Rusiya və Ukrayna arasında davam edən müharibəyə yaxın tezlikdə üçüncü ölkənin rəsmən qoşula biləcəyi haqda ekspert dairələrində çoxsaylı fikirlər səslənməkdədir. Söhbət Belarusda gedir. Bu ölkə hesab edir ki, Ukraynanın hərəkətləri getdikcə Belarusa daha az seçim variantı saxlayır.
Qeyd edək ki, rəsmi Minsk Ukraynanı Belarusa hücum hazırlamaqda ittiham edir. Hətta oktyabrın 8-də Ukrayna səfiri İqor Kizim Belarus Xarici İşlər Nazirliyinə çağırılıb və ona diplomatik nota təqdim edilib. Notada bildirilir ki, Ukrayna Belarus ərazisinə zərbə endirməyə hazırlaşır. Ukrayna Xarici İşlər Nazirliyi isə bəyanat yayaraq, bu ittihamları Belarus rejiminin ehtimalı adlandırıb. Nazirlik məlumatın həqiqətə uyğun olmadığını bildirir və Ukraynanın beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərinə sadiq qalaraq heç vaxt xarici ərazilərə təcavüz etmədiyini vurğulayır. Qurum, həmçinin, notanın səfirə verilməsinin Rusiya Federasiyasının Ukraynanı daha da nüfuzdan salmaq planının bir hissəsi ola biləcəyini istisna etmir. Ukrayna Belarus hakimiyyətini Kremlin şıltaqlıqlarını yerinə yetirməyi dayandırmağa, Belarus xalqını isə təxribatlara uymamağa çağırır. Belarusun hazırkı lideri Aleksandr Lukaşenko dəfələrlə bəyan edib ki, ölkəsi Rusiyanın Ukraynadakı müharibəsində iştirak etmir və iştirak etməyəcək, yalnız qaçqınları və yaralıları qəbul edir: “Ukraynada xüsusi hərbi əməliyyatda iştirakımıza gəlincə, biz orada iştirak edirik. Biz bunu gizlətmirik. Amma biz heç kimi öldürmürük. Biz ordumuzu heç yerə göndərmirik, öhdəliklərimizi pozmuruq. Belarus bu müharibədə ona görə iştirak edir ki, münaqişənin öz ərazisində yayılmasının qarşısını alsın. İkincisi isə, məqsəd Polşa, Litva və Latviyanın xüsusi hərbi əməliyyat adı altında Belarusa hücumunun qarşısını almaqdır. Dediyim kimi, Belarus ərazisindən heç kim rusları arxadan vurmayacaq. Budur bizim iştirakımız. Amma Ukraynada Belarus hakimiyyətini devirmək üçün alaylar, yaxud batalyonlar yaradırlar. Bunu Belarusu qoparıb NATO-ya üzv etmək üçün etmirlər. Məqsəd Belarusu yeni Ukraynaya çevirməkdir. Bu yolverilməzdir”. Lakin Belarus Rusiya qoşunları tərəfindən Ukraynaya müdaxilə üçün tramplin kimi istifadə olunur. Rusiyanın müttəfiqi kimi Belarus müharibə başlayandan sonra ABŞ, Avropa İttifaqı və digər dünya dövlətləri tərəfindən çoxsaylı sanksiyalara məruz qalıb. Ancaq Minsk diqqəti ona da yönəldir ki, oktyabrın əvvəlində Ukrayna Silahlı Qüvvələri Milli Qvardiya və Dövlət Sərhəd Xidməti ilə birlikdə Belarusla sərhəddə hərbi təlimlər keçirib. Litvanın müdafiə naziri Arvidas Anusauskas qeyd edir ki, Ukrayna və Belarus arasında münasibətlərin gərginləşməsi Kiyevin xeyrinə olmayacaq: “Belarus Ukrayna qoşunlarını yayındıra bilər. Belarus rəsmi olaraq Ukraynanı ona qarşı hücum hazırlamaqda ittiham edib. Məqsəd Ukraynanın mümkün qədər çox qüvvəsini cəbhədən Belarusla sərhədə yığmaqdır". Ukrayna müdafiə naziri Aleksey Reznikov isə qeyd edir ki, Belarus əsgərlərinin Ukrayna ilə müharibəyə motivasiyası yoxdur, onlara döyüş əmri verilərsə, silahlarını yerə qoyarlar. Nazirin fikrincə, Belarusda təbliğatın səviyyəsi Rusiyadan xeyli aşağıdır və buna görə də “beyin yuyulması”nın effekti azdır: “Belarusları şüurlu şəkildə Ukrayna ilə müharibəyə getməyə, heç bir səbəb olmadan öldürməyə və ölməyə nəyin sövq etməli olduğunu başa düşə bilmirəm”. Bunlar fonunda yayılan məlumatlara əsasən, səfərbərliyə cəlb olunmuş 20 min Rusiya hərbçisinin qəbulu üçün Belarusda hazırlıq işləri görülür. Ukrayna Müdafiə Nazirliyinin Baş Kəşfiyyat İdarəsi bildirir ki, səfərbərliyə cəlb olunanlar Belarusda yerləşdirilmiş Rusiya Silahlı Qüvvələri birləşmələri hərbçilərinin sayını artıracaq. Kəşfiyyat İdarəsi hərbçilərin müxtəlif tikililərdə yerləşdiriləcəyini deyib: “Əldə olunan məlumatlara əsasən, rusiyalı hərbçilərin yerləşdirilməsi üçün hazırda mövcud olan hərbi infrastrukturla yanaşı, müxtəlif mülki obyektlər və binalar da istifadə ediləcək. Bu məqsədlə anbarlar, anqarlar, həmçinin tərk edilmiş digər kənd təsərrüfatı müəssisələrinin və fermaların tikililəri istifadə olunur. Belarus hökuməti həmçinin qərar qəbul edib ki, ölkənin hüquq-mühafizə orqanları Belarus ərazisinə keçən Rusiya vətəndaşlarının səfərbərliyə cəlb olunmasında Rusiya Silahlı Qüvvələrinin nümayəndələri ilə birlikdə iştirak etsinlər”. Bundan başqa, Belarus Müdafiə Nazirliyi məlumat yayıb ki, yaxın tezlikdə “İsgəndər-M” raket kompleksi və S-400 hava hücumundan müdafiə sistemləri yaxın vaxtlarda Belarus ordusuna tədarük ediləcək. Nazirlik eyni zamanda bildirib ki, Belarusa PUA-lar da yerləşdiriləcək. Bütün bunlar Ukraynada ciddi narahatlıq yaradır. Burada hesab edilir ki, baş verənlər Belarusun müharibəyə cəlb edilməsi ilə nəticələnəcək. Bu halda Ukraynada müharibənin gözlənildiyindən də uzun çəkəcəyi proqnozlaşdırılır. Ukrayna Müdafiə Nazirliyi isə bildirir ki, hazırda sərhədi yaxınlığında Belarusun 6 batalyonu cəmləşib. Onların arasında mexanikləşdirilmiş və desant batalyonları da var. Kiyev iddia edir ki, Minsk Rusiyaya bütün mövcud resursları verməyə hazırdır, lakin bir şərtlə ki, Belarus silahlı qüvvələri Ukraynaya qarşı müharibəyə birbaşa girməsin. Ukrayna Müdafiə Nazirliyi rəsmisi Vadim Skibitski bildirib: “Bu vəziyyət nə qədər davam edəcək? Bu, cəbhədə hadisələrin necə inkişaf edəcəyindən və ümumiyyətlə, Rusiyanın dövlətimizə qarşı müharibəsində hadisələrin necə inkişaf etməsindən asılı olacaq”.
Nahid SALAYEV
