Akif Nağı: "Qərb Ukraynanı Rusiyaya qarşı öz hesabına silah istehsal edən gücə çevirmək istəyir"
Rusiya XİN-in nümayəndəsi Mariya Zaxarova bildirib ki, Moskva Böyük Britaniyanın Ukraynaya uzaqmənzilli silahlarla yanaşı, “Storm Shadow” qanadlı raketlərinin Ukrayna müəssisələrində müstəqil şəkildə yığılması üçün texnoloji məlumatlar verməsi barədə informasiyanı izləyir.
Zaxarovanın sözlərinə görə, Böyük Britaniya bununla Ukraynaya yalnız hazır raketlər təqdim etməklə kifayətlənmir, həm də onların istehsal imkanlarının yaradılmasına kömək edir. O, Londonun Rusiyaya qarşı siyasətinin davam etdirildiyini vurğulayıb.
Rusiya XİN nümayəndəsi qeyd edib ki, Fransa Prezidenti Emmanuel Makron da daha əvvəl oxşar şəkildə raket texnologiyalarının ötürülməsi imkanını açıqlamışdı, lakin bunu həyata keçirə bilməmişdi. Zaxarova bildirib ki, Moskva bu addımları diqqətlə izləyir və məsələ ilə bağlı daha ətraflı açıqlamaların veriləcəyini deyib.
Qərbin Ukraynaya qanadlı raketlərin istehsal texnologiyalarını ötürməsində əsas məqsəd nədir: Kiyevin öz uzaqmənzilli silah istehsalını formalaşdıraraq Rusiyaya daha dərin zərbələr endirmək imkanını artırmaq, müharibəni uzadaraq Moskvanın hərbi potensialını zəiflətmək, yoxsa Qərb ölkələrinin birbaşa raket tədarükü ilə bağlı məsuliyyətini azaltmaq?
Politoloq Akif Nağı məsələ ilə əlaqədar "Bakı-Xəbər" qəzetinə açıqlamasında bildirib ki, Böyük Britaniya və Fransa kimi Qərb ölkələrinin Ukraynaya raket texnologiyalarının ötürülməsi Rusiyaya qarşı ümumi strategiyanın tərkib hissəsidir.
Onun sözlərinə görə, burada əsas məqsədlərdən biri Ukraynanın müəyyən silahları, o cümlədən uzaqmənzilli raketləri müstəqil şəkildə istehsal etmək imkanına malik olmasıdır. Çünki Qərb ölkələri müharibənin yaxın perspektivdə tamamilə başa çatacağını düşünmürlər və hətta, mümkün atəşkəs və ya sülh razılaşmasından sonra yeni qarşıdurma ehtimalını da nəzərə alırlar. Bu baxımdan Ukraynanın öz hərbi-sənaye imkanlarını formalaşdırması Qərb üçün strateji əhəmiyyət daşıyır.
Akif Nağı hesab edir ki, silahların davamlı şəkildə xaricdən göndərilməsi həm maliyyə, həm də logistika baxımından Qərb ölkələri üçün ciddi yükdür. Ukraynada həmin silahların istehsalının qurulması isə bu yükün müəyyən hissəsini aradan qaldıra bilər. Qərb ölkələri texnologiya, avadanlıq və mütəxəssis dəstəyi göstərməklə Ukraynanın öz ərazisində silah istehsalını təşkil etməsinə şərait yarada bilər.
Politoloqun fikrincə, burada Qərbin daxili siyasi və maliyyə maraqları da nəzərə alınmalıdır. Xüsusilə ABŞ-da Ukraynaya silah yardımı ilə bağlı vaxtaşırı mübahisələr yaranır. Vaşinqton Avropa ölkələrinin Ukraynaya dəstəyin maliyyə yükündə daha böyük pay götürməsinə çalışır. Bu baxımdan Ukraynanın müəyyən silahları özü istehsal etməsi Qərbin üzərinə düşən yükü də azalda bilər.
Ekspert əlavə edib ki, ikinci mühüm istiqamət Rusiyanın hərbi potensialının zəiflədilməsidir. Qərb ölkələri Ukraynanın uzaqmənzilli silahlara və onların istehsal imkanlarına malik olmasını Rusiyaya qarşı çəkindirici amil kimi qiymətləndirirlər. Məqsəd yalnız hazırkı müharibədə Rusiyanın imkanlarını məhdudlaşdırmaq deyil, həm də gələcəkdə Moskvanın Ukraynaya və digər Avropa ölkələrinə qarşı yeni hərbi əməliyyatlara başlama ehtimalını azaltmaqdır.
Akif Nağı bildirib ki, Ukraynanın öz hərbi sənayesini inkişaf etdirməsi onu Avropa ilə Rusiya arasında mühüm təhlükəsizlik buferinə də çevirə bilər. Qərbin yanaşmasında Ukraynanın güclü və silahlı olması Rusiyanın Avropaya doğru hərbi ekspansiyasının qarşısını alan amillərdən biri kimi nəzərdən keçirilir.
Politoloqun fikrincə, üçüncü istiqamət isə Rusiyanın dərinliyindəki hədəflərə zərbə endirmək imkanlarının artırılmasıdır. Uzaqmənzilli raketlərin Ukraynanın özündə istehsal olunması Kiyevə daha operativ şəkildə silah əldə etmək və Rusiya ərazisindəki hərbi obyektlərə zərbələr endirmək imkanı verə bilər. Belə olduqda Ukrayna hər bir raket üçün Qərbdən yeni tədarük gözləmək məcburiyyətində qalmır.
"Burada əsas məsələ Ukraynanın öz hesabına, öz imkanları ilə silah istehsal etməsidir. Qərb həm maliyyə və logistika baxımından üzərinə düşən yükü azaltmağa, həm də Rusiyanı maksimum zəiflətməyə çalışır. Eyni zamanda Ukraynanın güclü silahlanması Rusiyanın gələcəkdə aqressiv addımlar atmasının qarşısını alan ciddi çəkindirici amil kimi nəzərdə tutulur", – deyə Akif Nağı vurğulayıb.
Beləliklə, ekspertin yanaşmasına görə, Qərbin Ukraynaya raket texnologiyalarını ötürməsini yalnız "müharibəni uzatmaq" və ya birbaşa raket tədarükünə görə məsuliyyətdən yayınmaq cəhdi kimi qiymətləndirmək düzgün olmaz. Burada bir neçə məqsəd üst-üstə düşür: Ukraynanın uzunmüddətli hərbi dayanıqlılığının təmin edilməsi, Qərbin silah tədarükü yükünün azaldılması, Rusiyanın hərbi potensialının zəiflədilməsi və gələcək mümkün qarşıdurmalarda Ukraynanın özünü müdafiə imkanlarının artırılması.
Dəniz NƏSİRLİ
