Fransa prezidenti Fransua Olland Suriyanın ikinci böyük şəhəri sayılan Hələbin bombalanmasına görə Rusiyaya qarşı hərbi cinayət ittihamlarının irəli sürülməsinin mümkünlüyünü bildirib. Olland Fransa televiziyasına müsahibəsində bildirib ki, məsələ Beynəlxalq cinayət məhkəməsinin müzakirəsinə verilə bilər. Ancaq nə Moskva, nə də Suriya Beynəlxalq cinayət məhkəməsinin üzvüdür.
Qeyd edək ki, Rusiya prezidenti Vladimir Putin oktyabrın 19-na nəzərdə tutulan Paris səfərini ləğv edib. Beləliklə, Moskva rəhbərliyi Fransa prezidenti Ollandın Rusiya ordusunun Suriyadakı bombardmanlarına yönəltdiyi tənqidə səfəri ləğv etməklə cavab verib.
O da bildirilir ki, Fransa prezidenti Rusiyanın veto qərarına etiraz edərək Putini 19 oktyabrda Parisdə qəbul etməkdən peşman olduğunu üstüörtülü dilə gətirib.
Moskva-Paris münasibətlərində gərginlik Fransanın BMT Təhlükəsizlik Şurasına təqdim etdiyi Suriyanın Hələb şəhərində qarşıdurmaların dayanması və hərbi təyyarələrin şəhər üzərində uçuşuna son qoyulmasını nəzərdə tutan qərar layihəsinə Rusiya tərəfindən veto qoyulmasının ardından yaranmışdı. Moskva mülki obyektlərə hava zərbələrinin endirilməsini təkzib edir və bəyan edir ki, onun hədəfi Suriyada fəaliyyət göstərən terrorçu qruplaşmalardır.
Olland daha əvvəl bildirib ki, Rusiya prezidenti Vladimir Putinlə 19 oktyabra nəzərdə tutulmuş görüş baş tutmaya bilər: "Mən onu qəbul etsəm də, ona bildirəcəm ki, bu yolverilməzdir. Bu, həmçinin, Rusiyanın imicinə ciddi ziyan vura bilər".
Ancaq Parisdə Suriya mövzusunda konfransın keçirilməsi təklifindən sonra Putin Fransa səfərini ləğv edib.
O da xəbər verilir ki, Putinin qərarından sonra Fransa hökuməti Rusiyaya əlavə sanksiya məsələsini müzakirə etmək üçün Avropa Birliyi (AB) ölkələrinə müraciət edib. AB-nin Ukrayna münaqişəsinə görə Rusiyaya tətbiq etdiyi sanksiyaların müddəti yanvarın sonunda başa çatır. AB - Rusiya əlaqələri 20 və 21 oktyabr tarixləri arasında keçiriləcək AB dövlət və hökumət başçıları zirvəsində müzakirə ediləcək.
Rəsmən təsdiqlənməyən xəbərlərə görə, Putinin Paris səfəri zamanı Ukrayna böhranı ilə əlaqədar zirvə görüşünün keçirilməsi də planlaşdırılırmış. Zirvəyə, Olland və Putindən əlavə, Almaniya kansleri Angela Merkel və Ukrayna prezidenti Petro Poroşenko da qatılacaqdı.
Onu da qeyd edək ki, Ollandın Rusiyanın hərəkətlərində cinayət tərkibinin araşdırılması çağırışı Fransanın XİN başçısı Jean-Mark Ayraultun "Paris Beynəlxalq cinayət məhkəməsinin prokuroruna üsyançıların nəzarətində olan şərqi Hələbə endirilmiş zərbələr barədə araşdırmaya başlamaq üçün imkanlar axtarır" çıxışı ilə eyni zamanda səslənib.
Britaniyanın xarici işlər naziri Boris Conson da Rusiyanın Suriyanın Hələb şəhərində törətdiyi iddia edilən hərbi cinayətləri ilə bağlı təhqiqata başlanmasına çağırıb. O, deyib ki, Rusiya quldur dövlətə çevrilməkdə davam edir. Nazir bildirib ki, Putinin məqsədi Rusiyanın böyüklük və şöhrətini bərpa etməkdirsə, onun Suriyadakı siyasəti bu ambisiyaları yandırıb külə döndərəcək.
Britaniyanın xarici işlər naziri Londondakı Rusiya səfirliyinin qarşısında etiraz aksiyalarına da çağırıb və solçu etiraz qruplarının Rusiyanın Suriyadakı hərəkətlərinə biganə qalmasından təəccübünü bildirib. O, israr edib ki, anti-Rusiya təbliğatı aparmır və Birləşmiş Ştatlar Suriyada atəşkəsə nail olunması üçün Rusiya Xarici İşlər Nazirliyi ilə danışıqlarda əlindən gələni edib: "ABŞ tamamilə haqlı bir nəticəyə gəlib ki, Rusiya heç bir razılaşmaya məhəl qoymadan prezident Əsədin hücumuna kömək etmək əzmindədir".
O inandığını bildirib ki, Suriyada müharibə cinayətləri törədənlər əvvəl-axır beynəlxalq cinayətlər məhkəməsi qarşısına çıxarılacaq.
Conson bu bəyanatları xarici işlər naziri kimi ilk parlament çıxışında verib. Parlamentin bu sessiyasında mühafizəkar millət vəkilləri Rusiyanın Hələbi bombalamasını nasistlərin İspaniya müharibəsi zamanı Gernikanı bombardman etməsinə bənzədiblər. Bəzi millət vəkilləri xəbərdarlıq ediblər ki, bütün beynəlxalq postmüharibə münasibətlərinin binası təhlükə qarşısındadır. Conson bunu da deyib ki, o, Suriyanın müəyyən hissələrində uçuşların qadağan olunduğu zonaların yaradılması əleyhinədir: "Biz bu zonaları pozan təyyarə və ya helikopterləri vurmaq inkanında olmadıqca, belə zonaların yaradılmasına qol qoya bilmərik".
Buna baxmayaraq, nazir belə təşəbbüs irəli sürənlərə rəğbətli olduğunu deyib. O əlavə edib ki, bu sahədə Britaniyanın müttəfiqləri ilə birlikdə işləmək mümkündür.
Mətbuat yazır ki, xarici işlər nazirinin kəskin çıxışına baxmayaraq, Britaniyada Suriya məsələsinə dair hakimiyyət və müxalif Leyboristlər Partiyası arasında ciddi fikir ixtilafı var. Leyboristlər cihadçıların Hələb şəhərindən çıxması üçün onlara dəhliz verilməsinə çağırır.
Britaniya Xarici İşlər Nazirliyi Hillari Klintonun gələcək administrasiyasından Suriyaya dair daha aydın siyasət gözləyir, lakin BMT-nin məlumatları göstərir ki, Klinton Ağ Evə yetişənədək bombardman indiki intensivliyində davam etdirilərsə, şərqi Hələb prezident Bəşər Əsədə sədaqətli qüvvələrin nəzarətinə keçə bilər.
"The Guardian" qəzeti yazır ki, Consonun bəyanatları Rusiya və Qərb arasında münasibətlərin "soyuq müharibə"dən bəri ən pis hala gəldiyini göstərir.
Londondakı Rusiya səfirliyi və Rusiyanın Xarici İşlər Nazirliyi Consonun çıxışına reaksiya verib. Səfirliyin yazdığı tvitdə deyilir: "Siz indiyədək nəyə nail olmusunuz? Rusiya minlərlə kəndi azad edib və suriyalılara min tonlarla humanitar yardım gətirib. Bəs Britaniya nə edib?".
Rusiya səfirliyinin mətbuat katibi deyib ki, Britaniya rəsmiləri "tarixin yanlış tərəfində yer tutublar".
Moskva rəsmiləri cənab Consonun çıxışını "çox qeyri-adi" və "məyusedici" adlandırıblar. Rusiyanın Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Mariya Zaxarova isə Britaniya xarici işlər nazirinin ittihamları üçün sübutların təqdim olunmasını tələb edib: "Belə görünür ki, Boris Conson sözdən əmələ keçib. Başqa sözlə, o, Rusiyanı utandırmağa çalışıb. Biz doğrudan da Consonun yerinə utanırıq".
ABŞ dövlət katibi Con Kerri də cümə günü Rusiya ordusunun Suriyada Bəşər Əsəd rejiminə dəstək məqsədli hərəkətlərində mümkün hərbi cinayətləri araşdırmağı təklif edib. Cavabında Lavrov bəyan edib ki, ABŞ siyasətinin Moskvaya münasibətinin əsasında aqressiv rusfobiya dayanır.
TAHİR
