ABŞ-ın yeni seçilmiş prezidenti Donald Trampın bu postu tutmasına yaradılan əngəllər davam edir. Hadisələrin inkişaf axarı bu ayın 19-da Trampın seçildiyi posta təsdiqinin böyük sual altına düşə biləcəyini göstərir.
Məsələ burasındadır ki, ABŞ-ın Texas ştatından olan 38 seçicidən biri öz mövqeyini dəyişib. Dallasdan olan həkim Kristofer Suprun Donald Trampın xeyrinə səs verməkdən imtina edib. Həkim "The New York Times" üçün yazdığı məqaləsində bildirib ki, Trampı layiqli namizəd hesab etmir: "Fikrimcə, Tramp kifayət qədər təcrübəyə malik deyil". Suprun qeyd edib ki, dekabrın 19-da keçiriləcək səsvermənin gedişatında Respublikaçılar Partiyasından ABŞ prezidentliyinə keçmiş namizədlərdən biri olan Ohayo ştatının qubernatoru Con Keysikaya səs vermək niyyətindədir. Həkim əlavə edib ki, ABŞ üçün hələ hər şey itirilməyib və seçicilər düzgün qərar qəbul edə bilər.
Qeyd edək ki, daha əvvəl Donald Trampa səs verəcək Seçicilər Kollegiyasının 6 nümayəndəsi sonradan mövqeyini dəyişib. Onların sözlərinə görə, demokrat Hillari Klintonun xeyrinə öz seçimlərini dəyişəcəklər. Son nəticələrə görə, Tramp 306, Klinton isə 232 nümayəndənin səsini qazanıb. Amma Seçicilər Kollegiyasının üzvlərinin səf dəyişdirməsi Trampın mövqeyinə mənfi təsir göstərir. Digər tərəfdən bəllidir ki, Yaşıllar Partiyasından olan namizəd Cill Steyn Donald Trampın qazandığı Viskonsin ştatında səslərin yenidən sayılması üçün Seçki Komissiyasına müraciət edib. Viskonsində səslərin yenidən sayılması da rəsmi nəticələrin dəyişməsinə gətirib çıxara bilər. Viskonsində səslər yenidən sayılarsa və nəticə Trampın əleyhinə olarsa, o, Seçicilər Kollegiyasında bu ştatdan olan 10 nümayəndənin səsini itirmiş olacaq. Ümumilikdə Tramp Seçicilər Kollegiyasının 17 səsindən məhrum olacaq. Qeyd edək ki, Viskonsin ştatında Donald Tramp 1 milyon 404 min, Hillari Klinton isə 1 milyon 381 min 823 səs almışdı. Viskonsində səslərin yenidən sayılması 2000-ci il seçkilərini xatırladır. Həmin seçkidə Demokratların namizədi Albert Qor öndə olsa da, Respublikaçıların namizədi Corc Buş məhz Florida ştatında səslərin yenidən sayılması ilə qələbə çaldı.
Cill Steyn isə, Viskonsinlə yanaşı, Miçiqan və Pensilvaniyada da səslərin yenidən hesablanmasını istəyir. Bu fonda ABŞ-ın Miçiqan ştatının baş prokuroru Bill Şuet yerli Ali Məhkəmədən ştatda prezident seçkilərinin nəticələrinin mümkün yenidən hesablanmasına qadağa qoymağı xahiş edib. Miçiqanda qələbəni onun partiyadaşı olan Donald Tramp əldə edib. Burada Tramp Hillari Klintonu cəmi 10700 səs fərqilə üstələyib. Bill Şuet iddia edir ki, səslərin yenidən hesablanmasını istəyən Cill Steyn bunu tələb edə bilməz, çünki o, bunun üçün yetərli səs toplamayıb. Qeyd edək ki, xanım Steyn Miçiqan seçicilərinin 1 faizinin səsini əldə edib. Trampın digər tərəfdarları da ştatdakı 4.8 milyon bülletenin bir-bir əllə sayılmasına qadağa qoyulmasını xahiş edib. Bu arada qeyd edək ki, son hesablamalar bir daha Hillari Klintonun Donald Trampdan daha çox səs topladığını ortaya çıxarıb. Onun Trampdan 2.5 milyon əlavə səs qazandığı məlum olub. Lakin Tramp prezidentlik üçün lazımi səsləri, yəni Seçicilər Kollegiyasının səslərini qazanıb. Xatırladaq ki, milyonlarla amerikalının noyabrda konkret namizədə səs verməsinə baxmayaraq, onların səsi birbaşa hansısa namizədi Ağ Evə göndərmir. ABŞ-da prezidenti Seçicilər Kollegiyası müəyyənləşdirir. Hələ 1787-ci ildə ABŞ Konstitusiyası tərtib olunanda heç bir Avropa ölkəsində vətəndaşlar dövlət başçısını birbaşa seçmirdi. Ona görə də Konstitusiyanın müəllifləri ikimərhələli sistem təsis etdilər ki, buna əsasən xalq səs verir və onların səslərini Seçicilər Kollegiyası qeydiyyadan keçirir. Ümummilli səsvermədən sonra hər ştatın nümayəndələri toplaşaraq prezident seçir. İndi bu vəziyyətdə Seçicilər Kollegiyasının bəzi üzvlərinin mövqeyini dəyişməsi və yenidən hesablanan səslər Donald Tramp üçün ciddi problem ola bilər. Milyarderin öz komandasını formalaşdırıb başa çatdırmaq üzrə olduğu bir vaxtda baş verənlər onun üçün ciddi əngəl sayılır. Bundan əvvəl isə səslərin yenidən hesablanmasına etiraz olaraq Tramp Hillari Klintonun qalib gəldiyi üç ştatda ciddi qanun pozuntuları olduğunu bildirib: "Virciniya, Nyu Hempşir və Kaliforniya ştatlarında ciddi seçki saxtakarlığı olub. Nəyə görə KİV bu barədə məlumat vermir? Ciddi qərəz böyük problemdir". Xatırladaq ki, Tramp bir neçə dəfə milyonlarla səsin Klintonun lehinə qanunsuz şəkildə verildiyini qeyd edib. Beləliklə, ABŞ-ın ən qalmaqallı prezident seçkilərindən sonra bu ölkəyə kimin rəhbərlik edəcəyi hələ tam dəqiqləşməyib. Donald Trampa isə bu yolda əngəl yaradılması davam edir.
Nahid SALAYEV
