“Bu istiqamətdə bizim tərəfimizdən çox mühüm və əhəmiyyətli işlər görülüb”
Məlum olduğu kimi, Xəzəryanı ölkələrin dövlət başçılarının növbəti sammiti avqustun 12-də Qazaxıstanın cənub-qərbindəki Aktau şəhərində keçiriləcək. Qeyd edək ki, Xəzəryanı ölkələrin xarici işlər nazirlərinin 2017-ci ilin dekabrındakı Moskva görüşündə Xəzər dənizinin hüquqi statusuna dair region ölkələri arasında açıq və mübahisəli qalan bütün məsələlərlə bağlı razılığa gəlinib və Konvensiyanın mətni hazırlanıb. Bu mənada, Xəzəryanı ölkələrin dövlət başçılarının Aktau sammitində Xəzər dənizinin hüquqi statusu haqqında konvensiyanın imzalanacağı gözlənilir. Prosesin bu məntilə sonlana çatmasında Azərbaycan diplomatiyasının xidmətləri necə qiymətləndirilə bilər?
Politoloq Arzu Nağıyev “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, Xəzərin statusu ilə bağlı imzalanma prosesi haqqında müəyyən açıqlamalar var: ”Xəzərin statusu ilə bağlı danışıqlar 1996-cı ildən davam edir. Artıq avqust ayının 12- də Aktauda beş Xəzəryanı dövlətlərin Prezidentlərinin bu sənədi imzalayacaqları gözlənilir. Məsələ bu ilin iyun ayınında Rusiya tərəfindən bir sənəd kimi qəbul edilib. Təbii ki, bu sənəddə elə məqamlar var ki, Qərbi və ya digər dövlətləri razı salmaya bilər. Əsas məqam Xəzəryanı dövlətlərin hərbi qüvvələrinin dənizdə balansının qorunmasıdır və bundan başqa digər dövlətlərin hərbi gəmilərinin Xəzrə daxil olması üçün bütün dövlətlərin razılığının əldə edilməsidir. Bundan başqa, yəqin ki, dənizin dibi və onunla bağlı həyata keçiriləcək iqtisadi layihələr də gündəmdə olacaqdır. Ümumiyyətlə konvesiyaya görə Xəzərdə üzən bütün gəmilər ancaq beş dövlətin bayrağı altında üzə bilərlər. Təbii ki, bu nəticənin əldə olunmasında Azərbaycan diplomatiyasının rolu danılmazdır. Bu istiqamətdə bizim tərəfimizdən çox mühüm və əhəmiyyətli işlər görülüb”.
Politoloq hesab edir ki, Qazaxıstanda Xəzərin statusu ilə bağlı konvensiyanın imzalanması ehtimalı əvvəlcədən də məlum idi: “Bu aspektdən də təbii ki, konvensiyanın imzalanması Xəzəryanı ölkələrin birgə əməkdaşlığı üçün yeni imkanlar açacaq, eyni zamanda, milli sektorlarda standartların müəyyən olunmasına, Xəzərin ekologiyasının qorunması barədə standartların mövcudluğuna gətirib çıxaracaq”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
