Faiq Ələkbərli: “Onun hakimiyyətdən uzaqlaşdırılmasında və barəsində qaldırılmış cinayət işinin bərpa edilməsində Tramp maraqlı ola bilər”
Fevralın 28-də başlanan ABŞ/İsrail və İran müharibəsi ilə bağlı müvəqqəti atəşkəs elan olunub. Müharibədə atəşkəsin əldə olunmasından sonra İsrailin baş naziri Binyamin Netanyahunun taleyinin necə olacağı geniş müzakirə olunur.
Bəzi ekspertlər belə bir fikirdədirlər ki, əgər ABŞ/İsrail İran müharibəsi tamamilə dayandırılsa, uzun müddətlik sülh bərqərar olsa İsrailin daxilində Netanyahuya qarşı qaldırılmış köhnə cinayət işlərinə yenidən rəvac veriləcək. Hətta onun keçmişdə həbsinə order də var və o vaxt ABŞ prezidenti Donald Tramp İsrail prezidentindən tələb etmişdi ki, həmin orderi ləğv etsin. Amma İsrail prezidenti bu tələbi qəbul etmədi və bildirdi ki, bu məsələdə məhkəmə sona qədər getməlidir. Ekspertlər hesab edirlər ki, müharibə dayanan, daimi sülh bərqərar olan kimi Netanyahuya qarşı qaldırılmış köhnə cinayət işi yenidən qaldırılacaq. Bunun perspektivləri nə qədərdir? Yəni ola bilərmi ki, Tramp Netanyahunu müdafiə etməkdən imtina etsin, onu qurban versin?
AMEA-nın Fəlsəfə və Sosiologiya İnstitunun şöbə müdiri, fəlsəfə doktoru, siyasi ekspert Faiq Ələkbərli baki-xeber.com-a bildirdi ki, ABŞ/İsrail İran müharibəsi əgər tamamilə dayandırılarsa bu Netanyahu üçün ciddi problem yarada bilər. “Netanyahunun bir sıra addımlarını və davranışlarını artıq Tramp da qəbul edə bilmir. Bir çox məsələlərdə Trampın Netanyahunun toyuna getməsi fikirləri də var və bu da özünü biruzə verir. Əlbəttə, əgər müharibə tamamilə dayandırılsa və sülh bərqərar olsa bu zaman Netanyahuya qarşı açılan cinayət işinin yenidən bərpa olunması və Trampın da buna göz yumması gözləniləndir. Üstəlik, ola bilsin, Tramp hətta onu tamamilə müdafiə etməsin və onun İsraili idarə etməkdən kənarlaşdırılmasına nail olsun. Bütün hallarda Tramp biruzə verməsə də İranla müharibənin nəticələrinin gəlib belə bir səviyyəyə çatması ABŞ üçün uğurlu olmadı. ABŞ bir çox üstünlüklər əldə etməsinə baxmayaraq, bu müharibə onun üçün uğurlu olmadı. Halbuki Netanyahu Trampı inandırmışdı ki, İran əhalisinin hamısı hökumətə müxalifdir, müdaxilə başlayarsa orada dərhal inqilab başlayacaq. Bu gerçəkləşməməsi. Gözləntilərin özünü doğrultmaması Tramp üçün çox ciddi bir zərbə oldu. Bunun da səbəbkarı Netanyahudur. Doğrudur, İranda böyük müxalif qüvvə var, amma müharibənin bu şəkildə yanlış aparılması istənilən nəticəni vermədi. İranda molla rejiminə müxalif olanların bir qismi də rejimə dəstək verməyə başladı”.
F.Ələkbərli hesab edir ki, bu kimi məsələlərlə bağlı Netanyahunun Trampı yanlış məlumatlandırması ABŞ prezidentinin İsrailin baş nazirinə qarşı əks-mövqedə dayanmasına səbəb ola bilər. “Onun hakimiyyətdən uzaqlaşdırılmasında və barəsində qaldırılmış cinayət işinin bərpa edilməsində Tramp maraqlı ola bilər. Hesab edirəm ki, Tramp Netanyahuya qarşı mövqeyini xeyli dərəcədə dəyişib. Çünki Netanyahunun və ətrafındakıların Trampa verdikləri vədlər əsasən özünü doğrultmadı. Bu anlamda Netanyahunun məsələsi atəşkəs dövründə yeni bir mərhələyə qədəm qoyub onun əleyhinə çevrilə bilər”-deyə F.Ələkbərli qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
