgə Fəaliyyət Planında nəzərdə tutulan bəzi öhdəliklərini növbəti dəfə azaltdıqlarını bəyan edib.
Baki-xeber.com xəbər verir ki, İran 2015-ci ildə əldə edilmiş razılıqda nəzərdə tutulduğundan daha yüksək səviyyədə uran zənginləşdirilməsinə başlayıb. “Reuters”in məlumatına görə, İran nüvə elektrik stansiyaları üçün yanacaq əldə edilməsi üçün uran zənginləşdirilməsi səviyyəsini 5 faizə qədər yüksəldə bilər.
İran prezidenti Həsən Ruhani keçən həftə deyib ki, onun ölkəsi 2015-ci il razılışmasını imzalamış digər ölkələr tərəfindən sanksiyaların yüngülləşdirilməsi üçün daha çox kömək almadığı təqdirdə daha yüksək səviyyədə uran zənginləşdirilməsinə başlaya bilər.
İranın hökumət sözçüsü Ali Rabiee nüvə sazişi çərçivəsində məhdudlaşdırılmış zənginləşdirilmiş uran istehsalına dair öhdəliklərini azaldaraq, bugun 3.67 faiz həddini aşdıqlarını bəyan edib.
Açıqlamada, uranın zənginləşdirilməsinin məhdudlaşdırılmasına dair öhdəlikləri hər 60 gündən bir azaltmaqda davam edəcəkləri bildirilir.
Bunu İranın xarici işlər nazirinin müavini Abbas Əraqçı da bəyan edib ki, İran bundan sonra uranın 3,67 faiz zənginləşdirilməsi və Ərak Ağır Su reaktorunun yenilənməsi ilə bağlı nüvə sazişində nəzərdə tutulan öhdəlikləri yerinə yetirməyəcək. Nazir müavini də sazişin Avropa tərəfinin ciddi şəkildə addım atmadığı halda, 60 gündən sonra İranın növbəti addımı atacağını deyib.
Əraqçı əlavə edib ki, bununla əlaqədar İranın xarici işlər naziri Məhəmməd Cavad Zərif Avropa İttifaqının məsul şəxsi Federika Moqeriniyə məktub ünvanlayıb.
İran Atom Enerjisi təşkilatınnın sözçüsü isə bu barədə təlimatı birbaşa ölkə prezident Həsən Ruhanidən aldıqlarını bildirib.
Qeyd edək ki, 2016-cı il yanvar ayında İranın nüvə proqramı ilə əlaqədar İran və 5+1 qrupu (ABŞ, Rusiya, Çin, Britaniya, Fransa və Almaniya) arasında Hərtərəfli Birgə Fəaliyyət Planı icra olunub. 2018-ci ilin may ayında ABŞ bu plandan çıxdığını bəyan edib. Və həmin ilin noyabr ayında İrana qarşı sanksiyalar tətbiq edib. İran və dünyanın altı qüdrətli dövləti tərəfindən əldə edilmiş razılığın əsas məqsədi İranın nüvə silahı istehsalı istiqamətində fəaliyyət göstərmədiyi ilə bağlı qorxuların aradan qaldırılmasından ibarət idi. Razılığa əsasən, İranın uranı 3.67 faizdən yuxarı səviyyədə zənginləşdirməsi qadağan edilir və bu maddənin yalnız 300 kiloqram həcmində ehtiyatlarını saxlaya bildiyi deyilir.
3.67 faiz səviyyəsində zənginləşdirilmiş uran nüvə elektrik stansiyalarında istifadə etmək məqsədi üçün yararlıdır, lakin nüvə silahları isehsalı üçün bu, çox aşağı səviyyədir.
Birləşmiş Ştatların keçən il 2015-ci il razılığından çıxmasından sonra İran Avropa ölkələrindən dəstək almağa çalışır. ABŞ İrana qarşı sanksiyaları bərpa edib və İranın əsas iqtisadi sektoru olan neft sektorunu hədəf alan yeni ölçülər tətbiq edib.
