Xaqani Cəfərli: “Qənaətimcə, İranla Oman arasında Hörmüz boğazı ilə bağlı əldə olunmuş razılığın...”
İran və Oman rəsmiləri Hörmüz boğazından gəmilərin daşınması üçün müvəqqəti marşrut barədə razılığa gəliblər. Bu barədə İran xarici işlər nazirinin müavini Kazem Qəribabadi bildirib.
“Biz Omanla razılığa gəldik ki, gəmilər boğaza İranın ərazi sularından daxil olacaq. Boğazdan çıxan marşrutun bir hissəsi də İranın ərazi sularından keçəcək", - deyə Yaxın Şərq mediası onun sözlərini sitat gətirib.
Diplomat izah edib ki, bu müvəqqəti marşrut üçün ilkin təklif İran hərbçiləri tərəfindən irəli sürülüb. Daha sonra iki ölkə təklifi təxminən 40 gün müzakirə ediblər.
Qəribabadi bunun müvəqqəti bir həll olduğunu vurğuladı. İran və Oman daha sonra daimi bir marşrut barədə danışıqlar aparacaqlar.
O, əldə edilən razılaşmaların başqa bir marşrutun - Hörmüz boğazının cənub hissəsindən keçməsinin əvəz edilməsini nəzərdə tutduğunu vurğuladı. Onun sözlərinə görə, Oman hakimiyyəti əvvəlcə "ABŞ-ın təzyiqi altında" buna razılıq verib.
İranlı diplomat xəbərdarlıq etdi ki, müvəqqəti marşruta razılıq vermək boğazın gəmiçilik üçün tam açıq olması demək deyil.
Qəribabadi bildirib ki, "bu, boğazın açıq olması demək deyil". O izah etdi ki, boğazdan keçən nəqliyyat yalnız ABŞ ilə münaqişə tam həll edildikdən sonra bərpa edilə bilər.
İran və Oman Hörmüz boğazından gəmilərin keçidi üçün müvəqqəti marşrut barədə razılığa gəliblər, ABŞ Prezidenti Donald Trampın boğazın minalardan təmizləndiyi iddiaları isə Tehran tərəfindən təkzib edilib.
Politoloq Xaqani Cəfərli məsələ ilə bağlı baki-xeber.com-a bildirdi ki, İranla Oman arasında Hörmüz boğazı ilə bağlı əldə olunmuş razılığın müvəqqəti olduğu, yeni anlaşmanın əldə olunması ilə bağlı danışqıların davam edəcəyi haqqında məlumatı nəzərə alsaq bu hadisəni Tehranın diplomatik gedişi kimi təqdim etmək olar. “Hörmüz boğazı İranın əlində yeganə təsir vasitəsi olduğu üçün Tehran onunla bağlı belə siyasi gedişlər edir. Lakin Tehranda unudurlar ki, bu addım 1936-cı il Montrö boğazlar konvensiyasına zidd olduğu kimi, əksər dövlətlərin də maraqlarına ziddir. Çünki, İranın ardınca digər dövlətlər də ərazi sularına aid boğazlar üzərində söz sahibi olmaq niyyətinə düşə bilər ki, bu dünya iqtisadiyatına ağır zərbə vura bilər. Qənaətimcə, boğazlar üzərində dövlətlərin söz sahibi olması ən çox Çinin maraqlarına təhlükədir. Bu baxımından İran bu addımı ilə ABŞ-ın qarşısında tam təklənir. ABŞ prezidenti bəyan edib ki, İranın Hörmüz boğazı üzərində hakimiyəti ələ keçirməsinə imkan verməyəcək”.
X.Cəfərli vurğuladı ki, Tramp İranla bərabər hərəkət edəcəyi tərzdə Omanı da cəzalandıracaqlarını bəyan edib. “Ona görə də qənaətimcə İranla Oman arasında Hörmüz boğazı ilə bağlı əldə olunmuş razılığın ciddi nəticələr doğurmayacaq. Əksinə, bu İrana daha böyük zərər vuraraq onun daha da təklənməsinə səbəb olacaq”-deyə X.Cəfərli qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
