Azərbaycanda mövsümə uyğun olaraq, ən müxtəlif meyvə-tərəvəz, cərəzlər festivallarının keçirilməsi artıq ənənə halını alıb. Son on ildə belə səpkili bir neçə festival keçirilib və bu festivallarda yerli sakinlərlə yanaşı paytaxtdan gedən qonaqlar və xarici turistlər yaxından iştirak edib.
Artıq bir neçə ildir ki, Zaqatala da bu festivalların sırasına qoşulub. Belə ki, Zaqatalada II Beynəlxalq fındıq, qoz və şabalıd festivalı başlayır.
Zaqatala Rayon İcra Hakimiyyətindən (RİH) mətbuata verilən məlumata görə, Zaqatala RİH-nin təşkilatçılığı, Mədəniyyət və Kənd Təsərrüfatı nazirliklərinin, Azərbaycan Fındıq İstehsalçıları və İxracatçıları Assosiasiyasının, Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin tabeliyindəki “Aqrar Tədarük və Təchizat” ASC-nin dəstəyi ilə keçirilən festivalda əsas məqsəd ölkəmizin, eləcə də Zaqatala rayonunun iqtisadi, mədəni və turizm potensialını daha geniş nümayiş etdirməkdir.
Festivalın rəsmi açılış mərasimi Zaqatala şəhərindəki “Dədə Qorqud” meydanında baş tutacaq. Festival iştirakçıları fındıq, qoz və şabalıddan hazırlanmış əl işləri, rəsm və tətbiqi sənət nümunələrindən ibarət sərgilərə baxacaq, fındıq emalı və ixracı ilə məşğul olan müəssisələrin istehsal etdiyi məhsullarla tanış olacaqlar.
Yarmarkada fındıq, qoz və şabalıdın müxtəlif növləri nümayiş olunacaq. Həmçinin, müsabiqələr də keçiriləcək, qaliblər mükafatlandırılacaq.
Zaqatalada fındıq, qoz, şabalıd festivalının keçirilməsi Azərbaycanın qiymətli məhsulunun dünya bazarında daha da populyarlaşmasına nə kimi təsir göstərəcək?
Aqrar sahə üzrə tanınmış mütəxəssis Nicat Nəsirli baki-xeber.com-a bildirdi ki, bu tipli festivalların Azərbaycanın gərzəkli nemətlərinin dünya bazarlarına daha kütləvi şəkildə çıxmasına və özünə sabit alıcı qazanmasında çox mühüm rolu olacaq.
“Zaqatalada fındıq, qoz, şabalıd festivalının təşkil olunması müsbət haldır. Bu cür festivalların təşkil olunması bu sahəni aktuallaşdırmaq, bu sahəyə həm investisiya cəlb etmək, həm dövlət proqramlarında qoyulan tələblərin həyata keçirilməsinə nail olmaq, eyni zamanda da bu məhsulların dünya bazarındakı yerini möhkəmlətməkdir. Hesab edirəm ki, bu məhsulların istehsalçılarının birləşdikləri assosiasiyalar hökmən təlimləndirmə, maarifçilik və digər elmi istiqamətlərdə tədbirlər həyata keçirməlidirlər ki, bundan sonrakı mərhələlərdə bizim gərzəkli meyvələrin istehsal prosesi daha yüksək səviyyədə həyata keçirilə bilsin”.
Bu gün dünya bazarında dəyərlərin dəyişdiyini qeyd edən N.Nəsirlinin sözlərinə görə, artıq strateji məhsulların yerini gərzəkli nemətlər tutmaqdadır: “Dünya bazarının konyekturasının təhlili göstərir ki, bu istiqamətdə ciddi dəyişikliklər baş verir. Əgər əvvəllər strateji məhsul olan çörək və çörək məhsulları, ət və ət məhsulları bazarın dəyərini artırırdısa, hazırda dünya bazarında ixtisaslaşma gedir, o cümlədən də gərzəkli meyvələr dünya bazarında strateji baxımdan yüksək qiymətləndirilir. Bunların içində fındıq və qoz məhsulunun üzərində durmağa xüsusi ehtiyac var. 2018-ci ilin dünya bazarında alış-satış trendinin təhlili göstərir ki, ən çox tələbat olan məhsullardan birincisi fındıqdır. Keçən ilin yekunlarına görə, fındıq ilin ən strateji məhsulu elan olunub. Son illər bir sıra ölkələr, xüsusən də Amerika, İspaniya, ən yaxın qonşumuz Türkiyə fındıqçılığın ən müxtəlif istiqamətlərdə intensiv metodlarından istifadə ilə bağlı bir sıra mühüm addımlar atırlar və təbii ki, Azərbaycan da bu prosesdən geri qala bilməz. Türkiyə və Azərbaycan fındıqçılığın inkişafı ilə bağlı bir sıra layihələr həyata keçirməyə başlayıblar. Nəyə görə fındıq? Çünki fındığın digər sahələrə də çox gözəl təsiri var. Fındıq dünya sənayesində çox mühüm yer tutur, onun qabığı mebel sənayesi üçün çox qiymətli hesab olunur. 2018-ci ildə fındıqçılıq Azərbaycanda ixrac və strukturuna görə üçüncü yeri tutdu. Ölkəyə təxminən 100 milyon manatdan çox valyuta gətirdi və 2020-ci ilin təhlili göstərir ki, fındıq və digər gərzəkli meyvələr dünya bazarında öz mövqeyini daha da gücləndirəcək. Bizim dünya bazarına qlobal şəkildə çıxmağımız üçün nələr lazımdır? İlk növbədə bizdə fındıq istehsalçılarının bir koordinasiyası, təşkilatlanma forması yox idi. Bu təmin olunub, artıq onlar assosiasiyada birləşiblər. Bu assosiasiyanın bir nömrəli vəzifəsi dünya bazarında gedən proseslərlə bağlı fındıq istehsalçılarını məlumatlandırmaqdır”.
N.Nəsirli bildirdi ki, bizdə gərzəkli meyvələrlə bağlı ən böyük problemimiz tingçiliklə əlaqədar idi. Artıq bir sıra bölgələrdə tingçilik təsərrüfatının yaradıldığını deyən N.Nəsirlinin sözlərinə görə, burada sağlam tingçilik sisteminin qurulması çox vacibdir. “Bununla bağlı ciddi planlar hazırlanır, Şəki-Zaqatala bölgəsində tingçilik təsərrüfatı təşkil olunmalıdır. Statistikaya baxsaq tinglər əsasən müxtəlif xarici ölkələrdən gəlir və tinglər də bizə məlum olmayan müxtəlif virus mənşəli xəstəliklərə tutulur. Nəticədə bağın bioloji ömrü tez başa çatır. Yəni fermer iqtisadi baxımdan ziyana düşür. Bu vacib məsələdir, ümumiyyətlə kənd təsərrüfatının bütün sahələrində belədir ki, həm toxumçuluq, həm tingçilik ölkənin özündə təşkil olunsun, tamamilə sağlam bitkiçilik təmin olunsun. Burada digər məsələ gərzəkli meyvələrin emal prosesindən keçməməsidir. Bizdə emal prosesi çox zəifdir. Dünya praktikasına baxsaq görərik ki, gərzəkli meyvələr bir neçə emal prosesindən keçir. Ancaq bizdə bir mərhələ var. Ölkədə emal prosesi güclü olsa, biz fındıqdan bir sıra məhsullar əldə edə bilərik” - deyə N.Nəsirli bildirdi.
İradə SARIYEVA
