İnformasiya ehtiyatlarından istifadə şəffaflığın və operativliyin təmin olunması baxımından vacib əhəmiyyətə malikdir. İnformasiyanın düzgün emalı və lazımi istiqamətdə ötürülməsi olduqca vacibdir.
Nəzərə almaq lazımdır ki, son inkişaflar nəticəsində informasiya emalı müasir texnologiyalardan istifadə edilərək aparılır. Vətən müharibəsi və ondan sonrakı dönəmdə diplomatik və informasita sahəsində aparılan siyasət bir daha sübut etdi ki, təkcə iqtisadiyyat və siyasətdə deyil, informasiya texnologiyalarının inkişafı dövlət üçün böyük önəm daşıyır.
Unutmaq olmaz ki, bugünkü dünya informasiya dünyasıdır. Hazırda vacib informasiyanın əldə edilməsi çətindir, ona görə də texnologiyanın inkişafı olduqca vacibdir. Bu baxımdan da, ciddi siyasi əhəmiyyətə malik olan informasiya və kommunikasiya texnologiyalarının inkişafı istiqamətində görülən tədbirlər intensivləşdirilməlidir. Sözsüz ki, ölkədə bu istiqamətdə mühüm işlər həyata keçirilir. Bu, həm iqtisadi və siyasi, həm də hərbi baxımdan mühüm əhəmiyyətə malik amildir.
Ölkəmizdə İKT-nin inkişaf prosesinə, informasiya cəmiyyətinin formalaşmasına böyük diqqət yetirilir. Belə ki, elektron dövlət idarəçiliyi təsisatının təşəkkülü, bu sahədə fəal qanun yaradıcılığı, beynəlxalq təşkilatlarla sıx əməkdaşlıq mühiti yaradılması müasir Azərbaycan cəmiyyətində inkişafın əsas istiqaməti kimi təsbit olunub.
Ölkəmiz bütün bu yeniliklərdən məharətlə istifadə etməyi bacardığı səbəbindən…
İnformasiya müharibəsi və onun tətbiqi texnologiyalarının kökü qədim dövrlərə təsadüf edir. İnsanlar yaşadıqca informasiya təcavüzü bu və ya digər formada hər zaman olub. Fiziki müharibə etmədən informasiya müharibəsi aparmaq olur, ancaq informasiya müharibəsi olmadan fiziki müharibə aparılmır. Başqa sözlə, fiziki müharibə aparılarkən, eyni zamanda, onun tərkib hissəsi kimi informasiya müharibəsinin aparılması zəruridir. Ən qədim tarixi və dini kitablarda belə hadisələr insanlar arasında informasiya müharibəsi üzərində qurulub. Məsələn, Çingiz xanın yürüşləri zamanı ordunun önündə xüsusi informasiya hazırlığı görmüş müəyyən qrup atlılar çapırdılar. Onlar Çingiz xanın ordusunun hədsiz dərəcədə güclü və amansız əsgərlərdən təşkil olunduğu haqqında xəbərlər yayaraq əhalidə qorxu, ruh düşkünlüyü yaradırdılar. Bu cür psixoloji təsir üsullarından digər məşhur sərkərdələr (Makedoniyalı İsgəndər, Əmir Teymur və s.) tərəfindən də istifadə edilib".
Hətta II dünya müharibəsi zamanı Adolf Hitler və Stalin də informasiya-psixoloji təsirin əhəmiyyətini yaxşı anlayır və bu üsuldan məharətlə istifadə edirdilər. O zamankı informasiya əməliyyatlarının indiki əməliyyatlardan yeganə fərqi o idi ki, onlara hərbi əməliyyatlar kimi baxılmırdı. Çünki həmin dövrlərdə informasiyanın ötürülməsində texniki vasitələrdən istifadə edilmirdi.
Müasir informasiya müharibəsi texnologiyalarının yaranmasının, inkişafı və geniş tətbiqinin müxtəlif izahları var. Hesablama texnikası və kommunikasiya vasitələrinın sürətli inkişafı, şəbəkə texnologiyasının təkmilləşdirilməsi cəmiyyətdə əsas resurs kimi informasiyanın rolunun artmasına səbəb oldu, effektivliyinə görə informasiya maddi resurslardan daha yuxarıda dayandı. Elmi-texniki naliyyətlər hərbi sahədə istifadə edilən ənənəvi silahlarla yanaşı bir sıra informasiya-kommunakasiya texnologiyaları vasitələrinin kütləvi istehsalına şərait yaratdı, insanların beyinlərinin və davranışlarının öyrənilməsində əldə edilən naliyyətlər insanlara müxtəlif istiqamətlərdə psixofizioloji təsirlərin yollarını və vasitələrini daha yaxşı başa düşməyə imkan verdi.
Ölkəmiz bütün bu yeniliklərdən məharətlə istifadə etməyi bacardığı səbəbindən istər müharibə dönəmi, istərsə də ondan sonra aparılan informasiya müharibəsində ciddi uğurlar əldə etmiş oldu.
Azərbaycan xalqı cəbhə ilə yanaşı, İKT-nin imkanlarından istifadə edərək informasiya müharibəsində də öz sözünü dedi
Ümumilikdə müasir dövrdə baş verən hərbi toqquşmalar və müharibələr qarşı tərəf üzərində üstünlük əldə etmək üçün təkcə silah gücünə deyil, həm də informasiyanın, texnoloji üstünlüklərin əhəmiyyətli olduğunu göstərir. 44 günlük Vətən müharibəsi zamanı Azərbaycan xalqı cəbhə ilə yanaşı, İKT-nin imkanlarından istifadə edərək informasiya müharibəsində də öz sözünü dedi. Zəfərlə başa çatan İkinci Qarabağ müharibəsindən sonra işğaldan azad edilmiş torpaqlarımızda texnoloji əsaslarla şəhərsalmanın həyata keçirilməsi istiqamətində artıq bir çox işlərə start verilib. Yenidənqurma işlərinin əsasında texnoloji imkanlarla zəngin “Ağıllı kənd” layihəsi durur. Bu layihənin həyata keçirilməsində əsas məqsəd kənd yerlərində yaşayan insanların şəhərdə əldə edə biləcəyi bütün xidmətlərə kəndlərdə də rahat çıxışının olmasını təmin etməkdir. Eyni zamanda, insanlara kənddə daha çox gəlir əldə etmək və məşğulluq imkanı yaradılmalıdır. Üçüncü məqam isə kənd sakinlərinin dövlət xidmətlərinə çıxışının təmin olunması üçün tam şəraitin formalaşdırılmasıdır. Yəni “Ağıllı kənd” konsepsiyasında xidmət, qazanc və dövlət xidmətlərindən yararlanmaq baxımından kənd və şəhər fərqi faktiki olaraq aradan qalxmış olur. Bu yenilik rəqəmsallaşma və elektron xidmətlərdə əldə etdiyimiz yeni nailiyyətlərin göstəricisidir.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ Yazı Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyilə çap olunur.
