Ermənistan arxeoloqları yeni saxtakarlıq nümunəsi ortaya qoyublar. Onlar bu dəfə tarixdə mövcud olan və türk etnosu ilə sıx bağlılığı elmi dəlillərlə təsdiqlənən amazonlara qarşı iddialar ortaya qoymağa cəhd ediblər. Guya ki, amazonların ermənilərlə əlaqəsi var və tarixdə iz qoyan amazonlar dünyaya, o cümlədən də Yunanıstana Ermənistandan “yayılıb”.
Erməni mətbuatının iddiasına görə, guya erməni arxeoloqları 2017-ci ildə Lori vilayətində yerləşən Bovir-1 adlanan qəbiristanlıqda bir qadın skeleti aşkarlayıblar, həmin məzardan tapılan zərgərlik və keramika məmulatlarının tədqiqindən sonra məlum olub ki, bu tapıntı e.ə 8-6-cı əsrlərə aiddir. Özlərini Urartu dövlətinə yamaq etməyə cəhd edən və bununla bağlı mənasız iddialar səsləndirən erməni arxeoloqları saxtakarlığın quyruğunu əldən verməyərək həmin tapıntının Urartu dövləti ilə əlaqəsi olduğunu deyiblər. Ermənilər iddia edirlər ki, araşdırmalar zamanı həmin bəzək əşyalarının 20 yaşlı döyüşçü qadına məxsus olduğu aşkarlanıb. Oların fikrincə, bu daş-qaşın qadının cəsədi yanında aşkarlanması onun yüksək təbəqəyə mənsub olduğunu deməyə əsas verir. Ermənilər, həmçinin, qadının döyüşçü olduğunu da deyirlər. Guya ki, qadının əzələlərinin tədqiqi də bunu deməyə əsas verir. Ermənilər yazırlar ki, bu qadının sol dizinə dəmir nizə sancılması bundan xəbər verir. Onlar, həmçinin, qadının bədənində balta və qılınc yaraları da aşkarlayıblar. Arxeoloqlar belə nəticəyə gəliblər ki, qadın döyüş meydanında öldürülüb. Ermənilərin iddiasına görə, Urartu dövlətində erməni mənşəli (?) belə döyüşkən qadınlar olub (?). “Urartu dövlətində “ermənilərin kökünə bağlı” bu qadınlar ərləri ilə çiyin-çiyinə öz ölkələri uğrunda döyüşüblər. Urartudakı bu qadınlar yunanların amazon qadınlar haqqında təsəvvürünü formalaşdırıb (?)” - deyə erməni mediası yazıb.
Guya ki, amazon qadınlar erməni kökənlidir və onlar bütün dünyaya yayılıblar.
Qeyd edək ki, amazonlar yunan mifologiyasında Kiçik Asiyada, Qafqaz dağlarının ətəklərində və ya Azov dənizi ətrafında məskunlaşmış döyüşkən qadınlar qəbiləsi olub. “Amazon" adı guya kamandan ox atmağın asan olması üçün qızların sol döşlərinin yandırılması adətindən meydana gəlib. Amazonlar bütün vaxtlarını döyüşlərdə keçirir, ox-kaman, döyüş baltası, yüngül qalxanla silahlanır, özlərinə də dəbilqə və paltarlar düzəldirmişlər. Amazonlar qonşu tayfaların kişiləri ilə nəsli davam etdirmək naminə nikaha girir və bu zaman doğulan oğlanı öldürür (ya da atalarına verir), qızları isə özlərinə götürürmüşlər. Tarixçilərin fikrincə, amazonlar haqqında əfsanələrdə və onların olimpia qəhrəmanları (Herakl və s.) ilə mübarizələrində matriarxat dövrü əks olunub.
Roma tarixçilərinin söylədiklərinə görə, e.ə. 65-ci ildə Pompeyin başçılığı ilə romalıların Kozisin başçılıq etdiyi albanlara qarşı savaşında albanların tərəfində həm də alban qadınları iştirak edirdilər. Əsir götürülən alban döyüşçüləri arasında çoxlu yaralı qadın da var idi. Alban qadınlarının igidliyi romalıları heyran etmişdi. Məhz bu qadınların cəsurluğu romalılar arasında Qafqaz Albaniyasının şimalındakı dağlarda döyüşkən amazon tayfalarının yaşaması və albanların Romaya qarşı savaşında onlara kömək etmələri haqqında əfsanənin yaranmasına səbəb olub.
Herodot amazonkaların şimali Qara dəniz hövzəsində skiflərlə qonşuluqda yaşadığını göstərirdi. Amazonkaların Azərbaycanda yaşamaları haqqında əsas məlumatları isə Strabon "Coğrafiya" əsərində verib. Strabon bu haqda yazır: "Albaniyanın yuxarı dağlarında amazonkalar yaşayır. Pompeyi yürüşdə müşayiət edən və Albaniyaya gələn Feofan söyləyir ki, skif tayfaları olan Hell və Lehlər amazonkalar və albanlar arasında yaşayırlar. Bu ölkədə həmin tayfalarla amazonkalar arasında Mermodalida çayı axır. Bu yerlərlə yaxşı tanış olan başqa yazıçılar, onların içərisində Skepsiyalı Metrodor və Qipsikart iddia edirlər ki, amazonkalar Qafqaz dağlarının Avn adlanan şimal ətəklərində qarqarlarla qonşuluqda yaşayırlar. Amazonkalar bütün vaxtlarını özləri üçün istifadə edirlər, yer şumlayır, bağçılıq, mal-qara, xüsusilə atlara qulluq etmək kimi mühüm işlər görürlər. Amazonkalar at belində ovla və hərbi təlimlə məşğul olurlar. Onların saçlarını uşaq vaxtı yandırırlar ki, hər iş görəndə, xüsusilə nizə atanda rahat olsunlar. Onlar, həmçinin, ox, yay, yüngül qalxan və balta da işlədirlər. Onlar vəhşi heyvan dərisinə bürünəcək dəbilqə və kəmər hazırlayırlar. Yazdakı iki xüsusi ayda onları qarqarlardan ayıran qonşu dağa qalxırlar. Çox qədim bir mərasimə görə qarqarlar da həmin dağa qalxırlar ki, qadınlarla birgə qurban verib, uşaq doğmaları üçün onlarla yaşasınlar; kim kimlə düşdü, onlar xəlvət, qaranlıqda görüşürlər, qadınları hamilə edərək qarqarlar onları evlərinə buraxırlar. Qadın cinsindən olan bütün uşaqları amazonkalar özlərində saxlayırlar, kişi cinsindən olanları isə qarqarlara verirlər. Hər bir qarqar onlara gətirilən körpəni oğlu bilib böyütməlidir” - deyə tarixi mənbələrdə yazılır.
Açıq göründüyü kimi, burada nə ermənilərdən, nə də hansısa bir Ermənistandan danışılır. Amazonların məskəninin qədim Azərbaycan torpaqları olduğu aşkar görsənir.
“Amazonlar türk mənşəli olub, onlar bizim torpaqlarımızda yaşayıblar”
Tanınmış etnoqraf-alim Ənvər Çingizoğlu “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, indiki Ermənistan ərazisində amazon qadına məxsus skeletin və aksesuarların tapılması tam mümkündür. Müasir Ermənistan ərazisinin qədim türk torpaqları olduğunu deyən Ə.Çingizoğlunun sözlərinə görə, ermənilər amazon qadına məxsus tapıntını Azərbaycan-türk torpağında aşkarlayıb. “İndiki Ermənistan adlandırılan Qərbi Azərbaycanda tariximizin elə açılmamış səhifələri mövcuddur ki, ermənilər o səhifələri saxtalaşdırmaqla məşğul olurlar. Bugünkü Ermənistan ərazisində amazon qəbrinin aşkarlanması mümkündür, çünki ermənilərin məskunlaşdığı bu torpaqlar qədim türk torpaqlarıdır. Birmənalı olaraq amazonların ermənilərlə heç bir əlaqəsi yoxdur. Amazonlar türk mənşəli olub, onlar bizim torpaqlarımızda yaşayıblar, bu cəngavər qadınlar əsl döyüşçülər olublar. Tarixdə erməni qadını döyüşkən olmayıb, ox-yay atmağın, nizə işlətməyin, qılınc oynatmağın, cəng etməyin erməni qadını ilə yaxından-uzaqdan heç bir əlaqəsi yoxdur. Erməni qadınlarının tarixən bir vəzifəsi olub, onu da bütün dünya bilir. Türk qadınları tarix boyu qılınc çalıb, ox, nizə atıb, cəng edib, qəhrəmanlıq göstəriblər. Amazon qadınların Urartu ərazisində yaşaması təbiidir, çünki Urartu da bizim dövlətimiz olub. Ermənilər Türkiyədən, İrandan, Livandan Azərbaycan ərazisinə köçüblər, onlar bura köçənə qədər bu torpaqlar da vardı, onun mədəniyyəti də, insanları da, öz əzəli sahibləri də. Ermənilər Urartunun tarixini saxtalaşdıraraq özlərinə bağlamaq istədikləri kimi, amazonlara qarşı da iddialar irəli sürürlər, amma amazonların erməni kökənli olması tamamilə cəfəngiyyatdır” - deyə bildirən Ə.Çingizoğlunun sözlərinə görə, bizim eradan əvvəl yaşamış amazonların şöhrəti bütün dünyanı dolaşıb və onlar öz döyüşkənliyi, cəsarəti ilə dünyanın ən məşhur sərkərdələrini belə mat qoyublar.
İradə SARIYEVA
