Azər Allahverənov:“Xüsusilə Cənubi-Şərqi Asiya ölkələrindən insanlar dayəliyə daha çox cəlb edilir”
Son vaxtlar azərbaycanlıların xaricdə təhsil, iş, karyera qurmaq istəkləri getdikcə artır. Eyni zamanda, xaricdən Azərbaycana işləmək üçün miqrasiya edənlər də az deyil. Azərbaycana tikinti, biznes sektorunda çalışmaq üçün üz tutanlarla yanaşı, xarici dayə, bağbanlara üstünlük verən həmvətənlərimiz də var. Təbii ki, bunu edənlər quru maaşa işləyib, hər ayın müəyyən günü alacağı əməkhaqqına gözünü dikənlər deyil, daha çox gəliri olan, hətta bu gəlirləri xarici dayə axtarışına sərf edənlərdir. Arqument isə çox primitivdir: “Uşaq xarici dayənin yanında daha təfəkkürlü olacaq, onun istifadə etdiyi dili öyrənəcək, bir sözlə, uşaq tamamilə başqa ruhda böyüyəcək”. Xaricdən övladlarını tərbiyə edilməsi üçün dayə gətirən ailələr az deyil. Azərbaycana əsasən Flippindən, İngiltərədən, Koreyadan və digər ölkələrdən dayələr gətirilir. Ekspertlər bildirir ki, bu dayələr də həmin uşaqlara öz mədəniyyətlərini və dillərini təbliğ edirlər: "Hətta onlar baxdıqları uşaqlara Azərbaycan dilində danışmağı qadağan edirlər. Bu isə bizim milli-mənəvi dəyələrimizə ziddir və həmin uşaqlar böyüyəndə öz ana dillərində danışa bilmirlər. Odur ki, bu olduqca təhlükəli tendensiyadır və bunun qarşısı vaxtında alınmalıdır".
“Vəfa” Sosial İctimai Birliyinin sədri Fatimə Hacıbəyli qeyd etdi ki, hansısa imkanlı məmurun, yaxud da sıradan bir imkanlı şəxsin xaricdən dayə gətirməsi tənqid oluna bilməz: "Başqa xalqların mədəniyyətinin, dilinin uşağa öyrədilməsində heç bir qəbahət yoxdur. Amma uşaq ana dilini də mükəmməl bilməlidir. Həmin şəxslər bilməlidirlər ki, uşaq azərbaycanlıdırsa, ona öz mental dəyərləri, mədəniyyəti, dili öyrədilməlidir. Başqa xalqın mədəniyyətini Avropa səviyyəsində mənimsəyən uşaq eyni zamanda öz adət-ənənələrini də bilməlidir. Çünki o uşağı nə qədər Avropaya istiqamətləndirsələr də, uşağın gələcək həyatı vətəni ilə bağlı olacaq. Odur ki, vaxtında uşağa öz mədəniyyətini, dəyərlərini, dilini öyrədən dayə seçməlidirlər ki, mənim fikrimcə də bu, hər bir uşağın öz anası olmalıdır". Həmsöhbətimiz onu da vurğuladı ki, ölkədə çoxlu sayda müəllim olduğu halda xaricdən əcnəbi dayə gətirilməsi düzgün deyil: "Həmin şəxslər elə hesab edirlər ki, Filippindən, Koreyadan dayə gətirməklə uşaqları yüksək səviyyədə təlim-tərbiyə almış olacaq. Amma bəzən həmin şəxslər öz ölkələrində 4-cü 5-ci dərəcəli mütəxəssislər olur. Ölkəmizdə isə bağçada uzun müddət tərbiyəçi işləmiş müəllimlər var ki, onlar işsizdirlər. Yaxşı olar ki, həmin imkanlı şəxslər Filippinə gedincə elə həmin müəllimləri işə götürsünlər. Uşaqları da milli ruhda tərbiyə alaraq cəmiyyətə layiqli vətəndaş kimi yetişsin”. Miqrasiya sahəsi üzrə ekspert Azər Allahverənov bildirdi ki, vaxtilə Azərbaycana əcnəbi dayələrin cəlb olunması tendensiyası geniş vüsət almışdı: “Xüsusilə Cənubi-Şərqi Asiya ölkələrindən insanlar dayəliyə cəlb edilirdi. Üstünlük verilməsinə əsas səbəb kimi də dayələrin xarici dil daşıyıcılığı əsas götürlürdü.Onları işə cəlb edən valideynlər maraqlı idi ki, dayənin xarici dil bilikləri çox olsun və onun övladı da həmin dayə sayəsində daha dil öyrənsin, danışmaq bacarıqlarını uşaq yaşlarından inkişaf etdirsinlər”.
Günel CƏLİLOVA
