Qəbiristanlıq bütün insanların bir ucu ölümlü dünyada son dayanacağıdır. Ona görə də təsadüfi deyil ki, ulu babalarımız qəbir evinə son mənzil deyiblər, yəni hər kəsin son evi bu dar qəfəsdir. Amma elə adamlar var ki, onlara 5 kvadratlıq məzar evi qismət olmur.
Bu gün Azərbaycanın paytaxtı Bakı da daxil olmaqla, ölkəmizin bütün iri şəhərlərində qəbir yeri məsələsi ciddi problemə çevrilib. Bakıda isə bu özünü daha kəskin şəkildə göstərir. Şəhərin mərkəzində mövcud olan iri qəbiristanlıqların böyük əksəriyyətində ciddi yer məhdudiyyəti var. Bu məhdudluq da qəbiristanlıqlarda qeyri-rəsmi olaraq qiymətlərin artmasına səbəb olur. Qanunvericiliyə görə, məzarlıqlar pulsuzdur və heç bir vəfat etmiş şəxsin dəfn edilməsi üçün tələb edilən torpağa görə pul ödənilməməlidir, amma Bakı qəbiristanlıqlarında bir qarış da olsun pulsuz yer yoxdur. Bu gün paytaxtın elə məzarlıqları var ki, burada qiymətlər 15-20 min manatdan da yuxarıdır, insanlar 1000-1500 manata qəbir yeri aldıqda elə sevinirlər ki... Əlbəttə, Bakı Şəhər İcra hakimiyyətinin müvafiq qurumu bildirir ki, məzarlıqlar pulsuzdur, kimdən bunun üçün pul tələb olunursa, qurumun “qaynar xətt”inə bu barədə məlumat verilməlidir.
Qeyd edək ki, Bakı məzarlıqlarında yer o qədər məhduddur ki, bir çox hallarda ölülər üst-üstə basdırılır. Yəni bir nəfərə qəbir qazarkən onun üçün qazılan məzardan başqa bir mərhumun sümükləri çıxır. Başqa bir problem də odur ki, bir çox imkanlı şəxs özləri üçün qəbir yeri alıblar və hətta başdaşı da qoyublar ki, öləndə övladları çətinlik çəkməsin.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, paytaxt qəbiristanlıqlarında yer məhdudiyyətinin olması həm də qəbiristanlıqlardan rezerv torpaq sahələri götürülməsi, həmin sahənin dəmir barmaqlıqlarla hasarlanması ilə bağldıır. Onlar qeyd edir ki, bu gün məzarlıqlarda məzar yeri satanların bir çoxu vaxtilə qəbiristanlıqlarda böyük torpaq sahəsi alanlardır ki, bu gün o torpaqları satırlar.
“Bakı məzarlıqlarındakı yer probleminin həlli məqsədilə yeni qəbiristanlıqların yaradılması üçün torpaq sahələrinin ayrılması lazımdır”
Xocasən bələdiyyəsinin sədri, tanınmış ziyalı Məhərrəm Əsgərov “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, Bakıdakı qəbiristanlıqların çoxunun dolması yeni qəbiristanlıqların yaradılmasını tələb edir. M.Əsgərovun sözlərinə görə, yeni məzarlıqlar paytaxtın içində yox, kənar qəsəbələrdə salınmalıdır: “Bakı məzarlıqlarındakı yer probleminin həlli məqsədilə yeni qəbiristanlıqların yaradılması üçün torpaq sahələrinin ayrılması lazımdır. Bunun başqa yolu yoxdur. Yeni qəbiristanlıqlar üçün paytaxtın içində yer azdır, bu məzarlıqlar şəhərdən kənarda salınmalıdır. Yeni qanunvericilikdə də qəbiristanlıqlar üçün hansı torpaqların ayrılması nəzərdə tutulub. Bu, əkin üçün yararsız torpaqlar olmalıdır. Bizim qəsəbədə əkinə yararsız bir sahə var ki, biz oranın qəbiristanlıq üçün ayrılmasını təklif etmişik. Ora düzdür, bələdiyyə torpağı deyil, dövlət torpağıdır, Dövlət Neft Şirkətinin balansındadır”.
Xocasəndə məzarlıqla bağlı heç bir problem olmadığını və insanların burada pulsuz dəfn edildiyini deyən M.Əsgərovun sözlərinə görə, ümumiyyətlə, qəbir yeri qanunla pulsuzdur. “Ümumiyyətlə, bütün qəbiristanlıqlar pulsuzdur, qəbir yerləri pullu olmamalıdır. Sadəcə, qanunvericiliyə görə, bələdiyyələrin balansına verilən qəbiristanlıqlarda dəfn zamanı 63 manat xidməthaqqı nəzərdə tutulur. Başqa bu sahədə pul olmamalıdır. Torpaq pulsuz olmalıdır” - deyə M.Əsgərov qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
