Digər sferalarla yanaşı, Azərbaycanla Türkiyə arasında bu gün hərbi əməkdaşlıq da yüksək səviyyədədir. Xatırladaq ki, hələ bir neçə il öncə ölkələrimiz arasında “Azərbaycan Respublikası və Türkiyə Respublikası arasında strateji tərəfdaşlıq və qarşılıqlı yardım haqqında” müqavilə təsdiq edilib.
Elə bu fonda da hərbi əməkdaşlğın dərinləşməsi müşahidə olunur. Belə bir vaxtda bəlli olub ki, hərbi əməkdaşlığın dərinləşməsinə müvafiq olaraq, Azərbaycan qardaş ölkədən Ermənistanı qorxuya sala biləcək daha bir texnikanın alışını həyata keçirə bilər. Söhbət Türkiyənin müasir “Altay” tanklarından gedir. Erməni mətbuatına müsahibəsində rusiyalı hərbi ekspert Aleksandr Xramçixin də bildirib ki, Türkiyənin “Altay” tanklarının Azərbaycana ixracı tamamilə mümkündür.
Türkiyənin ötən əsr boyu SSRİ, Almaniya, Böyük Britaniya, Fransa kimi ölkələrdən tank almağa məcbur olduğunu qeyd edən ekspert maşınqayırma sənayesində əldə olunan nailiyyətlər nəticəsində Türkiyənin öz tanklarını və digər hərbi texnikalarını yaratmağa müvəffəq olduğunu bildirib. Aleksandr Xramçixin “News.am” saytına açıqlamasında bu xüsusda qeyd edib: “Türkiyə ötən əsrdə SSRİ, Fransa, Böyük Britaniya, Almaniya və Amerikadan tanklar alırdı. Lakin zamanla Türkiyənin maşınqayırma üzrə mütəxəssisləri tankların modernləşdirilməsi sirlərinə yiyələnə bildi. Bura Almaniyanın “Leopard” və Amerikanın “M60” tanklarını aid etmək olar. XXI əsrdə isə Türkiyə özünə məxsus tanklar istehsal etməyə başladı. Bu, həmçinin, digər ölkədən tankların alınmasından daha ucuz başa gəlir”. Xramçixin əlavə edib ki, regionda aparıcı rola iddialı olan ölkənin müdafiə texnikasının hazırlanması sahəsində öz bilikləri olmalıdır: “Türkiyə uzun müddətdir silah alveri edən bir ölkə kimi tankların ixracı ilə də məşğul ola bilər. “Altay” Cənubi Koreyanın “K2” tankının müasirləşdirilmiş formasıdır. Tankda “Qara panter”in 60% -dək texnologiyalarından istifadə edilib. Tankın dəyəri isə artıq 5 milyon dolları ötüb. “Altay” tankı ixraca tamamilə çıxarıla bilər. Bu tankı əldə etmək istəyən namizədlər arasında Azərbaycan, Pakistan və Fars Körfəzi ölkələri üstünlük təşkil edir”.
Qeyd edək ki, Koreyanın “K2” tankının imkanları asanlıqla Çin, yaxud Şimali Koreyanın döyüş meydanına çıxara biləcəkləri istənilən texnikanı geridə qoyur. Tankda istifadə olunan möhkəm zirehin tərkibi naməlum qalır. “K2” tankının qorunma və əks-hücum mexanizmi mükəmməldir. Bir növ M1A2 markalı ABŞ tankına bənzəyir, amma çəkisi qat-qat yüngüldür. Tank özü avtomatik şəkildə insan müdaxiləsi olmadan hədəfi müəyyən edə və vura bilir. Hədəflər sırasına təkcə maşınlar yox, helikopterlər də daxildir. Düşmənin canına qorxu salan "Altay" isə Türkiyənin hazırladığı 3-cü nəsil müharibə tankıdır. Uzun müddət dizayn mərhələsində olub. Hər cür şəraitdə istifadəsi mümkün olan tank NATO hərəkatının standartlarına uyğundur. O, modern tanklardakı ən yeni texnologiyalarla təchiz edilib. Üstün atəş gücü və hədəfi dəqiq vurma, yüksək hərəkət qabiliyyətinə malikdir. "Altay"da tank komandanı, nişangah, sürücü və doldurucu olaraq 4 nəfər çalışır. Onun üzərində bir çox fərqli sursatdan ata bilən 120 millimetrlik 55 kalibrlik top var. Atış nəzarət sistemi sayəsində hərəkətdə olan hədəfləri belə yüksək dəqiqliklə vurur. Bundan başqa, bu hərbi texnikada hər cür təhlükədən qoruyan zireh heyətə kimyəvi, bioloji, radioaktiv və nüvə təhdidlərinin belə olduğu şəraitdə çalışmağa imkan verir. Xatırladaq ki, bir çox ölkələr, o cümlədən Azərbaycan bu tankla yaxından maraqlanıb.
Ölkəmizin Türkiyədən silah idxalında hansısa problem yoxdur və bu mənada "Altay" tanklarının da yaxın tezlikdə ordumuzun ixtğiyarında olması tamamilə gözləniləndir. Onu da qeyd edək ki, Azərbaycan indiyədək Türkiyədən 122 millimetr çaplı “T-122 Sakarya" reaktiv atəş sistemləri, “Qasırğa” raketləri, ROKETSAN şirkətinin istehsalı olan TR-107 artırılmış mənzilli raketləri və digər silahlar alıb. Özü də bunlar kifayət qədər mükəmməl silahlardır. Məsələn, “Qasırğa” raketləri çox güclü silah sayılır. Azərbaycanın Müdafiə Nazirliyinin Türkiyənin ROKETSAN şirkətinə sifariş verdiyi “Qasırğa” komplekslərinin çatdırılmasına 2014-cü ilin sentyabr ayında başlanıb və proses 2016-cı ildə yekunlaşıb. Sistemlərin çatdırılması ilə yanaşı onu idarə edən heyətə müvafiq təlimlər keçilib. Bu raketlərin atış mənzili 130 kilometr məsafədir. GPS və İNS naviqasiyasına malik bu raketin dəqiqliyi maksimum məsafədə 30 metr təşkil edir. Raketin uzunluğu 5.24 metr, ağırlığı isə 585 kiloqramdır. “Qasırğa” ilə nəinki İrəvanı, Ermənistanın dərinliyindəki istənilən təhlükə yaradan hədəfləri məhv etmək olar. Bununla, həmçinin Naxçıvandan Qarabağdakı erməni hədəflərinə də zərbələr endirmək mümkündür. Qardaş ölkədən alınan digər silahlar da ordumuzun döyüş gücünü əhəmiyyətli dərəcədə artırır.
Tahir TAĞIYEV
