ABŞ-ın daha bir senatoru qondarma “erməni soyqırımı” ilə bağlı qətnaməni bloklayıb. Qeyd edək ki, ABŞ Senatında noyabrın 21-də qətnaməyə səs verilməsi planlaşdırılırdı. Lakin Corciya ştatından olan respublikaçı senator Devid Perdyu qətnaməyə veto qoyub. Xatırladaq ki, bir neçə gün əvvəl Cənubi Karolinadan olan respublikaçı senator Lindsi Qrema da layihəni bloklamışdı. ABŞ Konstitusiyası istənilən senatora istənilən qətnamə üzrə səsverməni bloklamağa imkan verir. Xatırladaq ki, ötən ay ABŞ Nümayəndələr Palatası qondarma "soyqırım"la bağlı qətnamə qəbul edib. Həmin sənəd tam təsdiqlənməsi üçün Konqresin hər iki palatasında qəbul edilməli və ABŞ Prezidenti tərəfindən imzalanmalıdır. Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan ABŞ Prezidenti Donald Trampla görüşündən sonra mətbuat konfransında bildirmişdi ki, Nümayəndələr Palatası tərəfindən bu qətnamənin qəbul edilməsi iki ölkə arasında ikitərəfli münasibətlərə kölgə sala bilər. L.Qrem Türkiyə Prezidenti ilə görüşdən sonra Senatda qətnamənin qəbul edilməsinin əleyhinə çıxıb və bəyan edib ki, senatorlar tarixi yenidən yazmağa çalışmamalıdırlar. Qalmaqala səbəb olan sənədin müəllifi ermənipərəst senator Robert Menendezdir.
ABŞ-da ikinci dəfə genosidə veto qoyulmasında Azərbaycan diplomatiyasının nə dərəcədə təsirli rolu olub? Politoloq Yeganə Hacıyeva “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, ABŞ qanunverici prosedurlara görə sənədin tam təsdiqlənməsi üçün Konqresin hər iki palatasında qəbul edilməli, ardınca isə ABŞ Prezidenti tərəfindən imzalanmalıdır: “Onu da qeyd edim ki , ABŞ Nümayəndələr Palatası qondarma "soyqırım"la bağlı qətnamə haqqında ABŞ qanunvericilərinin rəyi Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan ABŞ Prezidenti Donald Trampla görüşündən sonra nisbətən dəyişilmişdi və görüşdən sonra mətbuat konfransında bildirilmişdi ki, Nümayəndələr Palatası tərəfindən bu qətnamənin qəbul edilməsi iki ölkə arasında münasibətlərə kölgə sala bilər. Onu da qeyd edim ki, “Barış Pinarı” əməliyyatından sonra soyuqlaşan Turkiyə-ABŞ münasibətləri fonunda “erməni soyqırımı” kampaniyalarının aktivləşməsi heç də gözlənilməz hal deyildi. Uzun illərdir ABŞ-Türkiyə münasibətlərinin korlanması üçün əlindən gələni edən erməni lobbi qrupu üçün belə bir məqam göydəndüşmə oldu. Soyqırım sənədinin müəllifi ermənipərəst senator və ANCA – Amerika Erməni Milli Komitəsinin ABŞ Nümayəndələr Palatasındakı ruporlarından biri Robert Menendezdir. Onu da qeyd edim ki, son zamanlar ABŞ xarici siyasət və təhlükəsizlik komitələrinin üzvləri erməni lobbisinin Amerikanın maraqlarına zidd mövqeyindən narahatdırlar. Bu narahatlıq ABŞ-ın Yaxın Şərq və Cənubi Qafqaz siyasəti, Ermənistanın bu regionda fəaliyyətinin ABŞ maraqlarına zidd olması haqqında formalaşan fikilər əsasındadır. Belə rəyin formalaşmasında, əlbəttə, Azərbaycan Diplomatiyasının rolu danınmazdır. Son zamanlar ABŞ-da Azərbaycan səfirliyinin bu istiqamətdə fəaliyyəti, Azərbaycan diplomatları və PA-nın xarici siyasət şöbəsinin rəhbəri Hikmət Hacıyevin ABŞ beyin və təhlükəsizlik mərkəzlərində çıxışları, bu mərkəzlərə bağlı nüfuzlu media qurumlarına müsahibələrində ABŞ-ın Cənubi Qafqaz və Yaxın Şərq siyasətində boşluqları haqqında, Ermənistanın bu regionlarda mövqeyi və bütün bunların uzunmüddətli hesabda ABŞ-ın bu regionlarda maraqlarına neqativ təsiri haqqında səhih məlumatların yaranmasına səbəb olur. Sırf “soyqırım” sənədinə ikinci dəfə veto qoyulmasıni heç şişirtmədən bu fəaliyyətin nəticəsi və Azərbaycan diplomatiyasının təsirli kimi qəbul etmək lazımdır. Əlbəttə, L.Qrem Türkiyə Prezidenti ilə görüşdən sonra Senatda qətnamənin qəbul edilməsinin əleyhinə çıxıb və bəyan edib ki, senatorlar tarixi yenidən yazmağa çalışmamalıdırlar. Lakin ABŞ siyasətinə daxildən bələd olan istənilən şəxs L.Qremin ABŞ milli təhlükəsizlik sahəsində beyin mərkəzlərinə yaxın biri olmasını bilir. Xüsusilə Qremin Atlantik Şura ilə bağlılığı məlumdur. Azərbaycan PA-nın xarici siyasət şöbəsinin rəhbəri Hikmət Hacıyev ABŞ-ın bu təhlükəsizlik üzrə beyin mərkəzlərində çıxışlarındakı güclü arqumentlərdən xəbərsiz deyildir. Ümumiyyətlə isə, sənədin təşəbbüsçüsü olan erməni lobbi qrupunun fəaliyyəti, bəzən kriminal addlmları ABŞ-ın Cənubi Qafqazda maraqlarına zərər vuran Ermənistanın bu addımlarının gizlədilməsinə xidmət edir. ABŞ-ın xarici maliyyə yardımları ayırdığı ölkələr siyahısında öndə gedən və geniş dəstək görən Ermənistanın ABŞ-ın müttəfiqi olmadığının, onun dəyərlərini bölüşmədiyinin, Cənubi Qafqazda Rusiyanın vassalı, Yaxın Şərqdə İranın müttəfiqi olması realllığının gizlədilməsinə xidmət edir”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
