İlqar Hüseynli: “...Hansı xəstəliklərin çıxarılıb-çıxarılmaması hüquqi şəxs kimi agentliyin səlahiyyətlərinə daxildir”
Yeni Robotik Reabilitasiya Mərkəzi və Hematologiya-Sümük İliyi Transplantasiyası Mərkəzinin açılışına dair brifinqdə TƏBİB-in İcraçı direktoru Vüqar Qurbanov deyib ki, gələn il ola bilər ki, bəzi xidmətlər İcbari Tibbi Sığorta zərfindən çıxarılsın.
O qeyd edib ki, TƏBİB tibbi xidməti verən bir qurumdur. İcbari Tibbi Sığorta Agentliyi də göstərilən tibbi xidmətin qarşılığını, yəni dəyərini verir: “Və bugünə qədər də bu proses belə davam edir. Xidmət TƏBİB, İcbari Tibbi Sığorta Agentliyi tərəfindən ödənilir. TƏBİB də o büdcə daxilində o xidmətlərin qarşılığını, mövcud olan xidmətləri verir".
Nəzərə çatdırılıb ki, büdcənin azalması ilə bağlı İcbari Tibbi Sığorta Agentliyi tərəfindən müzakirələr hələ davam edəcək: "Ölkəmizdə sığortalı və sığortasız kütlə yaradılıb. Sığortalı olmayan kütlə sığorta haqqını ödədikdən sonra sığortalı hesab olunacaq. Və buna görə də, vətəndaşların bu bölgüsü ilə bağlı İcbari Tibbi Sığorta Agentliyində müzakirələr aparılır. İlin sonuna qədər nəticələr bəlli olacaq və bu barədə ictimaiyyətə məlumat veriləcək".
Vətəndaşlarımız gözləyirlər ki, İcbari Tibbi Sığorta zərfi hələ daha da genişlənəcək, zərfə yeni xidmətlər əlavə ediləcək, amma rəsmi məlumatlar bunun əksini göstərir. Yəni TƏBİB rəhbəri deyir ki, xidmətlər azalacaq.
Söhbət hansı xəstəliklərdən gedə bilər və niyə?
Siyahı təsdiq olunduqdan sonra bütün...”
Məsələ ilə bağlı İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyindən “Bakı-Xəbər”ə bildirildi ki, 2026-cı ildən Xidmətlər Zərfinə ürək-damar, neyrocərrahiyyə, ümumi cərrahiyyə, uroloji, oftalmoloji, travmatoloji və laborator xidmətlərlə bağlı yeni tibbi xidmətlərin əlavə edilməsi, mövcud xidmətlərin çeşidinin artırılması planlaşdırılır. “Bunlar arasında kəsiksiz damar əməliyyatları, travmatoloji müdaxilələr, qarın boşluğu, baş-beyin və göz əməliyyatları kimi mürəkkəb cərrahi müdaxilələr yer alır.
Eyni zamanda, gələn ildən ambulator şəraitdə resept əsasında yazılan dərman vasitələrinin mərhələli şəkildə icbari tibbi sığorta hesabına qarşılanması planlaşdırılır. İlk mərhələdə ürək-damar sistemi xəstəlikləri üzrə dərman vasitələri Xidmətlər Zərfinə daxil ediləcək. Qeyd edək ki, Nazirlər Kabineti əhalinin dərman vasitələri ilə təminatının yaxşılaşdırılması, tibbi sığorta sistemində şəffaflığın və maliyyə dayanıqlığının artırılması məqsədilə dərman təminatının tənzimlənməsinə dair bir sıra qərarlar qəbul edib. Bu qərarlarla dərman vasitələrinin icbari tibbi sığorta hesabına kompensasiya mexanizmi, onların Xidmətlər Zərfinə daxil edilməsi və çıxarılması meyarları müəyyənləşdirilib. Hazırda pozitiv siyahı hazırlanır. Bu siyahıya ürək-damar xəstəliklərində istifadə olunan antihipertenziv dərmanlar daxil ediləcək. Siyahı təsdiq olunduqdan sonra bütün dərmanlarla bağlı məlumatlar - təsiredici maddə, dozalar, tətbiq edilən xəstəliklər və kompensasiya dərəcələri rəsmi saytda yerləşdiriləcək və siyahı hər rüb yenilənəcək. Dərmanlar elektron resept vasitəsilə təyin olunacaq. Elektron reseptlər vasitəsilə təyin olunmuş dərman vasitələrini pasiyentlər Agentliklə müqaviləsi olan özəl apteklərdən ala biləcəklər. Bu özəl apteklər xüsusi loqolarla işarələnəcək ki, vətəndaşlar apteki rahatlıqla tapa bilsinlər. Hazırda icbari tibbi sığorta hesabına dərmanların ambulator şəraitdə qarşılanması istiqamətində zəruri hazırlıq işləri - elektron reseptlərin icbari tibbi sığortanın məlumat bazası ilə inteqrasiyası, apteklərlə əməkdaşlıq mexanizmlərinin qurulması və hesabatlılığın təmin olunması həyata keçirilir”-deyə İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyindən bildirilib .
“Vətəndaşların gözləntiləri o idi ki, İcbari Tibbi Sığorta zərfinə daxil olacaq xəstəliklərin sayı daha da artırılacaq”
Sosial-iqtisadi sahə üzrə ekspert İlqar Hüseynli “Bakı-Xəbər”ə “İcbari Tibbi Sığorta Agentliyinə dövlət büdcəsindən ayrılan vəsaitin həcmi kifayət qədər azaldılıb. Digər tərəfdən, xidməti həyata keçirən həkimlərin, tibb işçilərinin əməkhaqqlarının, sosial təminatlarının yaxşılaşdırılması məsələsi gündəmdə olduğu bir vaxtda büdcədən ayrılan vəsaitin azaldılması, görünür ki, İcbari Tibbi Sığorta Agentliyini bu və başqa məsələlərlə, büdcənin idarə olunması, maliyyə vəsaitinə qənaət edilməsi ilə bağlı belə bir məcburi addım atmağa gətirib çıxarıb. Fikrimcə, İcbari Tibbi Sığorta zərfindən hansı xəstəliklərin çıxarılacağı ilə bağlı məsələ Agentliyin özünün verəcəyi qərarla bağlıdır. Vətəndaşların gözləntiləri o idi ki, İcbari Tibbi Sığorta zərfinə daxil olacaq xəstəliklərin sayı daha da artırılacaq. Xüsusilə cəmiyyətin gözləntisi ondan ibarətdir ki, onkoloji xəstəliklər tamamilə bu zərfə daxil edilsin, onkoloji xəstələr bu zərfdən yararlansın.
Gözləntilərimizin bu olduğu dönəmdə hansısa xəstəliklərin xidmət zərfindən çıxarılması ürəkaçan deyil”-deyə bildirdi.
İ.Hüseynlinin fikrincə, TƏBİB-in İcraçı direktoru Vüqar Qurbanov bir məsələni çox düzgün qeyd edib ki, TƏBİB İcbari Tibbi Sığortanın xidmətlərini yerinə yetirən qurumdur. “Yəni İcbari Tibbi Sığortanın qarşıladığı zərfə daxil etdiyi xəstəliklərin sərhədləri çərçivəsində TƏBİB-ə daxil olan klinikalar həmin xidmətləri yerinə yetirir və onun ödənişini İcbari Tibbi Sığortadan alır. Onun da müqabilində xidmətləri yerinə yetirir. Əgər sabah İcbari Tibbi Sığorta zərfinə daxil olan xəstəliklərin sayının azalmasında, ödənişlərin təminatında hansısa problem yaranacaqsa, bu bilavasitə agentliyin məsuliyyət məsələsidir.
Vətəndaş xidmətin keyfiyyətindən narazı olarsa, bu artıq TƏBİB-ə bağlı bir məsələ olacaq. Ona görə də, düşünürəm ki, həmin vəsaitin azalması bu məsələdə bu və digər xəstəliklər və xidmətlər, onların qiymətləri ətrafında da müəyyən monpulyasiyalara yol aça bilər.
Tutaq ki, diaqnostik məqsədlərlə elə xidmətlər var ki, onların qiymətlərini endirməklə digər xidmətlərin saxlanılmasına nail olmaq olar. Bununla bağlı Vüqar Qurbanov da müsahibəsində bildirib ki, bu hələ müzakirə olunacaq, bu konkert olaraq o demək deyil ki, İcbari Tibbi Sığorta zərfinə daxil olan xəstəklərin əksəriyyəti zərfdən çıxarıla bilər. Düşünürəm ki, bu belə olmayacaq.
Bir məsələ də var ki, indiyə qədər İcbari Tibbi Sığortadan işləyən, işləməyən, yəni bütün vətəndaşlar yararlana bilirdi. Biz işləyirik və əməkhaqqımızdan İcbari Tibbi Sığorta Dövlət Agentliyinin büdcəsinə müəyyən faizlər ödəyirik. Amma elə vətəndaşlarımız var bu ödənişləri edə bilmir, çünki işləmirlər, yaxud təqaüdçüdürlər, yaşlıdırlar, əmək müqaviləri yoxdur və sair. Belə başa düşürəm ki, növbəti ildə bu insanların tibbi sığorta xidmətlərindən istifadəsində problemlər yaranacaq. Bu barədə də düşünmək lazımdır. Çünki dünyanın əksər inkişaf etmiş ölkələrində belə bir məhdudiyyət yoxdur. Tutaq ki, yaşlı, həm də təqaüdçü bir adam hansı mənbədən icbari tibbi sığortaya ödənişlər edəcək? Əgər ödənişlər edə bilməyəcəksə bunun hüquqları niyə pozulmalıdır? Vaxtilə işləyib, Azərbaycan dövlətinin, cəmiyyətinin qurulması istiqamətində əmək sərf edib. Yaxud evdar anadır, heç bir yerdə işləməyib, 5-6-7 uşaq dünyaya gətirib tərbiyə edib, ərsəyə çatdırıb cəmiyyətə verib. Bütün bunların müqabilində onun sığortalanması sual altında ola bilərmi? İndiki yanaşmalarda ola bilər. Amma düşünürəm ki, bu da sosial bərabərlik prinsiplərinin pozulması olacaq. Hər halda, TƏBİB icraçıdır. İcbari Tibbi Sığorta zərfindən hansı xəstəliklərin çıxarılıb-çıxarılmaması hüquqi şəxs kimi agentliyin səlahiyyətlərinə daxildir”.
İ.Hüseynli qeyd etdi ki, eyni zamanda bu məsələ ilə bağlı həm Səhiyyə Nazirliyinin, həm TƏBİB-in rəyi nəzərə alınmalıdır, həm də beynəlxalq təcrübə ilə yaxından tanış olunmalıdır: “Son dərəcə həyati əhəmiyyətli göstərişləri olan xəstəliklər İcbari Tibbi Sığorta zərfində saxlanılmalıdır, onkoloji və digər ağır xəstəliklər isə bu zərfə daxil edilməlidir”.
İradə SARIYEVA
