Xaqani Cəfərli: "Obrazlı desək, İsrail səngərdə əlində silah, bir gözü açıq yatan döyüşçüyə bənzəyir"
İsraildə müharibəyə qarşı etirazlar getdikcə kəskinləşir. Hətta Türkiyə mediası bunun ümumxalq üsyanına çevrilə biləcəyini deyir. Benyamin Netanyahunun paçka-paçka dollar yeyən maskalı maketi küçələrdə nümayiş etdirilir. Sonrakı vəziyyət nə vəd edir?
Bu, ölkədə sosial gərginliyin artdığını və etirazların daha geniş miqyas ala biləcəyini göstərir. Nəticədə siyasi qərarvericilər üçün əlavə təzyiqlər yarana, etirazlar daha çox şəhərlərə və müxtəlif sosial təbəqələrə yayıla bilər.
İsraildə etirazların kəskinləşməsi və Benyamin Netanyahuya qarşı nümayişlərin artması ölkədə siyasi və sosial gərginliyi ciddi şəkildə yüksəldə bilər. Netanyahu uzun illərdir siyasətdədir və ona qarşı korrupsiya ittihamları, maliyyə pozuntuları və digər mübahisəli hallarla bağlı bir neçə məhkəmə işi mövcuddur. Etirazların genişlənməsi, küçələrdə onun simvolik olaraq tənqid olunması və cəmiyyətin narazılığının artması, bu hüquqi proseslərə ictimai diqqəti daha da gücləndirə bilər.
Əgər etirazlar ölkə daxilində daha çox dəstək qazanarsa, siyasi opponentlər və partiyalar onun hakimiyyətdən getməsini müzakirə etməyə daha cəsarətli yanaşa bilərlər. Bu həm parlament səviyyəsində, həm də koalisiya və seçki strategiyalarında təsir göstərə bilər. İctimai təzyiq və siyasi debat birləşərək Netanyahuya qarşı siyasi alternativlərin güclənməsinə səbəb ola bilər.
Bununla belə, Netanyahu hələ də İsrail siyasətində güclü nüfuza malikdir və birbaşa hakimiyyətdən getməsi sadəcə küçə etirazları ilə deyil, həm də parlament və hüquqi proseslərin nəticəsi ilə müəyyənləşir. Etirazların gücü onun siyasi qərarlarına təsir edə bilər, amma tam hakimiyyətdən çıxması üçün həm hüquqi, həm də siyasi mexanizmlərin işləməsi lazımdır.
Qısaca desək, korrupsiya və digər ittihamlar ictimaiyyətin diqqətinə çıxsa, etirazlar genişlənərsə, Netanyahuya qarşı hakimiyyətdən getməsi müzakirəsi real ola bilər, amma bu, təkcə etirazların deyil, həm də İsrailin siyasi və hüquqi sisteminin fəaliyyətindən asılıdır
Politoloq Xaqani Cəfərli məsələ ilə bağlı "Bakı-Xəbər" qəzetinə açıqlamasında bildirdi ki, İsraildə müharibə əleyhidarları ilə yanaşı hərbi əməliyyatları dəstəkləyənlər də var: "Payızda keçiriləcək seçkilərdə Binyamin Netanyahunun lideri olduğu Likid Partiyasının birinci partiya olmaq ehtimalı İrana qarşı müharibədən əvvəlki vaxtla müqayisədə artıb. İsrail təhlükəsizlik məsələsini həll etməmiş dövlətlərdən olduğu üçün bu ölkədə bir saylı məsələ təhlükəsizlik. Üstəlik, İsraildə müxalifət bəzi məəslələrdə hakimiyyətdən daha sərt mövqe tutur. Məsələn, növbəti seçkilərdə qalib gələrək hökuməti formalaşdırmağa iddialı keçmiş baş nazir Naftali Bennet Netanyahu hökumətini Türkiyə və Qətərə qarşı yumşaq mövqe tutmaqda ittiham edir. “Türkiyə ikinci İrandır” sözləri də Naftali Bennetə məxsusdur.
Obrazlı desək, İsrail səngərdə əlində silah, bir gözü açıq yatan döyüşçüyə bənzəyir. Çünki, elə bir çoğrafiyada yerləşir ki, istənilən bir diqqətsizlik ağır nəticələrə səbəb olur. HƏMAS-ın qanlı terroru da belə diqqətsliklərdən birinin nəticəsidir. Əgər Netanyahu hökuməti Aviqdor Libermanın tövsiyyə və xəbərdarlıqlarını dinləsəydi, bəlkə də 7 oktyabr 2023-ci ildəki HƏMAS-ın qanlı terrorrunun qarşısını almaq olardı. Bəzi ölkələrin mediasının apardığı təbliğat Azərbaycanda belə bir rəy yaradıb ki, müharibənin səbəbi Netanyahunun davakar siyasətçi olmasıdır. Halbuki, ondan daha rdaikal mövqeli çoxsaylı siyasətçilər var. Netanyahu iqtidardan gedəndən sonra onun yerinə nisbətən daha gənc və daha radikal siyasətçilərdən biri gələcək".
Akif NƏSİRLİ
