“Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Gürcüstana bir günlük rəsmi səfəri zamanı Bakının enerji ixracı, Orta Dəhlizin inkişafı və Qara dəniz limanlarına çıxış baxımından Gürcüstana olan marağını təsdiqlədi”. Bu fikirlər “Vesti Kavkaza” nəşrində yer alıb.
Nəşr daha sonra yazır: “Tiflis səfəri ərəfəsində Cənubi Qafqazda “Tramp marşrutu” da daxil olmaqla yeni logistika marşrutlarının Gürcüstanın tranzit potensialını azaldacağı ilə bağlı narahatlıqlar ifadə edildi. Lakin prezident Əliyev təkcə Gürcüstan vasitəsilə tranziti inkişaf etdirməyə deyil, həm də birgə nəqliyyat layihələrinə əhəmiyyətli dərəcədə investisiya qoymağa hazır olduğunu təsdiqlədi. İlham Əliyev Gürcüstan prezidenti Mixeil Kavelaşvili ilə təntənəli görüş keçirib və konstitusiyaya əsasən, ölkədə tam hakimiyyətə malik baş nazir İrakli Kobaxidze ilə ətraflı söhbət edib. "Gürcü Arzusu" partiyasının təsisçisi və fəxri sədri Bidzina İvanişvili Gürcüstanın ən nüfuzlu fiquru olaraq qaldığı üçün İlham Əliyev Kobaxidze, iqtisadiyyat naziri Mariam Kvrivişvili və xarici işlər naziri Maka Boçorişvilinin iştirakı ilə onunla ayrıca işgüzar görüş keçirib. Bütün görüşlər qapalı qapılar arxasında keçirilsə də, hər iki tərəfin açıqlamalarına əsasən, müzakirələr Mərkəzi Asiyadan Türkiyəyə və Gürcüstan və Azərbaycan vasitəsilə Avropaya Orta Dəhlizin inkişafı; Azərbaycandan Türkiyəyə qədər olan Bakı-Tiflis-Qars dəmir yolu xəttinin7 tutumunun artırılması və Qara dəniz sahilindəki Kulevi limanına daha sürətli və daha səmərəli çıxış perspektivi ilə Gürcüstanın nəqliyyat infrastrukturuna, əsasən Gürcüstan Dəmir Yoluna Azərbaycanın investisiyalarını əhatə edirdi. Bu liman Azərbaycana məxsusdur və bir neçə ildir ki, uğurla fəaliyyət göstərir. Azərbaycan prezidenti Gürcüstanı "Azərbaycan neft və qazının 16 ölkəyə nəql edildiyi ilk ölkə" adlandırıb. O, Gürcüstanın "əlverişli investisiya mühiti" yaratdığını və "bir çox xarici investorların, o cümlədən Azərbaycan investorlarının iqtisadi artıma və siyasi sabitliyə daha da töhfə vermək üçün əla fürsət əldə edəcəyini" bildirib.
İlham Əliyev həmçinin qeyd edib ki, Azərbaycan-Gürcüstan ticarət dövriyyəsi "daim artır" və "biznes mühiti investisiyaları daha da artırmaq üçün imkan yaradır - ölkəmiz artıq Gürcüstana 3,6 milyard dollar sərmayə qoyub". İvanişvili ilə söhbət də daxil olmaqla, bütün görüşlərdə Azərbaycan və Gürcüstanın Qara dənizin dibi ilə çəkməyi planlaşdırdığı kabel vasitəsilə Azərbaycan (və nəticədə Gürcüstan) elektrik enerjisinin Avropaya ixracı üçün "yaşıl dəhliz"in rolu qeyd edilib”. Bütün bunlar Gürcüstanın Azərbaycan sarıdan narahatlığına son verib. Tiflis şəhərinin meri Kaxa Kaladze Azərbaycan prezidenti İlham Əliyevin Gürcüstana səfərini şərh edərkən söyləyib: “Region ölkələri arasında dinc və dostluq münasibətlərinin dərinləşdirilməsinin alternativi yoxdur. Yaxın Şərqdə baş verən çətin prosesləri nəzərə alsaq, sülhdən başqa alternativ yoxdur. Bizim Azərbaycanla dostluq münasibətlərimiz var. Ölkə rəhbərlərinin belə səfərləri dostluq münasibətlərinin dərinləşməsinə töhfə verir”. Onun sözlərinə görə, Azərbaycan prezidentindən fərqli olaraq Avropa siyasətçiləri Gürcüstanın Orta Dəhlizdəki əhəmiyyəti barədə bilərəkdən danışmırlar:
“Geosiyasi mövqeyimiz hər kəs üçün vacibdir. Buna görə də, Gürcüstanın bu dəhlizdə istifadəsi arzuolunandır. Bəzi Avropa siyasətçilərinin Gürcüstanın bu məsələdəki rolunu qeyd etməməsinin səbəbi siyasi qərardır. Son illərdə ölkəmizə qarşı şantaj, təhqir və təhdidlərin şahidi oluruq. Bu münasibət qəbuledilməzdir. Bilirik ki, bunun səbəbi ölkənin və gürcü xalqının iqtisadi inkişafına zərər verəcək addımlar atmamağımızdır və buna görə də onlar Gürcüstana qarşı aqressiv münasibət bəsləyirlər”. Gürcü ekspert Vaxo Caraia isə qeyd edir ki, ölkələrimizin mövcud potensialı hazırda istifadə etdiyimizdən qat-qat böyükdür: “Biz strateji tərəfdaş ölkələrik, çoxsaylı layihələri birgə həyata keçiririk və Cənubi Qafqazda təhlükəsizliyi, iqtisadi sabitliyi, eləcə də digər sahələrdə, o cümlədən hərbi kontekstdə əməkdaşlığı təmin edən bir tandemi təmsil edirik. Ona görə də hesab edirəm ki, Azərbaycan prezidenti İlham Əliyevin Gürcüstana səfəri mühüm hadisədir. Hesab edirəm ki, ölkələrimizin mövcud potensialı hazırda istifadə etdiyimizdən qat-qat böyükdür. Bu, həm iqtisadi, həm də digər sahələrə aiddir. Mövcud regional münaqişələr fonunda Azərbaycan və Gürcüstanın daha sıx əməkdaşlıq etməsi vacibdir. Tərəflər bir-birinin mövqelərini maksimum dərəcədə dəstəkləməlidir”. Ekspert hesab edir ki, Orta Dəhliz konsepsiyası maksimum dayanıqlı və səmərəli olmalıdır ki, həm Gürcüstan, həm də Azərbaycan üçün ən yüksək fayda versin. Onun fikrincə, perspektivdə bu dəhliz Ermənistan üçün də müəyyən imkanlar yarada bilər.
Ramil QULİYEV
