Bildiyimiz kimi, Prezident İlham Əliyev iyulun 27-də Emin Əmrullayevi Təhsil naziri təyin olunması ilə əlaqədar videoformatda qəbul edib. Prezident çıxışında təhsil üçün önəmli olan bir sıra məsələlərdən danışıb.
“...Digər vacib məsələ. Hesab edirəm, vaxt gəlib çatıb ki, biz bu məsələ ilə daha fəal məşğul olaq. Bu da Dördüncü Sənaye İnqilabının mövcudluğu, dünyada gedən rəqəmsallaşma tendensiyaları ilə bağlıdır. Rəqəmsallaşma, müasir texnologiyaların geniş yayılması və tətbiq edilməsi bəzi peşələri lazımsız edir. Artıq bu peşələrin siyahısı var. Bu peşələr artıq aradan qalxır və olmayacaq. Ona görə buna da daim fikir verməlisiniz. O peşələr ki, beş ildən sonra olmayacaq, bu peşələr üzrə mütəxəssislərin hazırlanmasına ehtiyac yoxdur. Amma bununla paralel olaraq, yeni peşələr ortaya çıxacaq, hansılar ki, bu gün yoxdur. Lakin hansı peşələrin olacağı ehtimal edilir, bu peşələr üzrə bizdə mütəxəssislər hazırlanmalıdır...” - deyə ölkə başçsısı qeyd edib.
Hansı ixtisaslar öz ömrünü başa vura, hansı yeni ixtisaslar yarana bilər?
“Düşünürəm ki, materialşünaslıq, metalurgiya mühəndisliyi, mexanika ixtisası və s. üzrə olan kadrlar yaxın beş ildə əmək bazarında sıxışdırılacaq”
Gənc Alim, Aspirant və Magistrlər Cəmiyyətinin sədri, fizika-riyaziyyat üzrə fəlsəfə doktoru İlqar Orucov bizimlə söhbətində bildirdi ki, gələcəyin ixtisasları ilə bağlı təhsilin qarşısında çox vacib seçim durur. “Ölkə başçısı təhsilin qarşısına gələcəyin ixtisasları ilə bağlı doğru seçim etmək tələbi qoyub. Təhsil Nazirliyinin bu istiqamətdə öz işini qurması olduqca vacibdir. Bu gün ölkə başçısı Təhsil Nazirliyinin qarşısına əmək bazarının tələblərinə cavab verməyən, öz aktuallığını itirən ixtisaslara yenidən baxması, onları ləğv etməsi və yeni ixtisasların yaradılması ilə bağlı qərarlar qəbul etməsi ilə bağlı vəzifə qoyub. Hesab edirəm ki, Təhsil Nazirliyi ilə yanaşı, bu məsələdə ali təhsil müəssisələri də aktiv olmalıdırlar. Ali təhsil müəssisələri dünyadakı trendləri tutmaq üçün əvvəlki ənənələrdən əl çəkib öz üzərlərində çalışmalıdırlar. Biz Təhsil Nazirliyi ilə pararlel olaraq universitetləri də gələcək ixtisasların müəyyənləşdirilməsində bir tərəf kimi görmək istəyirik. Dünyanın aparıcı ali məktəbləri ona görə qabaqcıldırlar ki, onlar öz məzunlarının əmək bazarında yer tutmasında maraqlıdırlar”.
İ.Orucov qeyd etdi ki, yeni ixtisasların yaradılmasında elə seçim edilməlidir ki, o mütəxəssislər yalnız Azərbaycanın deyil, qlobal əmək bazarında özünə iş tapa bilsin. “Yeni ixtisasların yaradılmasından danışarkən konkret fikir söyləmək çətindir. Çünki əmək bazarının tələbləri günü-gündən dəyişir və
yeni texnologiyalar meydana gəlir. Bu səbəbdən 5-10 ildən sonra əmək bazarında aparıcı ixtisasların hansılar olacağını bəri başdan demək mümkün deyil. Bütövlükdə, yeni mühəndis ixtisasları və müxtəlif ixtisasların kəsişməsində kadrların hazırlanmasına ehtiyac olacaq”.
İ.Orucov vurğuladı ki, dünya Dördüncü Sənaye İnqilabını yaşayır və bunun diqtə etdiyi yeni ixtisaslarla bərabər, müasir əmək bazarının tələblərinə cavab verməyən, sıradan çıxan peşə ixtisasları məsələsi gündəmə gəlib. “Hesab edirəm ki, bizim ali məktəblər bu sahədə olan ixtisaslara baxmalıdırlar. Azərbaycan Texniki Universitetində tədris olunan bir sıra ixtisaslar var ki, artıq onlar köhnəlmiş ixtisaslardır və burada yetişdirilən kadrlar əmək bazarında özünə yer tapa bilmir. Yaxın illərdə isə, ümumiyyətlə, əmək bazarında bu kadrlara ehtiyac olmayacaq. Düşünürəm ki, materialşünaslıq, metalurgiya mühəndisliyi, mexanika ixtisası və s. üzrə olan kadrlar yaxın beş ildə əmək bazarında sıxışdırılacaq. Eyni zamanda, Memarlıq və İnşaat Universitetində də bu cür ixtisaslar var ki, onların da sıradan çıxması gözlənir. Çünki bu ali məktəbdə elə ixtisaslara rast gəlinir ki, onlara yaxın ixtisaslar Texniki Universitetdə də öyrədilir. Azərbaycanda əmək bazarı üçün lazımsız ixtisaslar kifayət qədərdir. Hər iki ali təhsil müəssisəsində olan bir sıra ixtisaslar artıq öz əhəmiyyətini itirib. Bir neçə ali məktəbdə biotibbi texnologiya mühəndisliyi ixtisasını görürək, əslində, bu ixtisas Azərbaycanın əmək bazarı üçün heç bir əhəmiyyət kəsb etmir. Bu da sıradan çıxacaq. Çünki yüzlərlə gənc bu ixtisası bitirdikdən sonra özlərinə əmək bazarında yer tapa bilmir. Fikirləşirəm ki, ali təhsil müəssisələri, eyni zamanda, regionların inkişafı ilə bağlı kadr hazırlığını diqqətdə saxlamalıdırlar. Xüsusilə də Azərbaycanın əmək bazarı üçün kadrlar hazırlanarkən mütləq regionların iqtisadi imkanları nəzərə alınmalıdır. Dövlət başçısı regionların inkişafı ilə bağlı müxtəlif proqramlar həyata keçirir. Amma, bir çox halda, regionlarda əmək bazarının tələblərinə cavab verən kadrlar tapmaq çətin olur. Bu baxımdan, texniki sahədə olan və bir-birini təkrarlayan, 4-5 ildən sonra məzunlarına boş bir diplom verən, əmək bazarı üçün heç bir əhəmiyyət kəsb etməyən ixtisaslar aradan qaldırılmalıdır. Çünki onlara nə bu gün, nə də sabah ehtiyac var. Ali təhsil müəssisələrimiz öz işlərini bu istiqamətdə yenidən qurmalıdırlar” - deyə İ.Orucov bildirdi.
İradə SARIYEVA
