Məhərrəm Zülfüqarlı: “Göyüşovun dedikləri tam əsassızdır və bu qətiyyən elmi məqsəd daşımır, manipulyasiyadır”
Zəngəzur tarixi Azərbaycan torpağıdır. Zəngəzur bölgəsinin iki hissəyə-Şərqi və Qərbi Zəngəzura bölünməsi 1920-1921-ci illərdə sovet hakimiyyəti illərində baş verib. Azərbaycan SSR Kommunist Partiyası Siyasi və Təşkilat bürosunun 30 noyabr 1920-ci il tarixli qərarı ilə Zəngəzur qəzasının bir hissəsinin Ermənistana verilməsi prosesi başlayıb. Zəngəzur qəzasının ümumi ərazisinin bir hissəsi Azərbaycan SSR-in tərqibində qalsa da, əhəmiyyətli bir hissəsi Ermənistan SSR-ə verildi. Qərar nəticəsində bölgə Şərqi Zəngəzur (Azərbaycan) və Qərbi Zəngəzur (indiki Ermənistan, Syunik) olaraq iki yerə ayrıldı.
1929-cu ildə baş verən ərazi dəyişiklikləri ilə də bəzi kəndlər (məsələn, Meğri və ətraf bölgələr) Ermənistanın tərkibinə verilməklə bölgənin parçalanması daha da dərinləşdi. Şərqi Zəngəzur bu gün Azərbaycan Respublikasının iqtisadi rayonlarından biridir və Zəngilan, Qubadlı, Laçın, Kəlbəcər və Cəbrayıl ətrafını (tarixi mahalın Azərbaycan sərhədlərində qalan hissəsini) əhatə edir.
Qərbi Zəngəzur isə tarixi Zəngəzurun Qafan, Gorus, Sisian (Qarakilsə) və Meğri rayonlarının yerləşdiyi, hazırkı Ermənistan ərazisinə düşən hissəsidir
Bu faktları yazının əvvəlində xatırlatmağımız təsadüfi deyil. Çünki bu tarixi gerçəkliyə ermənisayağı yanaşanlar da var və bunu onlara xatırlatmaq tam yerinə düşür.
Tarix elmləri namizədi Altay Göyüşov erməni uydurmalarına dəstək verib və tarixi təhrif edən iddialar səsləndirib. A.Göyüşov Zəngəzur məsələsini manipulyasiya edib. A.Göyüşov erməni ağzı ilə danışaraq iddia edib ki, Azərbaycan tarixində heç kim ölkənin guya bu hissəsini Şərqi Zəngəzur “adlandırmayıb”.
A.Göyüşov bu əsassız iddianı Aİ-nin Cənubi Qafqaz üzrə xüsusi nümayəndəsi Maqdalena Qrononun “11-12 sentyabr tarixlərində ilk dəfə olaraq Azərbaycan hakimiyyəti tərəfindən diplomatik korpus üçün münaqişədən təsirlənən Qarabağ və Şərqi Zəngəzur bölgələrinə təşkil edilən səfərdə iştirak etdim və vəziyyəti yerindəcə öyrəndim” sözlərinə “cavab” olaraq irəli sürüb, erməni mediası da bunu gen-boluna tirajlayıb.
A.Göyüşov əsassız olaraq iddia edib ki, Əliyev bu termini 2020-ci il müharibəsindən dərhal sonra ortaya atıb. “...Əgər Şərqi Zəngəzur mövcuddursa, məntiqi olaraq Qərbi Zəngəzur da mövcud olmalıdır” deyib A.Göyüşov.
Tarixçilər xatırlatdı ki, 1920-1921-ci ilərdə Zəngəzur iki yerə bölünüb və Şərqi Zəngəzur Azərbaycanda qalıb, Qərbi Zəngəzuru isə ermənilərə veriblər. Bu tarixi faktdır. Ekspertlər qeyd edir ki, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Şərqi Zəngəzur termini tam əsaslı şəkildə işlədir.
Erməniləri başa düşdük, bəs Altay Göyüşov niyə Şərqi və Qərbi Zəngəzur terminini qəbul etmək istəmir?
Tarix elmləri doktoru, professor Məhərrəm Zülfüqarlı baki-xeber.com-a bildirdi ki, bu məsələ ermənilərin və onlar kimi düşünənlərin söz oyunundan başqa bir şey deyil. “Əlbəttə, ərazilərilər coğrafi baxımdan bölünür. Məsələn, biz Dağlıq Şirvan-Aran Şirvan deyirik. Vaxtilə Dağlıq Qarabağ və Aran Qarabağ deyirdik. Coğrafi baxımdan Şərq və Qərbi Zəngəzur terminin işlədilməsində heç bir səhv yoxdur. Sadəcə olaraq, ermənilər uduzan tərəf olduqları üçün hər sözdən tuturlar. Ona qalsa heç İrəvan xanlığı ərazisində yaranan Ermənistan yoxdur. Biz BMT-nin nizamnaməsinə uyğun olaraq, beynəlxalq hüquqa hörmət edərək bunu demirik. 1991-ci ildə BMT bu sərhədlər daxilində Ermənistanı tanıyıb. Ona hörmətlə yanaşırıq. Amma bunlar da söz oyunu oynayaraq Zəngəzurun “Şərqi, Qərbi yoxdur, bunu Azərbycan yaradıb” iddiasını irəli sürürlər. Bunlar hamısı boş şeylərdir. Bu zəif tərəfin acizliyindən irəli gəlir.
Azərbaycanı tərk edib Qərbdə sığınacaq alan insanlar da bu cür manipulyasiya etməklə özlərinə “demokratik imic” qazanmaq istəyirlər. Bu da xoşa gələn hal deyil. Yəni Vətən, millət olan yerdə kiminsə hakimiyyətdən incikliyi varsa, buradan küsüb gedibsə onu kənara qoymalıdır. Çünki Azərbaycan Ermənistan məsələsində Vətən, millət məfhumu var. Amma kimsə artıq aşılanıbsa, Vətən, millət hissindən məhrumdursa bu onun problemidir.
Göyüşovun dedikləri saxtadır, uydurmadır. O, çalışır ki, Avropada özünə “obyektiv insan” imici qazansın və ona görə də bu cür əsassız iddalar irəli sürür. “Obyektiv” görünmək istəyir, bu da ona hörmət gətirmir.
Zəngəzur qədim Azərbaycan torpağıdır. Keçən əsrin 20-ci illərində bu ərazini parçalayıblar, Şərq hissəsi Azərbaycanda qalıb, Qərb hissəsi isə Ermənistana verilib. Yəni Şərqi və Qərbi Zəngəzur olub və var. Göyüşovun dedikləri tam əsassızdır və bu qətiyyən elmi məqsəd daşımır, manipulyasiyadır. Yəni Azərbaycan Prezidenti bu ifadəni tarixdən götürüb və tamamilə əsaslıdır”-deyə M.Zülfüqarlı qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
