2020-ci il 27 sentyabr bir millət olaraq taleyimizin dönüş günü kimi tarixə yazıldı. Qarabağ həsrəti ilə yaşayan Azərbaycan vətəndaşının ürəyində yeganə sönməyən arzu vardı - yağıya əsir düşən doğma yurd yerləri tezliklə azad olunacaq və illərin həsrətinə son qoyulacaq. Nəhayət, gözlənilən məqam gəlib çatdı. 44 günlük Vətən müharibəsində Azərbaycan öz haqq savaşında zəfər çaldı.
Belə ki, dövlət başçısı, Silahlı Qüvvələrin Müzəffər Ali Baş Komandanı İlham Əliyevin müdrik rəhbərliyi, yenilməz iradəsi, rəşadətli ordumuzun qəhrəmanlığı sayəsində təcavüzkar Ermənistanın işğalına son qoyularaq bütün dünya şanlı qələbəmizin şahidi oldu. Əzəli yurd yerimiz – Qarabağımız əsarətdən xilas olaraq doğmalarına qovuşdu, ululardan öz Vətənin daşına, torpağına, yaşadığı yerə ürəkdən sevdalanan xalqın mənliyi, kimliyi ona qaytarıldı. Azərbaycanın öz torpaqlarını müharibə yolu ilə erməni əsarətindən azad etməsi nəinki regionda, bütün bəşəriyyət tərəfindən diqqətlə izlənən, qarşılanan hadisə oldu. Odur ki, bu tarix bizdən ötrü təkcə hərbi əməliyyatın başlanğıcı deyil, millətin iftixar təcəssümü, dirçəliş və qürur andına döndü. Qazanılan qələbə haqqın, ədalətin qələbəsi olaraq qərinələr boyunca gələcək nəsillər tərəfindən də qürurla, sevinclə xatırlanacaq.
Ermənilərin Azərbaycana qarşı 200 ildən çox davam edən düşmənçilik əməlləri ötən əsrin 90-ci illərinin əvvəllərində bir daha özünü göstərdi. Onlar zaman-zaman xalqımıza ürəyində bəslədiyi məkrli niyyətləri qeyri-insani üsullarla həyata keçirməyə başladılar. Ədalətsiz təcavüz nəticəsində Azərbaycana məxsus 20 faiz torpaqları işğal olundu, həmin ərazilərdə bütün şəhərlər, kəndlər, abidələr dağıdıldı, talan edildi. Əhali qətlə yetirildi, doğma ata-baba ocaqlarından didərgin salındı. Qəddar, vandal erməni millətinin 1992-ci il fevralın 26-da törətdiyi Xocalı soyqırımı daha dəhşətli oldu.
Mövcud vəziyyətlə bağlı Azərbaycan haqq səsini çox ucaltdı, beynəlxalq ictimaiyyətdən ədalətli dəstək istədi. Təəssüf ki, dünyanın gözü qarşısında tökülən günahsız insan qanlarına, qəddarlığa, vandallığa baxmayaraq, Ermənistana heç bir real təzyiq, cəza tətbiq edilmədi. Nəticədə onların havadarların köməkliyi ilə işğalçılıq siyasəti daha da geniş hal aldı. Danışıqlar əsasında həll edilməyə çalışan qanlı münaqişə Ermənistanın törətdiyi hərbi təxribatlarla illərlə uzadıldı. Doğrudur, Azərbaycan daim beynəlxalq hüquqa hörmətlə yanaşdı, ən əsası, yaranan gərgin vəziyyətin dinc yollarla həlli üçün böyük səylər göstərdi.
Buna baxmayaraq, beynəlxalq riyakar siyasətə güvənməklə düşmən mövqedə duran qonşu dövlət çirkin əməllərindən, etnik təmizlənmə siyasətindən əl çəkmək istəmirdi. Çünki buna əsas da vardı. “Dağlıq Qarabağ” münaqişəsinin nizamlanması üçün 24 mart 1992-ci il təsis olunmuş Minsk qrupunun fəaliyyətinin 29 ili ərzində məsələnin ədalətli həlli yox, əksinə, erməni quldurlarına havadar durması nəticəsində, aparılan uzunmüddətli danışıqlar, eləcə də beynəlxalq qətnamələr kağız üzərində qaldı. BMT isə Qarabağın işğalı günündən Ermənistana təzyiq göstərməkdə acizlik nümayiş etdirdi, tərəfləri sülhə çağıran bəyanatlar verməklə kifayətləndi. Həmçinin BMT Təhlükəsizlik Şurasının Ermənistan silahlı qüvvələrinin işğal olunmuş Azərbaycana məxsus torpaqlardan dərhal çıxarılması tələbi ilə irəli sürülən 4 qətnaməsi icra olunmadı. Açıq-aydın görünürdü ki, burada məqsəd status-kvonu qoruyub saxlamaq və son anda Azərbaycanı işğal faktı ilə barışmağa məcbur etməkdir.
Amma əsir, viran yurdumuz xilaskar ərənlərin yolunu gözləyirdi. Vətənin qeyrətli övladları nəyin bahasına olursa-olsun, öz torpaqlarını düşmən tapdağından azad etməkdə qərarlı idi. Dövlət başçısı İlham Əliyev qatıldığı bütün beynəlxalq tədbirlərdə rəsmi olaraq bildirirdi ki, Azərbaycan öz ərazisini heç bir dövlətə güzəştə getməyəcək. Məqamı gələndə biz hərb yolu ilə tarixi torpaqlarımızı erməni işğalından azad etməyə qadirik. Çünki Azərbaycan xalqı üçün Vətən, torpaq hər şeydən əzizdir, bu yolda canını fəda etməyə hazır olan milyonlarla oğul və qızlarımız var...
2020-ci ilin 27 sentyabrı. Yağı düşməndən qisas alaraq Vətən torpaqların azad etmək məqamı yetişdi. Təcavüzkar əməllərindən qalmayan Ermənistan silahlı qüvvələri genişmiqyaslı hücuma keçərək cəbhə xətti boyu yerləşən mövqelərimizə və yaxın yaşayış məntəqələrinə ağır artilleriya atəşi açdılar. Nəticədə dinc əhali arasında itkilər oldu, evlər və mülki obyektlər dağıdıldı. Bu da Azərbaycanın hərbi cavabını qaçılmaz etdi, ordumuz dərhal döyüş meydanına girdi və işğal olunmuş torpaqların azadlığı uğrunda əməliyyata başladı. Prezident, Ali Baş Komandan İlham Əliyev xalqa müraciətində İkinci Qarabağ müharibəsinin başlandığını elan etdi, həm də bildirdi ki, Azərbaycanın məqsədi öz torpaqlarını düşmən tapdağından qurtarmaq və Ermənistanın hərbi təxribatlarına son qoymaqdır. Xalqımız bunu çoxdan gözləyirdi, odur ki, hamı bir nəfər kimi öz lideri ətrafında birləşərək ona hər vasitə ilə dəstək durdu. Bu sarsılmaz birlik müharibə meydanında düşmənin başını əzdi və 44 günə Azərbaycanın ərazi bütövlüyü tam şəkildə bərpa olundu. Hər günü tarixə yazılan haqq savaşımızda qazanılan zəfər həm də bütün dünyaya dövlətimizin, xalqımızın, ordumuzun həmrəyliyini, qüdrətini göstərdi. Düşmən və onun havadarları anladı ki, bu dövlətin, millətin iradəsini qırmaq qeyri-mümkündür.
Azərbaycan xalqının çağdaş tarixində qeyrət, hünər, şərəf səhifəsi olan Vətən müharibəsində 3200 hərbiçimiz şəhadətə qovuşdu. Qəhrəman şəhidlərimizin qanı bahasına sulanan torpaqlar Azərbaycanın suverenliyi altında sürətlə dirçəlir. Bizlərə azad Vətən və xoşbəxt gələcək qoyub gedən zəfər şəhidləri ürəklərdə yaşamaqla heç vaxt unudulmaz. Onların hər biri gələcək nəsillər üçün Vətənə, torpağa əsl sevgi nümunəsidir.
Zəfər ORUCOĞLU Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü
