Xaqani Cəfərli: “Bütün bunlar və teokratik rejimin imkanları ilə üst-üstə düşməyən iddiaları atəşkəsə imkan vermir”
Tehran administrasiyası ABŞ-ın vasitəçi ölkələr vasitəsilə təqdim etdiyi müvəqqəti atəşkəs təklifini rədd edib. İrantərəf ABŞ-a Hörmüz boğazından təhlükəsiz keçidin təmin edilməsi üçün protokollar da daxil olmaqla 10 şərt irəli sürüb. Baki-xeber.com İranın rəsmi xəbər agentliyi İRNA-ya istinadən bildirir ki, Tehranın ABŞ-ın Pakistan vasitəsilə müharibəyə son qoymaq təklifinə cavab verdiyini açıqlayıb.
İran mövcud şərtlər daxilində atəşkəsi qəbul etmədiyini bildirib. Tehran administrasiyası hesab edir ki, müvəqqəti həll yolları axtarmaq əvəzinə, tələblər yerinə yetirilməli və müharibə birdəfəlik bitirilməlidir.
İranın cavabındakı əsas məqamlardan biri Hörmüz boğazı ilə bağlıdır. Tehran, regiondakı münaqişələrə son qoymaqla birlikdə boğazdan təhlükəsiz keçidi təmin zəmanət altına alacaq protokol tələb edir.
İRNA-nın məlumatına görə, İranın tələbləri arasında "iqtisadi sanksiyaların ləğvi" və "müharibədən sonrakı yenidənqurma prosesinə dəstək" də yer alır. İranın mesajında tələblərinə hörmət edilməsinin vacibliyi vurğulanıb və həllin bu çərçivədə mümkün ola biləcəyi vurğulanıb.
“Axios”un məlumatına görə, bir ABŞ rəsmisi İranın müharibəyə son qoymaqla bağlı 10 bəndlik cavab göndərdiyini bildirib. ABŞ rəsmisi bu cavabın "maksimalist" olduğunu və diplomatik həll yolunda irəliləyişə imkan tanıyıb-tanımayacağının bəlli olmadığını bildirib.
İran ABŞ-ın müvəqqəti atəşkəs təklifini rədd edib. İran ABŞ-ın bu təklifini niyə qəbul etmədi? Bunu necə dəyərləndirmək olar?
Politoloq Xaqani Cəfərli baki-xeber.com-a bildirdi ki, İrandakı teokratik rejimin ABŞ-ın müvəqqəti atəşkəs təklifini rədd etməsi əsasən iki səbəblə izah edilə bilər: “Teokratik rejimin hərbi-siyasi elitası müharibə bitərsə nə edəcəklərini aydın təsəvvür etmirlər. Çünki, bu hərbi əməliyyatlardan öncə də İranın iqtisadiyyatı tammailə çökmüşdü. Teokartik rejim üç ay öncə etirazları qan içində boğsa da, yeni etirazların da yaxınlaşdığını gözəl bilir. Bəlkə də etirazların qarşısını alan hərbi əməliyyatlar. Bu günə qədər heç bir toplum bombadırman altında etiraz aksiyasi keçirməyib”.
X.Cəfərli hesab edir ki, İranda rejimdən narazı olan kəsimlərin hərbi əməliyyatların dayanmasını gözlədiklərini, hərbi əməliyyatlar bitəndən sonra İranı etirazların bürüyəcəyini teokratik rejimin siyasi-hərbi elitaslı yaxşı bilir. “Bu isə onları qorxudur. Digər tərəfdən teokartik rejimin daşıyıcıları Allah yolunda döyüşdüklərinə, ABŞ-İsrail tərəfindən öldürüldükləri halda cənnətə gedəcəklərinə inanırlar. Bütün bunlar və teokratik rejimin imkanları ilə üst-üstə düşməyən iddiaları atəşkəsə imkan vermir”-deyə politoloq qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
