Azərbaycan və Ermənistan jurnalistlərinin qarşılıqlı səfərləri ilə bağlı layihə ətrafında müzakirələr bir müddət əvvəl aparılırdı. Hətta ölkəmizdə buna açıq formada etiraz edənlər də az olmadı. Bir neçə media nümayəndəsi Xarici İşlər Nazirliyinin qabağında etiraz aksiyası da keçirdi. Sonra sosial şəbəkələrdən məlum oldu ki, artıq səfər reallaşıb. Bu xəbəri də hər hansı bir rəsmi qurum yaymadı. Bizim jurnalistlər erməni jurnalistlərin sosial şəbəkələrin onlara aid olan seqmentində paylaşdıqları fotoları görəndən sonra bundan xəbər tutublar.
Yenə rəsmi olmayan məlumatlarda bildirildi ki, Azərbaycanı bu mübadilə proqramında 3 jurnalist təmsil edib. Hər üç jurnalist rusdilli KİV-in əməkdaşıdır. Maraqlıdır ki, birdən-birə həmin siyahıda adı keçməyən, əslən Şuşadan olan bir həmkarımız səfər “təəssüratlarından” bəhs edən yazı ilə çıxış etdi. Hamı elə bildi ki, həmin həmkarımız da səfərdə olub. Sən demə, həmkarımız səfərdə olmayıb, sadəcə, fantaziyalarını qələmə alıb. Bütün bu yanlışlıqlar, təbii ki, layihə ilə bağlı cəmiyyətə rəsmi qurumlar tərəfindən müfəssəl məlumatın verilmədiyindən yarana bilir. Əgər bu proqramın məqsədi xalqları sülhə hazırlamaqdırsa, niyə orada iştirak edən jurnalistlərlə bağlı ətraflı məlumat verilmir? Həmin jurnalist gördüklərini gəlib burada qələmə almayıb, adını anonim saxlayacaqsa, bunun nə faydası ola bilər? Bundan əlavə, hansı sülhə hazırlıqdan söhbət gedə bilər ki, təşkilatçılar öz jurnalistlərimizi cəmiyyətimizdən qorumaq istəyir?
Diqqət edək, Azərbaycan XİN proqramla bağlı qısa bir arayış verib: “ATƏT-in fəaliyyətdə olan sədrinin şəxsi nümayəndəsinin ofisinin təşkilati dəstəyilə Azərbaycan və Ermənistan tərəfindən bu ilin 17-21 noyabr tarixlərində iki ölkənin KİV nümayəndələrinin səfər mübadiləsi təşkil olunub. Səfər çərçivəsində Azərbaycan jurnalistləri Ermənistanda, eləcə də Dağlıq Qarabağ bölgəsində, o cümlədən, Şuşa şəhərində olublar. Erməni jurnalistləri azərbaycanlı həmkarları, QHT nümayəndələri, akademik dairələr, həmçinin, Azərbaycanın Dağlıq Qarabağ bölgəsinin azərbaycanlı icması ilə görüşüblər. Azərbaycanda olarkən erməni jurnalistləri habelə müsəlman, xristian və yəhudi dini ziyarətgahlarına baş çəkiblər".
Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Leyla Abdullayeva mediaya açıqlamasında deyib ki, Ermənistandan olan jurnalistlərin Bakıya səfər etməsi barədə onda məlumat yoxdur.
Jurnalistlərin adları və təmsil etdikləri informasiya vasitələrinin adları da məxfi saxlanır. Niyə?
“...belə gizli saxlanan səfərlərin sülh prosesinə necə təsiri ola bilər?”
Media eksperti Azər Həsrət “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, bu proses əvvəlcədən anormal başlayıb: “Belə bir proqramın nəzərdə tutulduğu ilə bağlı söhbətlər gedirdi. O vaxt biz də fikirlərimizi bildirmişdik. Biz, təbii ki, bu layihə ilə bağlı ehtiyatlı davranırdıq. Demişdik ki, Azərbaycan dövləti məqsədəmüvafiq saydığı zamanda belə səfərlərin baş tutması mümkündür. Ancaq bir şərtlə ki, proses tam şəffaflıqla həyata keçirilsin. İndiki mərhələdə isə biz gördük ki, ictimai rəy çaşdırıldı. Bizim XİN-ə müraciət ünvanlandı ki, belə bir mübadilə proqramı nəzərdə tutulur? Nazirliyin bütün açıqlamalarını izləyirdim, hamısında deyilirdi ki, yox, belə bir layihə nəzərdə tutulmur. İndi isə açıqlama verirlər ki, proses XİN-in məlumatı daxilində baş verib. Mən bunu ictimai rəyə qarşı hörmətsizlik sayıram. Bu adamların gediş-gəlişi ictimai rəyə mənfi emosiyalar ötürəcəksə, deməli, həmin proqram təşkil edilməməli idi. XİN bilirdisə belə səfər var və həmin səfərdən hansısa faydalar gözlənir, onda zəhmət çəkib bu barədə açıqlama verməliydi. Bunu da etmədilər. İndi də jurnalistlər gəlib, heç bir yazıları, reportajları, müsahibələri ortada yoxdur. Niyə? Axı həmin həmkarlarımız ora özəl və ya turistik səfər etməyiblər. Bundan əlavə, belə gizli saxlanan səfərlərin sülh prosesinə necə təsiri ola bilər? Söhbət xalqlar arasında ictimai etimadın möhkəmləndirilməsindən gedirsə, lakin bu, sirr olaraq saxlanırsa, deməli, xalqı təmsil etmədikləri ilə bağlı bir təzad ortaya çıxır. Bu durumu anormal və ziyanlı sayıram. Düşünürəm ki, bundan sonra Azərbaycan XİN və ya hansısa başqa bir qurum bu cür səfərlərlə bağlı addım atarkən, ən azından, heç olmasa media cameəsində bir müzakirə aparmalıdır. Biz, məsələn, Mətbuat Şurasında təmsil olunuruq, amma xəbərimiz yoxdur. Mən hesab edirəm ki, bu səfər onu təşkil edənlərin öz əleyhinə işləyəcək. Buyurub bundan doğan sualları özləri cavablandırarlar”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
