Şakir Ağayev: “Bu yanlış qərarın qəbul olunmasında Rza Pəhləvinin də məsuliyyəti var”
Amerikada yaşayan Rza Pəhləvi və digər iranlı diaspor nümayəndələri ABŞ Prezidenti Donald Trampı yanlış yola yönəldiblər. Belə görsənir ki, ABŞ-ın İranla müharibəyə başlayanda müəyyənləşdirdiyi planların heç də hamısı həyata keçməyib və bu səbəbdən də müharibə uzanır. Halbuki, analitiklər öncədən ABŞ-İsrail birləşmələrinin İrana qarşı apardığı müharibənin qısa müddətdə başa çatacağını düşünürdülər. Hesab edirdilər ki, Ayətullah Seyid Əli Xamenei ölərsə İranda camaat küçələrə tökülüşüb inqilab edəcəklər, müharibə də bununla bitəcək və sair. Lakin bu düşüncələr özünü doğrultmadı. İndi belə bir fikir var ki, hərbi əməliyyatların qısa müddətdə nəticə verəcyinə Trampı inandıranlardan biri ABŞ kəşfiyyatı olubsa, digəri də İranın ABŞ-dakı siyasiləşmiş diaspor liderləridir, o cümlədən də keçmiş şahın oğlu Rza Pəhləvidir ki, o da bu prosesdə iştirak edib. Ehtimallara görə, Trampı İran rejiminin çox asanlıqla devriləcəyinə inandıranlardan biri də Rza Pəhləvi olub. O da iddia edib ki, xalq bizi istəyir, mollalara nifrət edir, Xamnei öldürülən kimi camaat ayağa duracaq və hakimiyyət asanlıqla devriləcək.
Rza Pəhəvinin və digər aparıcı diaspor nümayəndələrinin Trampı bu müharibəyə sövq etməkdə və sonda yanlışlıqların ortaya çıxmasında nə dərəcədə məsuliyyəti var?
“Novoye vremya” qəzetinin baş redaktoru Şakir Ağayev baki-xeber.com-a ilk növbədə bildirdi ki, ABŞ Prezidentini bu müharibəyə sövq edən İsrailin baş naziri Netanyahudur. “Hətta ABŞ bu müharibəni başlatmağa tərəddüd edirdi, İsrail baş naziri Trampı inandırandan, “ siz olmasanız mən özüm tək müharibəyə başlayacağam” kimi qəti qərarını bildirəndən sonra Tramp məcbur olub bu müharibəyə getdi. İsrailin əsas məqsədi (bu Amerikanın əsas məqsədi deyildi-Ş.A) o idi ki, İran rejimini dəyişdirsin və orada İsarilə və ABŞ-a sərf edən sistem qurulsun. Amerika da İsrailin bu fikirləri ilə məcbur razılaşdı. Çünki İsrail İranla tək vuruşardısa onun yükü çox ağır olardı. Əlbəttə, ABŞ-ın Yaxın Şərqdə ən böyük dayağı kimi İsrailin zəifləməsi Amerianı qane etmirdi.
Qaldı Rza Pəhləvi məsələsinə. Rza Pəhləvi bu ilin yanvar ayında baş verən etiraz aksiyalarından bəhrələnmək istəyən şəxs kimi ortaya çıxdı. Hətta dəfələrlə “mən gəlirəm, təyyarəyə minirəm” və sair dedi. Rza Pəhləvi də amerikalılardan çox Netanyahunun, yəhudi lobbisinin namizədi idi. Bu istər İsrail, istərsə də ABŞ tərəfindən çox yanlış addım idi. Rza Pəhləvi onlara sərf edirdi, amma onlar bir məsələni araşdırıb anlamadılar ki, İran əhalisinin yarıdan çoxu Rza Pəhləvini qəbul etmir. Ən əsas da əhalinin üçdə birini təşkil edən Cənubi azərbaycanlılar Rza Pəhləvini heç cürə qəbul edib mövcud rejimə qarşı çıxmayacaqlar. İstər Netanyahu, istərsə də yəhudi lobbisi Trampı inandırmağa çalışmışdı ki, Rza Pəhləvi ən real namizəddir. Amma mən bir şeyə təəccüb edirəm ki, dünyanın ən güclü dövlətinin kəşfiyyat xidməti əvvəlcədən vəziyyəti dövlət başçısına niyə çatdırmayıblar? Onlar Trampa Rza Pəhləvinin İranda şansının nə dərəcədə olması ilə bağlı Trampa məlumat verməli idilər. Halbuki, onun İranda hakimiyyətə gəlmək şansı yoxdur.
Müharibənin başlandığı 28 fevarlda İsrailin ilk işi Xamneini aradan götürmək oldu. Düşüncələri bu idi ki, dini lideri aradan götürəndən sonra İranda özbaşnalıq yaranacaq, əhali ayağa qalxacaq və Rza Pəhləvini “ağ at” üstə Netanyahu hakimiyyətə gətirəcək. Kəşfiyyat yenə onda səhv etdi, unutdu ki, İrana qarşı kənardan təhdidlər olanda əhali rejimin ətrafında daha sıx birləşir”.
Ş.Ağayev hesab edir ki, əslində burada Trampı yanlış yola və yanlış qərar qəbul etməyə İsrailin baş naziri sövq edib. “Bu yanlış qərarın qəbul olunmasında Rza Pəhləvinin də, Netanyahunun da, yəhudi və İran diasporunun da, dəqiq məlumat əldə edə bilməyən ABŞ kəşfiyyatının məsuliyyəti var. Bu məsuliyyət heç nəyi həll etmir. Artıq müharibə başlayıb və qısa müddətdə başa çatması gözlənilən müharibə hələ də davam edir. Nə vaxt başa çatacağı məlum deyil. İnanmıram ki, bütün bunlardan sonra Pəhləvi hakimiyyətə gələ bilsin”-deyə Ş.Ağayev qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
