Rusiya Minski xəbərdar etmədən Belarusla sərhəddə məntəqə yaratmaq barədə qərar qəbul edib. Məlumatı Belarus Xarici İşlər Nazirliyinin mətbuat xidmətinin rəhbəri Maria Vanşina verib.
İndiyədək Rusiya ilə Belarus arasında sərhəd zonası yalnız bir neçə il mövcud olub. 1995-ci ildə dostluq, qonşuluq və əməkdaşlıq sazişinin imzalanmasından sonra sərhəd zonası aradan götürülüb. Gömrük ittifaqının yaradılmasından sonra isə sonuncu nəzarət-keçid məntəqələri də ləğv edilib.
Əslində, iki ölkə arasında heç bir sərhəd yoxdur. Yalnız Rusiya və Belarusun hansı tərəfdə olduğunu göstərən işarələr var. Ancaq bu gün artıq orada xəbərdarlıq nişanları və keçid məntəqələri yerləşdirməyə başlayıblar. Artıq bu məntəqələrdən yalnız pasportla keçməyə icazə verilir. Bütün traslarda Rusiya Federal Təhlükəsizlik Xidməti (FSB) əməkdaşlarını görmək olur. Onlar maşınları saxlayaraq sənədləri yoxlayırlar.
Bəzi yerlərdə iri yük maşınlarının növbələri bir neçə kilometr uzanır. Deyilənə görə, bundan sonra daha betər olacaq.
Rusiyanın bu addım Belarus prezidenti Aleksandr Lukaşenkonun 80 ölkənin, o cümlədən Avropa Birliyi (AB) ölkələrinin vətəndaşları üçün vizasız rejim tətbiq etmək qərarı ilə bağlıdır. Bu ildən onlar 5 gün ərzində ölkədə vizasız yaşaya bilərlər. Rusiya isə Minskin bu qərarının onun ərazilərinin təhlükəsizliyini təhdid etdiyini bəhanə gətirərək sərhədləri bağlamağa başlayıb.
Rusiyanın bu addımının daha bir izahı var. Bu vaxta qədər Belarus rusiyalıların Avropaya keçməsinə ən asan yol idi. Rusiyanı tərk etməsinə qadağa qoyulmuşlar da Minskdən keçərək qaçırdılar.
Belarusdan Rusiyaya sanksiya qoyulmuş Avropa mallarının daxil olması da göstərilən səbəblər arasındadır. Ötən il Belarus yasaqlanmış malların yenidən ixracı üzrə lider olub. Gömrük xidməti qanununun pozulması üzrə 250-dən çox iş açıb. «Qeyri-rəsmi olaraq, biz müxtəlif kateqoriyalı məhsulların 10-15 faizi barədə danışa bilərik. Bu, daha çox ortadan yuxarı qiymətlər, lüks mallar kateqoriyasına aiddir», – «Infoline» bazarların monitorinqi agentliyinin direktoru Ivan Fedyakov deyir.
Minsk üçün Moskvanın bu qəfil addımı gözlənilməz oldu. Belarus dövlət sərhəd komitəsi, ümumiyyətlə, sərhəd zonasının yaradılması ilə bağlı açıqlama vermək istəməyib. XİN isə Rusiyanın bu niyyəti barədə əvvəlcədən xəbərdar etməməsindən şikayətlənib. «Bir çoxlarında belə təsəvvür yaranır ki, bu addımlar Belarus-Rusiya sərhədində 20 il öncə ləğv edilmiş tam nəzarətin bərpasına aparır. Bu isə bir sıra mövcud razılaşmalara ziddir», – deyə Belarus XİN mətbuat xidmətinin rəhbəri Maria Vanşina bildirib.
Rusiyanın «Regnum» agentliyi isə bildirib ki, Belarus buna cavab olaraq Avrasiya İqtisadi Birliyi, Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatı (KTMT) və bəlkə hətta Rusiya ilə Müttəfiq dövlət statusunu tərk etməyə hazırlaşır. Ancaq «Kommersant» qəzetinin mənbələri bu məlumatı təkzib ediblər. Fevralın 9-da isə Lukaşenkonun Rusiya prezidenti Vladimir Putinlə görüşü gözlənilir.