Əlilliyi ləğv edilən və pensiyası, müavinəti dayandırılan insanlar Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyindən mütəmadi olaraq narazılıq edirlər. Əlilliyə görə aldığı pensiyası və müavinəti kəsilən vətəndaşların əksəriyyəti deyir ki, onlara pensiyanın hansı səbəbdən dayandırıldığı izah olunmur. Yerli qurumlara gəlincə, vətəndaşların çoxu deyir ki, yerli təşkilatlardan da suallarına cavab ala bilmirlər. Hətta bəzi bu halla üzləşənlər iddia edirlər ki, heç apeliyasiya şikayətlətinə də baxan yoxdur.
Mətbuatda yayılan məlumata görə, dekabrın 2-də bir qrup şəxs Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin önündə etiraz aksiyası keçirib.
Bu insanlar sosial müavinətlərinin kəsilməsinə etiraz ediblər. Onların arasında Vətən müharibəsi iştirakçısı Valeh Bədəlovun atası Vahid Bədəlov də olub. V.Bədəlov bildirib ki, 45 gündən çoxdur pensiyası nazirlik tərəfindən kəsilib: “Mənim 2-ci qrup əlilliyim var, amma pensiyamı ay yarımdan çoxdur ki, kəsiblər. Səbəb kimi sənədlərin düzgün olmamasını göstərirlər. Dedilər ki, gözləyin. Başqa heç nə demədilər. Bu gedişlə 1 ay da, 2 ay da gözləyəcəyik”.
“...Əli, ayağı, olmayan şəxsi hər dəfə müayinə prosedurlarına çağırıb bezdirirlər, sanki adamın yenidən əli, ayağı regenerasiya olunacaq”
Sağlam Cəmiyyət Hərəkatının eksperti, sosioloq Elçin Bayramlı bizimlə söhbətində bildirdi ki, son zamanlar bu kimi etirazlar artıb: “ Bəli, son vaxtlar əlillərin narazılığı artıb. Sosial nazirliyin apardığı proses ciddi etirazlar doğurub. Əlbəttə, məqsəd yalnız saxta əlillik müavinəti alan şəxsləri aşkarlamaqdırsa, bunu alqışlamaq olar. Lakin bu proses zamanı mətbuatda verilən faktlardan görürük ki, xeyli əlilin hüquqları pozulub. Belə ki, onlar ya əlillik müavinətindən məhrum edilib, ya da dərəcəsi aşağı salınıb. Bu hallar ölkədə sosial narazılığı artırır. Əlillərin yoxlanması şəffaf və sadə qaydada aparılmalı, buna uyğun da dərəcə müəyyənləşdirilməli, müavinət təyin olunmalıdır. Amma biz dəfələrlə görmüşük ki, əli, ayağı, olmayan şəxsi hər dəfə müayinə prosedurlarına çağırıb bezdirirlər, sanki adamın yenidən əli, ayağı regenerasiya olunacaq.
Nazir deyir haqsız müavinətləri, saxta əlillikləri aşkar edərək 500 milyona qənaət etmişik. Demək, əvvəlki illərdə dövlətin hər il yarım milyard pulu dağıdılıb. Bunu həyata keçirən məmurlar niyə cəzalandırılmır? İndi həqiqi əlili də saxtanın gözünə qatıb insanların başına oyun açmaq nə deməkdir? Beş-on manat müavinət verirsiniz, onu da adam yollarda sənədlərə-filana xərcləməlidir?
Ümumiyyətlə, bu məsələlərlə bağlı sosial nazirliyin məsul şəxsləri cavab verməlidir. Həm indiyə qədər olan kütləvi korrupsiya faktlarına və dövlət büdcəsinin dağıdılmasına, həm hazırda apardıqları prosesdə həqiqi əlillərə qarşı etdiklərinə görə.
Nazirlik belə biabırçılıqdansa, zəhmət çəkib əlillərin işlə təminatına fikir versin, mənzil və avtomobillə təminatı prosesini düzgün aparsın”.
Ekspert bildirdi ki, Əmək Məcəlləsinə görə idarə, müəssisə və təşkilatlarda işçi heyətinə aid konkret əlil kvotaları var - ümumi işçi heyətinin 3-5 faizi əlil şəxslər olmalıdır, lakin onların, demək olar ki, heç biri bu kvotaya riayət etmir. “İndi saxta müavinətlərin aşkar edilməsi nəticəsində qənaət edilmiş həmin yarım milyardı həqiqi əlillərin müavinətlərinin artırılmasına və ya uşaqpulunun verilməsinə yönəldilsə, sosial nazirliyin bu prosesi ictimaiyyətə fayda vermək məqsədi ilə apardığına inanmaq olar, yox, bu vəsait sadəcə dövlətin xərclərini azaltmaq üçün edilirsə, onda bunu açıq desinlər ki, pulumuz yoxdur, ona görə bağışlayın, sizdən kəsməliyik. Pulumuz isə artıqlaması ilə var. Neftin-qazın qiyməti kəlləçarxa çıxıb, gəlirlərimiz kəskin artıb. Ölkədəki maliyyə resurslarını saymasaq, starteji valyuta ehtiyatlarımız 50 milyarddan çoxdur. Bu halda onsuz da son illərdəki pandemiya, işsizlik və bahalaşmadan sosial vəziyyəti dəfələrlə ağırlaşmış insanların müavinətlərini artırmaq əvəzinə azaltmaq və ya kəsmək, yumşaq desək, cinayətdir”- deyə E.Bayramlı vurğuladı.
İradə SARIYEVA
