Gürcüstanla Avropa İttifaqı arasında münasibətlər getdikcə daha kəskin xarakter alır. Rəsmi Tiflis uzun müddət Avropaya inteqrasiyanı xarici siyasətinin əsas istiqamətlərindən biri kimi təqdim edib. Lakin ölkədə siyasi proseslərin inkişafı, demokratik islahatlarla bağlı fikir ayrılıqları, hökumətin qəbul etdiyi bəzi qərarlar, geosiyasi vəziyyət Tiflis ilə Avropa İttifaqı arasında münasibətlərin son illərdə əhəmiyyətli dərəcədə gərginləşməsinə səbəb olub. Hazırda bu gərginlik Gürcüstanın Rusiya və ABŞ-amünasibətdə yürütdüyü siyasətlə daha da şiddətlənir.
Avropa İttifaqının genişlənmə üzrə komissarı Marta Kosun təmsil etdiyi quruma qoşulmaq istəyən ölkələr, o cümlədən Gürcüstan barədə sələndirdiyi fikirlər Tiflislə Brüsselin münasibətlərinin daha da gərginləşməsinə səbəb olub. Kosun Avropa İttifaqına qoşulmaq istəyən ölkələrin ABŞ prezidenti Donald Trampın MAGA hərəkatı ilə əlaqələrini kəsməli olduğu barədə verdiyi açıqlamalar Tiflisdə böyük qəzəblə qarşılanır. Bundan başqa, Gürcüstan Marta Kosun Rusiya və Çinin namizəd ölkələrə təsiri barədə dediklərini də qəbul etmir. İndi tərəflərin heç biri mövqeyindən geri çəkilmədiyindən, onlar arasında ziddiyyətlər daha kəskin xarakter almağa başlayır. Gürcüstan Avropa İttifaqının diqtəsi altında xarici siyasət yürütməyəcəyini, milli maraqlarını ön planda tutulacağını bəyan edir. Gürcüstan parlamentinin üzvü Quram Maçaraşvili qeyd edir: “Marta Kos Avropa bürokratiyasının mövqeyini dilə gətirir və bizə deyir: ruslara, Çinə və ABŞ-yə müqavimət göstərin, sonra bütün suveren hüquqlarınızı əlinizdən alacağıq və sizi öz sıralarımıza qəbul edəcəyik. Dünyanın üç ən böyük gücü ilə qarşıdurma ilə üzləşəcəyi təqdirdə Avropa İttifaqına qoşulmaq istəyən bir ölkəni təsəvvür etmək çətindir. Belə bir yanaşma ölkənin Avropa ittifaqına bərabərhüquqlu dövlət kimi deyil, müstəqilliyinin məhdudlaşdırılması şərti ilə daxil olmasını nəzərdə tutur”.
Xatırladaq ki, Gürcüstan Avropa İttifaqına üzvlüyə namizəd ölkədir və bu statusu 2023-cü ilin dekabr ayında alıb. Ölkə Brüssel ilə Assosiasiya Sazişi imzalayıb. 2017-ci ildən bəri vətəndaşlar üçün vizasız səyahət mövcuddur. Amma Gürcüstanda “Xarici Təsir Şəffaflığı Aktı”, “Ailə Dəyərlərinin və Yetkinlik Yaşına Çatmayanların Müdafiəsi haqqında” Qanunun qəbul edilməsinə cavab olaraq, Brüssel 2024-cü ildə Tiflis ilə münasibətlərini yenidən nəzərdən keçirdi. Qurum hakim “Gürcü Arzusu” partiyasının nümayəndələri ilə yüksək səviyyəli görüşlərdən imtina etdi və maliyyə yardımını dayandırdı. Buna cavab olaraq, 28 noyabr 2024-cü ildə baş nazir İrakli Kobaxidze ölkənin Avropa İttifaqına daxil olması ilə bağlı danışıqların 2028-ci ilə qədər gündəmdən çıxarılması qərarını elan etdi. Ötən ilin əvvəlində Brüssel məmurlara qarşı cəza tədbiri olaraq Gürcüstanın diplomatik və xidməti pasport sahibləri üçün vizasız səyahəti dayandırdı. İndi Avropa İttıfaqı vizasız səyahətin Gürcüstanın bütün vətəndaşlarına şamil ediləcəyini istisna etmir. Bunun baş verməməsi üçün isə, Avropa İttifaqının digər şərtləri ilə yanaşı, Gürcüstan xarici siyasətində də qurumun tələblərini nəzərə almalıdır. Gürcüstan parlamentinin sədri Şalva Papuaşvili bildirir: “Avropa İttifaqının xarici siyasəti, o cümlədən genişlənmə siyasəti o qədər qeyri-peşəkar olub ki, Brüsseldən gələn açıqlamaları ciddi qəbul etmək çətindir. MAGA hərəkatının hazırkı ABŞ Prezidentinin siyasi dəstək bazası olduğunu nəzərə alsaq, Avropa İttifaqının genişlənmə üzrə komissarı Marta Kosun bu cür açıqlamaları sadəcə absurddur. Namizəd ölkələr suveren dövlətlərdir, xarici siyasətlərini və digər ölkələrlə münasibətlərini müstəqil şəkildə müəyyən edirlər. Bununla belə, Brüssel hətta Gürcüstanın Avropa İttifaqına qoşulmaq üçün atdığı addımlardan əvvəl də ölkəmizin xarici siyasətini diqtə etməyə çalışırdı”. Hazırda Avropa İttifaqı ilə yaranan ziddiyyətləri çözmək üçün rəsmi Tiflis Avropa İttifaqını dialoqa dəvət edir. Amma qurum bundan qaçır.
Samirə SƏFƏROVA
