Ölkədə qida təhlükəsizliyinin təmin edilməsi vacib məsələlərdən biridir. Sözügedən məsələ zaman-zaman müzakirə mövzusu olub. Dəfələrlə sosial şəbəkələrdə hər səhər, təxminən saat 5.00-dan 8.00-a qədər bazarda ölü ətinin kilosunu 1 manatdan satıldığı barədə məlumat yayılıb. İddialara görə, restoran və dönərxana sahibləri bu qara nöqtənin əsas müştərilərindəndir.
O da məlumdur ki, bənzər məlumatlar dəfələrlə gündəmdə olub və bu bir sıra məsələlərdən qaynaqlandığı üçün, müəyyən şübhələrə yol açır. Bu gün bazarlarda ətin satış qiyməti 11-12 manata olduğu halda, bəzi market və bazarlarda qiymə ətinin bir kiloqramının 5 manat 50 qəpiyə satıldığı məlum olub.
Paytaxtın Nizami rayonunda mənşəyi məlum olmayan və insan istehlakı üçün yararsız ət aşkar edilib. Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinə (AQTA) daxil olan məlumat əsasında Bakı şəhəri, Naxçıvanski küçəsində yerləşən 8-ci km bazarında reyd keçirilib. Agentlik və hüquq-mühafizə orqanlarının birgə keçirdikləri reyd zamanı bazarda mənşəyi məlum olmayan və insan istehlakı üçün yararsız ətlərin satışı ilə bağlı məlumat öz təsdiqini tapıb. Məlum olub ki, ümumi çəkisi 226 kiloqram mənşəyi məlum olmayan, sümükdən ayrılmış ət və ət məhsulları tullantılar üçün nəzərdə tutulmuş polietilen torbalarda qablaşdırılaraq Cəlilabad rayon sakini Həsənov Rövşən Yunus oğlu tərəfindən həmin rayondan tədarük edilir.
Araşdırma zamanı bəlli olub ki, orqanoleptik göstəricilərinə görə istehlaka yararsız olan ət və ət məhsulları 15-BP-575 dövlət nömrə qeydiyyat nişanlı, “Mercedes” markalı avtomobil vasitəsilə bazarda fəaliyyət göstərən “Bolluq” marketə gətirilərək satılır.
Eyni zamanda, həmin ünvanda fəaliyyət göstərən “Vüsal” marketə məxsus “Samrac 1001 xırdavat” adı altında pərdələnmiş anbarda Beyləqan rayon sakini Cəfərov Rəvan Faiq oğluna məxsus, mənşəyi məlum olmayan, sümükdən ayrılaraq tullantılar üçün nəzərdə tutulmuş polietilen torbalara qablaşdırılmış orqanoleptik göstəricilərinə görə istehlaka yararsız olan, satış məqsədli, ümumi çəkisi 153 kiloqram ət aşkarlanıb.
Həmin ətlərin qiymə halına salınaraq 5 manat 50 qəpiyə satıldığı müəyyən edilib. Məhsullardan nümunələr götürülərək, laborator analiz üçün Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi İnstitutunun laboratoriyasına təqdim edilib.
Qeyd etdiyimiz kimi, bazarda ətin satış qiyməti 11-12 manata olduğu halda, çəkilmiş ətin 5 manata alıcıya təqdim olunması həmin ətin keyfiyyətini şübhəyə salır.
“Farş edilmiş ətin qiymətinin nisbətən ucuz olması səbəblərindən biri ətin içərisinə…”
Məsələ ilə bağlı Azad İstehlakçılar Birliyinin sədri Eyyub Hüseynovun da fikirlərini öyrəndik. O, ucuz ətlərin qeyri-ənənəvi heyvanlara məxsus olduğunu bildirdi: “Bir sıra bazarlarda 3-5 manata ət satıldığını görmüşəm. Belə ətlər murdar olmuş heyvan ətləridir. Biz də istəyirik ki, istehlakçı ucuz ət alsın, ancaq bu ət keyfiyyətli olmalıdır. Ümumiyyətlə, belə mallara şübhə ilə yanaşmaq lazımdır. Təəssüf ki, bir çox bazarda bu cür təhlükəli ət satışı həyata keçirilir. Ola bilsin ki, bu, qeyri-ənənəvi heyvanların ətidir. Çox güman ki, at və eşşək ətləridir. Özünüz düşünün, hansı satıcı əti ümumi bazar qiymətindən aşağı satar? Bu, bazar aksiomuna ziddir və təbii ki, şübhə doğurur”.
Həmsöhbətimiz onu da əlavə etdi ki, ümumiyyətlə, bu cür məhsullardan az istifadə etmək lazımdır. Onun sözlərinə görə, bəzi yarımfabrikatlarda arzuolunmaz qatqılar olur: “Farş edilmiş ətin qiymətinin nisbətən ucuz olması da bununla bağlıdır. Bu cür ətin içərisinə bəzən heyvanın dili, dərisi, kartof, kartof qabığı və s. qatqılar qatılır. Əti mağazada çəkdirərkən də ehtiyatlı olmaq lazımdır. Çünki ət maşınlarının içərisində köhnə ət qalıqları olur. Maşına təzə ət atılsa da, buradakı köhnə ət də ona qatışır. Ona görə də əti çəkdirərkən alıcı ət atılmazdan əvvəl maşının bir qədər boş işlədilməsini tələb etməlidir”.
E.Hüseynovun sözlərinə görə, farşdan hazırlanan düşbərə, kotlet kimi məhsulların içərisində də arzuolunmaz qatqılar olur. Bununla yanaşı o, bu cür məhsulların içərisində keyfiyyətlilərinin, ev şəraitində hazırlananların da olduğunu istisna etmədi.
Günel CƏLİLOVA
