Elşən Mustafayev: "İran sanksiyaların götürülməsinə görə proqramdan imtina edib"
ABŞ Senatının birtərəfli qaydada İrana qarşı tətbiq edilmiş iqtisadi sanksiyaların daha 10 il müddətinə uzadılması haqqında qərarı "Nüvə anlaşması" ilə yanaşı, beynəlxalq qanunlara da ziddir. Bu sözləri İranın Xarici İşlər Nazirliyinin nümayəndəsi Bəhram Qasemi Tehranda keçirdiyi mətbuat konfransında deyib.
Onun sözlərinə görə, İranla Qərb dövlətləri arasında 2015-ci ilin iyununda razılıq əldə olunaraq sənəd imzalanıb. İmzalanan sənədə əsasən, İrana qarşı tətbiq olunan beynəlxalq iqtisadi sanksiyalar aradan qaldırılmalı, bunun müqabilində isə İran nüvə proqramını məhdudlaşdırmalıdır. İran üzərinə düşən öhdəliyi yerinə yetirsə də, ABŞ bunu etmir.
Xatırladaq ki, ABŞ Senatı İrana qarşı tətbiq etdiyi iqtisadi sanksiyaların 10 il müddətinə uzadılması haqqında qanun layihəsini qəbul edərək Ağ Evə təqdim edib. Lakin bu qanunun qəbul edilib-edilməyəcəyi məsələsi də müəmmalıdır. Qeyd edək ki, noyabrda ABŞ-da prezident seçkiləri keçirilib və Donald Tramp qalib gəlib. Lakin D.Tramp öz səlahiyyətlərini andiçmə mərasimindən sonra həyata keçirməyə başlayacaq. Andiçmə mərasimi yanvarın 20-də keçiriləcək. Hələlik isə ABŞ-ın prezidenti Barak Obamadır. Yanvarın 20-nə qədər B.Obamanın bu qanunu imzalayıb və yaxud geri qaytaracağını isə zaman göstərəcək.
Əksər analitiklər hesab edir ki, ABŞ sanksiyaların müddətini uzadacağı təqdirdə İran nüvə proqramını bərpa edə bilər. Bu baş versə, nə olar?
Ekspert Elşən Mustafayevin sözlərinə görə, vəziyyətin bu həddə çatacağı inandırıcı görünmür: "Çünki nüvə proqramının dayandırılması və İran üzərindən sanksiyaların götürülməsinə dair razılığa "6-lıq" ölkələrilə İran arasında əldə olunan saziş əsasında gəlinib. Burada ABŞ dominant mövqeyə malik deyil. Ola bilər ki, ABŞ üçün keçid dönəmi olan zamanda bir qədər İranın əsəblərini tarıma çəkmək istəyirlər. Hətta mən deyərdim ki, İranın mövqeyini bu vasitə ilə öyrənmək istəyirlər ki, gələcək üçün nə edəcəklərini dəqiq müəyyənləşdirsinlər. İranın cavabı adekvat və sərt oldu. Məkanca İrandan uzaq olan ABŞ üçün bu böyük əhəmiyyət kəsb etməsə də, İsrail və Avropa ölkələri üçün prinsipial əhəmiyyət kəsb edən mövzudur. İran sanksiyaların götürülməsinə görə proqramdan imtina edib. Bu baş tutmayacağı təqdirdə işinə davam edəcək ki, bu da yalnız ABŞ üçün deyil, bütün dünyaya təhlükə vəd edir. İran İraq və Suriya məsələsində də fəallıq göstərir. Hazırkı dönəmdə ABŞ-a İranı daha da incik salıb özünə qarşı cəbhəyə cəlb etmək lazım deyil. Düşünürəm ki, ABŞ son mövqeyində bir qədər korrektələr edəcək".
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
