ASAL Araşdırmalar Şirkəti 2026-cı ilin yanvar ayı üçün Türkiyənin siyasi liderlərinin reytinqini açıqlayıb. Mətbuatın yaydığı məlumata görə, Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğan sorğuda rəqiblərini böyük üstünlüklə qabaqlayıb. Sorğu iştirakçılarına “Türkiyəni kim idarə etməlidir” sualı verilib. 2025-ci ilin noyabr – 2026-cı ilin yanvar dövründə rəqiblərinin hamısı xalq arasında dəstəyini itirərkən, Rəcəb Tayyib Ərdoğanın yeri dəyişməyib. Prezident 23,2 faiz səslə birinci pillədəki yerini qoruyub.
Əvvəlki sorğularla müqayisədə səs itirən Ankara şəhərinin bələdiyyə sədri Mansur Yavaş 14 faizlə ikinci, İstanbulun həbsdə olan bələdiyyə sədri Əkrəm İmamoğlu isə 11,3 faizlə üçüncüdür.
Müxalif Cümhuriyyət Xalq Partiyasının (CHP) sədri Özgür Özəl (5,9 faiz) dördüncü, keçmiş Xalqların Demokratik Partiyasının (HDP) sədri Səlahəddin Dəmirtaş (6 faiz) beşinci, Milliyyətçi Hərəkat Partiyasının (MHP) sədri Dövlət Baxçalı (3,7 faiz) altıncı, İyi Partiyasının sədri Müsavat Dərvişoğlu (3,3 faiz) yeddinci, Zəfər Partiyasının sədri Ümit Özdağ (2,4 faiz) səkkizinci, Anahtar Partiyasının sədri Yavuz Ağıralioğlu (2 faiz) doqquzuncu və Yenidən Rəfah Partiyasının sədri Fatih Ərbakan (1,8 faiz) onuncudur.
Maraqlıdır, rəy sorğusunda Ərdoğan 23 faiz, onun hakimiyyət ortağı Baxçalı 8 dəfə az-3 faiz reytinq qazanıb. Bu necə olub?
Beynəlxalq Münasibətlər və Diplomatiya Araşdırmaları Mərkəzinin rəhbəri, politoloq Samir Hümbətov baki-xeber.com-a bildirdi ki, bu cür sorğuların keçirilməsinin nə dərəcədə obyektiv olmasının özü belə sual altındadır. “Tam ciddi olaraq bilinmir ki, bu sorğunun nəticələri doğrudur, yoxsa yox? Bunu hansı şirkət keçirib, hansı formada keçirib, nə qədər insan bu sorğuda iştirak edib, o sorğu Türkiyənin hansı bölgəsində keçirilib? Çünki Türkiyənin bölgələri fərqli siyasi maraqlara xidmət edən bölgələrdir. Yəni fərqli siyasi partiyaları müdafiə edən bğlgələrdir. Məsələn, İzmir tərəfdə Cumhuriyyət Xalq Partiyasının, Anadolu bölgəsində Milliyyətçi Hərəkat Partiyasının və islamçı kəsimin tərəfdarı daha çoxdur. Xüsusən də hansısı siyasətçi hansı bölgədə doğulubsa orada həmin siyasətçinin nüfuzu daha çoxdur. Bu məsələlər önəmlidir. İndi biz bilmirik bu rəy sorğusu Türkiyənin bütün ərazisində, yoxsa təkcə İstanbulda, Ankarada, İzmirdə, Konyada, yaxud da digər şəhərlərdə keçirilib. Biz onu hələ bilmirik. Sadəcə olaraq bu ümumi rəy sorğusudur. İkincisi bir tərəfdən bu cür rəy sorğularının keçirilməsinin məqsədi var. O da ondan ibarətdir ki, bu cür rəy sorğuları keçirilən zaman tutalım, Cumhuriyyət Xalq Partiyası özünün danışıb müqavilə bağladığı rəy sorğusu şirkətləri çalışırlar ki, bu partiyalar nəticələri elan edərkən bu partiyanın nüfuzunu yüksək göstərsin. Düzdür, məqsəd odur ki, guya insanların fikir və düşüncələrini öyrənsinlər. Amma bundan şüur altından da ideoloji bir formada təsir etmə vasitəsi kimi də istifadə edirlər. Yəni seçkiqabağı kampaniyalarda, yaxud kritik məqamlarda bu cür sorğuları keçirməklə hakimiyyətə kimin gəlmək imkanlarını olduğunu göstərməklə seçki mühitinin daha da rəqabətli olmasına imkan yaradır”.
S.Hümbətovun sözlərinə görə, burada verilən açıqlamaların, təqdim olunan səs faizlərə baxıb bunun real, obyektiv bir sorğu olduğunu demək çətin məsələdir. “Çünki orada Mənsur Yavaş kifayət qədər retinqlidir, həyatda da onun kifayət qədər nüfuzu var. Amma Milliyyətçi Hərəkat Partiyasının, xüsusilə də Dövlət Bağçalının bu qədər az səs toplaması bir o qədər də real görsənmir. Nəzərə almaq lazımdır ki, Milliyyətçi Hərəkat Partiyası və Dövlət Baxçalı hər zaman hakimiyyətin ortağı sayılır. Söhbət Ərdoğan hakimiyyəti dövründən getmir, ondan əvvəl də, hətta Bülənt Ecevitin koalisiya hökumətində də Milliyyətçi Hərəkat Partiyası üstün mövqedə idi. Ondan əvvəlki dövrdə də belə olub. Yəni söhbət o partiyanın başında duran Baxçalıdan getmir. Ümumiyyətlə, belə bir fikir formalaşıb ki, Türkiyədə bir milliyyətçi hakim təbəqə var. O baxımdan düşünürəm ki, rəy sorğularının paylaşılan nəticələrinin nə qədər obyektiv olduğunun özü mübahisəli hesab edilə bilər”-deyə S.Hümbətov qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
