Neft ölkəsi Venesuelada bu ilin sonunadək inflyasiyanın 720 faizə çatacağı gözlənilir. İndi milli valyuta bolivarın ən böyük əskinasının - 100 bolivarın qiyməti cəmi 5 ABŞ sentidir.
"The İndependent" yazır ki, ölkədə artıq vəziyyət o dərəcəyə çatıb ki, mağazalarda alış-veriş zamanı pulu tərəzi ilə çəkməyə başlayıblar. Cənubi Amerikanın bu sosialist ölkəsində mağazalarda satıcılar alıcılardan malın haqqını pul kisələrini çəkməklə alırlar. Adamların çoxu böyük çanta və torbalarla gəzirlər. Bu çantalar mal almaq üçün deyil, onların içində pul aparırlar.
Maaş alanlar da pulu evə torbada gətirir.
Paytaxt Karakasda delikates dükanının sahibi Humberto Qonzales “Bloomberg”in müxbirinə deyib ki, o nazik pendir dilimlərini və alıcılardan qəbul etdiyi pul bağlamalarını eyni tərəzidə çəkir. Qonzales deyib ki, hazırda pendir də puldan bahadır.
Karakas ətrafında çörək sexi olan Bremmer Rodriques deyir ki, evi pul kisələri ilə doludur: "Mən özünü lap narkobaron Pablo Eskobar kimi hiss edirəm. Pul dağlarının üstündə oturmuşam".
Karakasın varlı məhəllələrindən birində qəzet köşkü saxlayan və burada siqaret və xırdavat satan kişi isə “Washington Post” qəzetinə deyib ki, o hər axşam plastik kisəni 100 min bolivar əskinasla doldurub qarət olunmaqdan qorxa-qorxa evinə aparır. "Bu qədər pul" təxminən 42 funt sterlinq edir. 42 yaşlı köşk sahibi deyir ki, ən çox satdığı mal siqaretdir və neftin qiyməti düşəndən bir qutu siqaretin qiyməti 250 bolivardan 2 min bolivara qalxıb.
Əcnəbilər üçün bu o deməkdir ki, bankomatdan 10 dollar dəyərində milli valyuta çıxarmaq istəsən gərək böyük çantanı hazır saxlayasan.
Elektron hesablaşma daha münasib olsa da, bütün ölkə boyunca xırda bizneslərin buna pulu çatmır.
Konsaltinq firmalarından birinin direktoru Jesus Casique isə deyir ki, pulun çəki ilə hesablanması maliyyə böhranının göstəricisidir. O deyir ki, sadə venesuelalılar vəziyyətin nə dərəcədə ciddi olduğunu dərk etmirlər, çünki hökumət bu barədə heç bir məlumat vermir.
Təhlilçilər isə deyirlər ki, Venesuela inflyasiyası artıq cilovlana bilməz. 2014-cü ildən bəri sürətlə düşən neft qiymətləri Venesuela iqtisadiyyatını vuran qoyub. Bütün bu proseslərə cavab olaraq prezident Nikolas Maduro milli valyutanın məzənnəsini saxlamağa çalışır və banklardan daha çox kağız pul çap olunmasını tələb edir.
"The İndependent" yazır ki, prezident daha bir çıxış yolu da tapıb və o daha iri məbləğli əskinasların çap olunmasını planlaşdırır. Hazırda ölkənin ən iri əskinası 100 bolivardırsa, indi əskinaslar 500-lüklərdən başlayıb 20 minliyə çatacaq. 20 min bolivarın dəyəri isə 8 funt sterlinqdir. Amma təzə pullar buraxılanadək venesuelalılar nə edəcəklərini bilmirlər.
Pul qiymətdən düşdükcə malların qiyməti od tutub yanır.
Neft Venesuela ixracatının 90 faizini və ölkə iqtisadiyyatının dörddə birini təşkil edir. Ənənəvi olaraq neft gəlirləri dövlət büdcəsinin tam yarısını təmin edərdi.
"The İndependent" yazır ki, 2014-cü ildən bəri neft qiymətləri düşməyə başlayanda bolivarın devalvasiyadan başqa yolu qalmırdı. Maduro inqilabı sələfi Huqo Çaves 2013-cü ildə vəfat edəndən sonra vəziyyətdən çıxış yolunu milli valyuta bolivarın məzənnəsini saxlamaqda görüb. Bu isə öz növbəsində ölkədə nəhəng qara bazarın yaranması ilə nəticələnib. İndi fərasətli venesuelalılar üçün min bir fırıldaqla dollar əldə edib onu bolivara satmaq ən gəlhagəlli biznesə çevrilib. Elə bu sayaq biznesdir ki, Venesuela inflyasiyasını hədsiz şişirtməkdə davam edir.
Onu da xatırladaq ki, sübut olunmuş neft ehtiyatına görə Venesuela dünyada birinci yerdədir. Qaz ehtiyatına görə Venesuela dünyada 8-ci yerdədir. Dünyada neftin qiymətinin düşməyi ilə Venesuelada iqtisadi böhran başlandı.
