Ötən gün prezident İlham Əliyev ölkədə su təsərrüfatının vəziyyətinə həsr edilmiş və videokonfrans rejimində keçirilən müşavirə zamanı bu sahədə hökm sürən neqativ meyllər barədə sərt danışıb. Prezident ölkədə su itkisinin 40-50 faiz təşkil etməsini “dözülməz hal” adlandırıb, bu itkilərin kimlərinsə marağında olduğunu dilə gətirib.
Prezident onu da əlavə etdi ki, itkilərin əsas mənbəyi torpaq kanallardır, amma təkcə torpaq kanallar deyil. Digər mərhələlərdə də itkilərə yol verilir: “Bəzi hallarda bu itkilər süni şəkildə şişirdilir. Bəzi hallarda heç itki olmur, amma suyun həcmi itkilərə silinir. Mənə verilən məlumata görə, burada da xoşagəlməz hallar kifayət qədər geniş vüsət alıb. Ona görə, birincisi, biz bu itkiləri azaltmalıyıq. Çünki 40-50 faiz itki dözülməz səviyyədir. Mən yenə də deyirəm, əgər itkilər aradan qaldırılsa, bizim mövcud su mənbələrimiz və su resurslarımız kifayətdir”.
Vüqar Bayramov: “Müşavirədə də qeyd olunduğu kimi, su itkisi əksər hallarda 40 faizdən çoxdur, bu kifayət qədər böyük rəqəmdir”
Millət vəkili Vüqar Bayramov qeyd etdi ki, itkilərin qaşısının alınmsı üçün infrastrukturun daha da inkişaf etdirilməsi ilə yanaşı, bu sahədə nəzarətin gücləndirilməsinə ehtiyac var. Ölkə üzrə infrastruktur inkişaf etsə də, sahəvi infrastrukturun genişləndirilməsi vacibdir: “Müşavirədə də qeyd olunduğu kimi, su itkisi əksər hallarda 40 faizdən çoxdur. Bu kifayət qədər böyük rəqəmdir. İtkilərin azaldılması eyni zamanda su ehtiyatlarının artmasına səbəb ola bilər”.
Həmsöhbətimiz onu da əlavə etdi ki, su ehtiyatlarının ədalətli bölgüsünə ehtiyac var.
Əli Əlirzayev: “Suyun az qala 40 faizi torpağa hoparaq, son ünvana çatmır, bu da həmin sahəyə rəhbərlik edən şəxslərin və vəsaitin xərclənməsinə nəzarət edən qurumların günahı üzündən baş verib”
İqtisadçı ekspert Əli Əlirzayev bildirdi ki, bütün dünyada, o cümlədən Azərbaycanda ən aktual problemlərdən biri sudur. Azərbaycan su resursları baxımından kifayət qədər kasad ölkədir: “Çünki əsas şirin su hövzə və arteriyaları digər ölkələrin ərazisindən keçməklə ölkəmizə daxil olur. Həmin ölkələrdə sudan istifadə artdıqca isə Azərbaycanda su ehtiyatları azalır. Bu ümumi qlobal problemdir. Bu sahədə sırf Azərbaycana aid spesifik problemlər də mövcuddur. Bu sahəyə - su sisteminin, suvarma işlərinin yaxşılaşdırılması, su kanallarının yaradılmasına indiyə qədər milyardlarla manat vəsait ayrılıb. Amma bu resurslardan bərbad istifadə olunduğundan ciddi effekt verməyib. Su itkilərimiz həddən artıq yüksəkdir, ayrılan vəsaitin doğru-düzgün xərclənməsinə də nəzarət mexanizmi olmayıb. Qeyd olunan sahəyə nəzarət mexanizminin zəif olması ayrılan vəsaitin qeyri-şəffaf xərclənməsinə rəvac verib. Nəticədə problemlər üst-üstə yığılaraq bugünki acınacaqlı vəziyyətin yaranmasına səbəb olub. İndi ölkəmiz ciddi su qıtlığı problemi yaşayır. Bunun nəticəsi olaraq kənd təsərrüfatına böyük ziyan dəyir, əhalinin su təminatında da ciddi problemlər yaşanır. Son illər kənd təsərrüfatında bütün ehtiyatlar pambıqçılıq sahəsinə yönəldiyindən digər sahələrdə su qıtlığı yarandı. Suvarma kanalları müasir suvarma prinsiplərinə uyğun deyil. Ciddi su itkisi baş verir. Suyun az qala 40 faizi torpağa hoparaq, son ünvana çatmır. Yəni, bu sahədə problemlər həddən artıq böyükdür. Bu da həmin sahəyə rəhbərlik edən şəxslərin və vəsaitin xərclənməsinə nəzarət edən qurumların günahı üzündən baş verib. Dövlətdən alınan vəsaitin effektiv xərclənməsi təmin edilməyib”.
Su çatışmazlığı, o cümlədən izafi su itkisi torpaqların şoranlaşmasına, eyni zamanda, eroziya və səhralaşmaya səbəb olur.
Günel CƏLİLOVA
